IV SA/Po 371/17
WyrokWSA w Poznaniu2018-02-01
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jest związany sprzecznymi opiniami organów opiniujących (Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego) w kwestii potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko?Ratio decidendi
Organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest związany opiniami organów opiniujących, nawet jeśli są one sprzeczne. W przypadku rozbieżności, organ ten ma prawo przychylić się do stanowiska jednego z organów, pod warunkiem wyczerpującego uzasadnienia swojej decyzji, uwzględniającego uwarunkowania określone w przepisach prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy B. o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie tuczarni. W trakcie postępowania organy opiniujące wydały sprzeczne opinie – RDOŚ uznał brak potrzeby oceny, a PPIS uznał jej wymóg. Skarżący zarzucił organom szereg uchybień, w tym brak analizy uciążliwości odorowych, akustycznych, błędne wyliczenia oraz brak weryfikacji danych przedstawionych przez inwestora. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2018 r. sprawy ze skargi K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę
W dniu [...] marca 2016 r. P. S. (zwany dalej również "Inwestorem") złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach
dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie gospodarstwa na działce nr [...] obręb B., gmina B., powiat [...]i, województwo [...]
Pismem z dnia [...] maja 2016 r. znak [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. (zwany dalej "RDOŚ") wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016r. znak [...](2)/16 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. (zwany dalej "PPIS") wyraził opinię,
że przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Wójt Gminy B. na podstawie art. 63 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
(Dz. U. z 2016 r. poz. 353; zwanej dalej "u.o.u.i.o.ś.") odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] na podstawie
art. 71 ust. 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 u.o.u.i.o.ś., § 3 ust. 2 pkt 2 w związku
z § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.
w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko przedmiotowe przedsięwzięcie (Dz.U. z 2016 r. poz. 71; zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia [...] listopada 2010 r.") Wójt Gminy B. orzekł o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie gospodarstwa rolnego przez budowę obiektu inwentarskiego tuczarni o obsadzie maksymalnej do 79,6 Dużych Jednostek Przeliczeniowych (obsada łączna uwzględniająca istniejącą chlewnię wyniesie
146,8 DJP), na działce nr [...] obręb B., gmina B., powiat [...], województwo [...].
Organ I instancji ustalił, że teren objęty przedsięwzięciem nie jest objęty ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powierzchnia całej działki, której właścicielem jest Inwestor wynosi [...] ha. Teren projektowanego przedsięwzięcia stanowi teren działalności rolniczej otoczony terenami o podobnej funkcji oraz drogami publicznymi. Teren przeznaczony pod inwestycję zlokalizowany jest poza obszarem specjalnej ochrony ptaków [...], poza obszarem mającym znaczenie dla [...] oraz poza obszarem [...] Parku Krajobrazowego. Organ I instancji uznał, że planowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać
na środowisko. Nie przewiduje się znacznego negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko przyrodnicze, w tym na obszary chronione, a w szczególności
na gatunki, siedliska przyrodnicze lub siedliska gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony zostały wyznaczone obszary Natura 2000, ani pogorszenia integralności obszarów Natura 2000 lub powiązania z innymi obszarami.
Odwołania od decyzji Wójta Gminy B. złożyli K. W., M. D. i R. D., J. S., a także I. M.
i M. M.. Ww. osoby zarzuciły decyzji organu I instancji:
1. brak wyjaśnienia okoliczności przeznaczenia 128 m2 powierzchni projektowanej inwestycji, a deklarowanej przez Inwestora w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia
2. wydanie decyzji na podstawie błędnych danych, niespójnych ze sobą, błędnie wyliczonych matematycznie i oparcie decyzji na błędnym stanie faktycznym
w zakresie wyliczenia zbiorników gnojowicy, wyliczenia emisji amoniaku, wyliczenia DJP dla planowanej inwestycji. Wskazano również na błędy w piśmie do RDOŚ
z dnia [...] maja 2016 r.
3. brak analizy uciążliwości akustycznej; w decyzji Wójta Gminy B. na stronie 4 podano, że "z przeprowadzonej analizy uciążliwości akustycznej wynika, że nie ma zagrożenia przekroczenia wartości dopuszczalnych poziomów hałasu
w środowisku."- tymczasem nie dokonano analizy łącznego oddziaływania akustycznego 6 wentylatorów i planowanych 8 wentylatorów;
4. niewskazanie sposobu przeprowadzenia analizy odorowej uciążliwości emisji zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza oraz podstawy na jakiej organ stwierdził, że nie nastąpi ponadnormatywne oddziaływanie brzydkiego zapachu (odoru) na sąsiednie nieruchomości;
5. niedokonanie analizy złożonej przez Inwestora deklaracji o powiększeniu wielkości użytków rolnych w celu zagospodarowania gnojowicy. Organ poprzestał jedynie na przyjęciu oświadczenia Inwestora, który nie przedłożył dokumentów potwierdzających zwiększenie areału, w szczególności umowy z rzekomym wydzierżawiającym.
6. nieprzeprowadzenie analizy zarzutów oraz wniosków składanych przez mieszkańców wsi S. do Wójta Gminy B. w "Liście otwartym" podpisanym przez 28 osób, oraz w pismach indywidualnych złożonych przez J.. S., D.. N.-N., R.. i M.. D. oraz M. i J. M. , ponieważ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest faktycznej analizy wniosków wynikających z dokumentów złożonych przez ww. osoby;
7. naruszenie zasady obiektywizmu, poprzez oparcie się wyłącznie na stanowisku Inwestora, nie poddając go żadnej weryfikacji i ocenie pod kątem zgłoszonych uwag przez strony postępowania;
8. błędne oznaczenia odległości projektowanego przedsięwzięcia do najbliższych terenów podległych ochronie na podstawie ustawy z dnia [...] kwietnia 2004 r.
o ochronie przyrody.
9. brak rzetelności w zakresie procedowania zagadnienia wstępnego, tj. zasięgania opinii PPIS.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] lutego 2017 r.
nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze
na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23;) zwanej dalej "k.p.a."), art. 63 ust. 2, art. 64 ust. 1, 71 ust. 2 pkt. 2, art. 75 ust. 1 pkt 4
oraz art. 84 i art. 85 ust. 2 pkt u.o.u.i.o.ś. umorzyło postępowanie w stosunku do M. D., R. D., J. S., I. M. i M. M. (pkt 1), utrzymało w mocy decyzję organu
I instancji (pkt 2).
W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że postępowanie odwoławcze
w stosunku do M. D., R. D., J. S., I. M. i M. M. należało umorzyć wobec niewykazania przez nich interesu prawnego w sprawie.
Zdaniem Kolegium mając na uwadze treść § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia
z dnia 9 listopada 2010 r. przedmiotowe przedsięwzięcie zaliczyć należało
do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ odwoławczy wyjaśnił, że RDOŚ pismem z dnia [...] maja 2016 r. wyraził opinię, o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast PPIS postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. wyraził opinię, że przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest wymagane. Niemniej jednak Kolegium stwierdziło, iż o ile organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest zobowiązany do zasięgnięcia opinii w zakresie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to tymi opiniami nie jest związany. W sytuacji wyrażenia sprzecznych opinii przez oba organy współdziałające, organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej może przychylić się do stanowiska jednego z tych organów.
W ocenie Kolegium mimo wyraźnego braku odniesienia się do opinii PPIS organ I instancji w postanowieniu z dnia [...] lipca 2016 r. szczegółowo opisał dlaczego w jego ocenie nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Powołał się przy tym na argumentację zawartą
w postanowieniu RDOŚ z dnia [...] maja 2016 r. uznając, że w sposób uporządkowany i pełny odnosi się do ona uwarunkowań opisanych w art. 63 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. Tymczasem opinia PPIS uzasadniając potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko stwierdza jedynie, że "w związku z planowaną inwestycją występuje możliwość wystąpienia długoterminowej uciążliwości zapachowej oraz zwiększenia poziomu hałasu, co może wywołać dyskomfort u ludzi okolicznej zabudowy mieszkaniowej zlokalizowanej w niewielkiej odległości (około [...] m) od terenu planowanej inwestycji."
Kolegium uznało, że organ I instancji wydając decyzję uwzględnił uwarunkowania wynikające z art. 63 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. Podejmując decyzję organ uwzględnił rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, usytuowanie przedsięwzięcia
z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, rodzaj i skalę możliwego oddziaływania.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu braku wyjaśnień
w zakresie przeznaczenia [...] m2 powierzchni projektowanej inwestycji Kolegium wyjaśniło, że w dniu [...] czerwca 2016 r. Inwestor złożył pisemną korektę zakresu przedmiotowego przedsięwzięcia, w której dokonał ograniczenia powierzchni planowanej chlewni o [...] m2 oraz maksymalnej obsady o 10 DJP. Tym samym wielkość planowanej do wybudowania chlewni to [...] m2 zamiast pierwotnie planowanej [...] m2 przy maksymalnej obsadzie wynoszącej 79,6 zamiast 89,6 DJP.
Kolegium przyznało, że w karcie informacyjnej są błędy pisarskie jak choćby zapis, że w istniejącej tuczarni podrusztowe wanny na gnojowice mają pojemność [...] m3. Jednakże mając na uwadze całość danych oraz dodatkowe wyjaśnienia składane przez Inwestora kwestie dotyczące wyliczenia zbiorników gnojowicy, wyliczenia emisji amoniaku oraz wyliczenia DJP dla planowanej inwestycji uznać należy za dostatecznie wyjaśnione.
Kolegium wskazało, że w piśmie z dnia [...] grudnia 2016 r. Inwestor zadeklarował, iż planuje wybudować wanny gnojowicowe pod rusztem tuczarni
o pojemności 915 m3. W istniejącej tuczarni podrusztowe wanny gnojowicowe mają pojemności 480 m3. Pojemności te gwarantują możliwość zgromadzenia całej gnojowicy powstającej w ciągu roku. Na terenie nieruchomości posadowiona
jest także płyta obornikowa z zespolonym zbiornikiem na gnojowicę o pojemności
[...] m3. W związku z tym możliwość zagospodarowania gnojowicy wynosi [...] m3, co stanowi w przeliczeniu na 1 DJP wartość [...] m3. Kolegium uznało że zmiana wielkości wanien gnojowicowych z [...] m3 na [...] m3 jest dopuszczalna na etapie postępowania odwoławczego, bowiem nie zmienia istoty przedsięwzięcia
oraz maksymalnie zabezpieczy wielkość zbiorników na gnojowicę i płyty obornikowej.
Odnosząc się do kwestii ilości produkowanej gnojowicy Kolegium wskazało,
iż w odwołaniu nie uwzględniono cyklu i technologii chowu tuczników oraz faktu,
że w gospodarstwie istnieć będą różne grupy wiekowe trzody chlewnej. Przyjęty
w odwołaniu wskaźnik [...] m3 na rok dla całej obsady gospodarstwa
jest nieadekwatny do stanu faktycznego, gdyż w gospodarstwie hodowane będą także warchlaki, dla których poziom ten będzie niższy.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego emisji amoniaku Kolegium wskazało,
że wyliczenia zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz piśmie adresowanym do RDOŚ opierają się na Tabeli 5 publikacji Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego w F. , Oddział w P. pt. "Weryfikacja wartości współczynników emisji amoniaku i gazów cieplarnianych z produkcji zwierzęcej". Wskaźniki w niej opisane zostały określone dla określonej grupy wiekowej trzody chlewnej i są maksymalne. Tabela nie podaje większego możliwego do zastosowania wskaźnika emisji amoniaku dla tej grupy wiekowej z uwagi na wagę.
Kolegium dostrzegło również błędy w wyliczeniach zwartych w piśmie adresowanym do RDOŚ z dnia [...] maja 2016 r. jednak uznało, że nie mają
one wpływu na całokształt oceny złożonych wyjaśnień, gdyż Inwestor przyjął
w wyliczeniach dotyczących azotu wskaźnik dla tuczników, a zgodnie z jego deklaracją część obsady stanowić będą także warchlaki i prosięta.
Jako niezasadny Kolegium uznało zarzut dotyczący braku analizy uciążliwości akustycznej. Analiza taka została dokonana, zaś jej ustalenia zawarte są na stronie 32-34 karty informacyjnej przedsięwzięcia.
Za niezasadny Kolegium uznało również zarzut braku wskazania sposobu przeprowadzenia analizy odorowej uciążliwości emisji zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza. Zdaniem Kolegium organ I instancji przeprowadzając taką analizę oparł się na danych zawartych w karcie informacyjnej. Z danych
w niej zawartych wynika, że emisję ta będzie niewielka.
Kolegium uznało, że nie ma podstawy prawnej by żądać od Inwestora dokumentów potwierdzających zwiększenie areału użytków rolnych służących zagospodarowaniu gnojowicy i przyjęciu oświadczenia inwestora w tym zakresie. Inwestycja jeszcze nie jest realizowana, a decyzja środowiskowa jest decyzją poprzedzającą kolejne etapy realizacji przedsięwzięcia.
Za niezasadny Kolegium uznało również zarzut nieprzeanalizowania zarzutów oraz wniosków składanych przez mieszkańców wsi S.. Organ I instancji opisał stan faktyczny w tym zakresie i wyjaśnił, że z uwagi na odstąpienie od obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, postępowanie w niniejszej sprawie nie wymagało zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa.
Za zasadny Kolegium uznało natomiast zarzut braku przekazania PPIS wniosku Inwestora po dokonanych przez niego zmianach. Niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego zmiana dotyczyła zmniejszenia zakresu przedsięwzięcia,
a zatem opinie wydane przez organy opiniujące nadal pozostawałyby aktualne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. W. zarzucił decyzji Kolegium:
1. rażące naruszenie 28 k.p.a. przez brak prawidłowego ustalenia stron niniejszego postępowania,
2. rażące naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające
na nienależytym przeanalizowaniu wpływu uciążliwości odorowych planowanej inwestycji na zdrowie ludzi i możliwe konflikty społeczne, w szczególności
w kontekście możliwości kumulowania się uciążliwości odorowej wszystkich przedsięwzięć Inwestora, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, iż projektowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko,
3. naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska i olfaktometrii, albowiem
w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, których organ nie posiadał, a mają istotny wpływ na wynik sprawy,
4. naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska w sytuacji,
gdy w dokumentacji przedstawianej przez Inwestora istnieje szereg wzajemnych sprzeczności dyskwalifikujących wiarygodność danych w nich zawartych,
5. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art, 80 k.p.a.
i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania przez niewyjaśnienie na jakiej podstawie organ przyjął, iż:
- realizacja planowanego przedsięwzięcia w pobliżu skupiska domów mieszkalnych jest zgodna z przeznaczeniem gruntu i terenu, na którym się znajduje,
- Inwestor zaproponował wystarczające środki niwelujące uciążliwości, które będą generowane przez projektowane przedsięwzięcie,
- zwiększenie wielkości wanien gnojowicowych na etapie postępowania odwoławczego nie zmienia istoty przedsięwzięcia,
- nie jest możliwa weryfikacja przez organ odwoławczy zgłaszanego zarzutu błędnego oznaczenia odległości projektowanego przedsięwzięcia do najbliższych terenów podległych ochronie na podstawie ustawy o ochronie przyrody.
6. naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych w zw. z art. 89 § 2 k.p.a. polegające na rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym bez wyznaczania rozprawy pomimo faktu,
iż z całokształtu materiału zgromadzonego w sprawie wynikało, że istnieje konieczność uzgodnienia interesów stron postępowania.
Jednocześnie podtrzymano wszystkie uprzednio zgłoszone zarzuty w sprawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że PPIS wyraził opinię, iż w przedmiotowej sprawie jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko
z uwagi na możliwość zagrożenia zdrowia mieszkańców S.. Zarówno
organ I instancji, jak i organ II instancji, mimo braku wiadomości specjalnych, zastrzeżonych do obszaru właściwości rzeczowej PPIS bezzasadnie orzekły,
iż stanowisko tego wyspecjalizowanego organu nie zasługuje na uwzględnienie
w przedmiotowej sprawie. Tymczasem kierując się zasadą przezorności (stanowiącą zasadę prawa unijnego) organ II instancji winien wszelkie prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków projektowanego przedsięwzięcia traktować tak, jak pewność ich wystąpienia, szczególnie w obliczu zgłaszanych przez mieszkańców S. wielu zastrzeżeń co do znacznego pogorszenia zapachowej jakości powietrza.
W przedmiotowej sprawie winna zostać przeprowadzona wszechstronnie
i wyczerpująco ocena oddziaływania inwestycji na środowisko, zapewniająca możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu. Ocena ta winna brać pod uwagę wszystkie oddziaływania generowane przez projektowane przedsięwzięcie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać
na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać
na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.u.i.o.ś.
W myśl art. 63 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie wskazane w tym przepisie uwarunkowania. Postanowienie to organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje po zasięgnięciu opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz właściwego organu państwowej inspekcji sanitarnej (art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.u.i.o.ś.). Na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. organ I instancji wydaje postanowienie zarówno wówczas, gdy stwierdzi obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jak i wówczas, gdy takiej potrzeby
nie stwierdzi (art. 63 ust. 2 u.o.u.i.o.ś.). W przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy czym charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 ust. 1 i 2 u.o.u.i.o.ś.). Zgodnie z art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.u.i.o.ś. w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymogów przewidzianych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.o.u.i.o.ś., uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Przedmiotowa przedsięwzięcie dotyczy rozbudowy gospodarstwa rolnego polegającą na budowie obiektu inwentarskiego tuczarni o obsadzie maksymalnej
do 79,6 Dużych Jednostek Przeliczeniowych (obsada łączna uwzględniająca istniejącą chlewnię wyniesie 146,8 DJP), na działce nr [...] obręb B., gmina B., powiat [...], województwo [...].
Organy rozpoznające wniosek inwestora, prawidłowo zakwalifikowały planowane przedsięwzięcie, jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać
na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r.). Zaznaczyć trzeba, że ocena czy planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko nie pozostała pozbawiona swobodnemu uznaniu organów administracji. Wynika ona z obowiązujących przepisów prawa. Rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r. jasno wskazuje, które przedsięwzięcia mogą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko stwierdza organ prowadzący postępowanie
w razie stwierdzenia, że jest to konieczne by wydać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Dokonując takiej oceny organ powinien kierować się uwarunkowaniami wynikającymi z art. 63 ust. 1 u.o.u.i.o.ś.
W rozpoznawanej sprawie, przed wydaniem postanowienia z dnia [...] lipca 2016 r. o braku potrzeby przeprowadzania oceny planowanego przedsięwzięcia
na środowisko organ I instancji zgodnie z art. 64 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. zwrócił się
do RDOŚ oraz PPIS o wyrażenie opinii w zakresie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Wydane w rozpoznawanej sprawie opinie nie były spójne. PPIS w opinii sanitarnej z dnia [...] kwietnia 2016 r. stwierdził, że z uwagi na fakt, iż w związku z planowaną inwestycją istnieje możliwość wystąpienia długoterminowej uciążliwości zapachowej oraz zwiększenia poziomu hałasu,
co z kolei może wywołać dyskomfort u ludzi okolicznej zabudowy mieszkaniowej, niezbędnym jest przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia
na środowisko. Z kolei opinią z dnia [...] lutego 2016 r. RDOŚ stwierdził,
że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływana na środowisko. W opinii tej w sposób szczegółowy przeanalizowano uwarunkowania wynikającej z art. 63 ust. 1 u.o.u.i.o.ś.
W tym miejscu należy podkreślić, że organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest związany uzyskanymi opiniami. To do niego należy ostateczna ocena, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności (por. wyroki NSA
z dnia 29 maja 2014 r. o sygn. II OSK 3085/12, z dnia 18 czerwca 2015 r. sygn. akt
II OSK 2785/13, z dnia 23 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2170/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji wyrażenia sprzecznych opinii przez oba organy współdziałające, organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej może przychylić się do stanowiska jednego z tych organów.
Okoliczność rozbieżności organów opiniujących nie umknęła uwadze Kolegium, które przychylając się do opinii RDOŚ w sposób wyczerpujący uzasadniło zajęte stanowisko. Kolegium zwróciło uwagę, że organ I instancji w sposób wyraźny nie odniósł się do opinii PPIS, jednak okoliczność ta nie mogła doprowadzić do uchylenia decyzji Wójta. Trafna zdaniem Sądu była ocena organu odwoławczego,
że okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy, skoro w postanowieniu z dnia [...] lipca 2016 r. szczegółowo opisano dlaczego nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż opinia RDOŚ, w przeciwieństwie do opinii PPIS, w sposób uporządkowany i pełny odnosi się do uwarunkowań wskazanych art. 63 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. oraz danych zwartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz dodatkowych wyjaśnień udzielonych przez Inwestora. Dostrzec trzeba, że opinia RDOŚ sporządzona została w sposób spójny i rzetelny, odnosi się do konkretnych uwarunkowań przedmiotowego przedsięwzięcia. Takich cech nie można przypisać opinii PPIS, który bez przedstawienia przekonującej argumentacji stwierdził,
że w związku z planowaną inwestycją występuje możliwość wystąpienia długoterminowej uciążliwości zapachowej oraz zwiększenia poziomu hałasu,
co może wywołać dyskomfort u osób zamieszkujących tereny położone w okolicy planowanego przedsięwzięcia. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy przesądzając o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko uzasadnił swoje stanowisko zgodnie z regułami wynikającymi
z art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności organ porównał obydwie opinie i uzasadnił dlaczego przychylił się do stanowiska RDOŚ.
Z powyżej wskazanych względów Sąd jako niezasadne ocenił zarzuty Skarżącego w zakresie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania
na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Wskazać ponadto należy, że uzasadnienie decyzji organu I instancji odpowiada treści art. 85 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 63 ust. 1 u.o.u.i.o.ś. Organ dokonał oceny możliwości wystąpienia emisji z planowanego przedsięwzięcia, wskazując, iż ich głównym źródłem będą procesy produkcyjne z hodowli trzody. Organ wskazał, że dla ograniczenia emisji substancji gazowych i pyłowych
do atmosfery (w tym zmniejszenia uciążliwości odorowej dla okolicznych terenów) prowadzący instalację zobowiązany jest do utrzymywania chlewni w czystości, zapewnienia właściwej temperatury i wentylacji mechanicznej, magazynowania gnojowicy w szczelnych zbiornikach podrusztowych i zbiorniku podziemnym
oraz właściwego ich opróżniania, stosowania właściwego programu, magazynowania żywieniowego zwierząt, stosowania technologii Efektywnych Mikroorganizmów
oraz wykonania zasadzeń izolacyjnych na wale ziemnym od strony zabudowań wsi S.. Organ zauważył, że istotnymi zanieczyszczeniami emitowanym z terenu gospodarstwa do atmosfery są pył, siarkowodór i amoniak, jednak
z przeprowadzonej analizy uciążliwości emisji zanieczyszczeń wprowadzanych
do powietrza wynika, że nie ma zagrożenia zaistnieniem ponadnormatywnego oddziaływania na stan powietrza w rejonie zainwestowania.
Dokonując analizy przedmiotowego przedsięwzięcia pod kątem emisji hałasu wskazano, że źródłem hałasu będą wentylacja chlewni oraz ruch pojazdów poruszających się po terenie gospodarstwa. Organ dokonał analizy emisji hałasu
z uwzględnieniem wentylatorów w istniejącej części gospodarstwa i nie stwierdził przekroczenia wartości dopuszczalnych. Przeanalizowano również sposób odprowadzania ścieków, rodzaj, przewidywaną ilość i sposób odprowadzania odpadów. Wskazano, że dla ograniczenia potencjalnych uciążliwości Inwestor dokonał zmiany parametrów planowanego przedsięwzięcia poprzez zmniejszenie powierzchni chlewni o [...] m2 tj. do [...] m2 co z kolei spowodowało zmianę maksymalnej obsady do 79,6 DJP. Tym samym niezasadne okazały się zarzuty dotyczące nieprzeanalizowania przez organy omówionych powyżej zagadnień.
Wszelkie wątpliwości podnoszone w toku postępowania odwoławczego dotyczące rzeczywistych rozmiarów planowanego przedsięwzięcia zostały wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium w sposób rzetelny odniosło się do zagadnienia pojemności podrusztowych wanien gnojowicowych wyjaśniając, że wskazana w karcie informacyjnej przedsięwzięcia wartość [...] m3 stanowiła pomyłkę pisarską, a rzeczywista pojemność istniejących wanien wynosi [...] m3. Wyjaśniono również, że Inwestor planuje wybudowanie dodatkowych wanien o pojemności [...] m3 oraz dysponuje płytą gnojowicową o pojemności [...] m3,
co łącznie daje wartość [...] m3. Stanowisko Kolegium wyrażone zostało
na podstawie całości materiału dowodowego zebranego w toku postępowania.
W konsekwencji podnoszone przez Skarżącego zarzuty w tym zakresie Sąd ocenił jako niezasadne. Organ odwoławczy w sposób szczegółowy odniósł się również
do zastrzeżeń Skarżącego w zakresie deklarowanej przez Inwestora ilości produkowanej gnojowicy i ewentualnych substancji odorowych. Dodać należy,
że wystąpienie potencjalnych uciążliwości odorowych nie mogło doprowadzić
do wydania negatywnej dla Inwestora decyzji, gdyż ustawodawca nie przewidział
w polskim porządku prawnym ochrony powietrza przed zapachami, a jedynie przed określonymi substancjami w powietrzu. Zapach czy odór jest substancją niemierzalną. Zapachy pomimo, że mogą być uciążliwe nie mogą być badane, bowiem w polskim systemie prawnym nie istnieją normy prawne, które odnosiłyby
się do zapachów. W takiej sytuacji za kryterium oceny w tym zakresie przyjmuje
się stężenia amoniaku i siarkowodoru. Brak jest przepisów dopuszczających poziom zapachów (por. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 766/2007
oraz dnia 2 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 223/2009; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego odniesiono się do omawianego zagadnienia wskazując, że średnioroczne stężenie amoniaku nie przekroczy 10% wartości dopuszczalnej, siarkowodoru i tlenku azotu przekracza 1% wartości dopuszczalnej, zaś reszta zanieczyszczeń nie przekracza 1% wartości dopuszczalnych.
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że wydając decyzje o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko organ opierać powinien się o dane i założenia przyjęte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Dane te w istocie konkretyzują przedsięwzięcie, którego dotyczy wniosek o wydanie decyzji i wyznaczają przedmiot postępowania zainicjowanego tym wnioskiem. Organ prowadząc postępowanie, ani też strony postępowania nie mogą więc z góry zakładać, że inwestor zamierza zrealizować przedsięwzięcie o innych parametrach niż opisane w karcie informacyjnej i z tego względu doszukiwać
się potencjalnego oddziaływania tego przedsięwzięcia w zakresie wykraczającym poza oddziaływania wskazane w karcie informacyjnej. Czym innym jest bowiem określenie warunków środowiskowych dla realizacji planowanego przedsięwzięcia,
a czym innym jest przestrzeganie przez inwestora ustaleń decyzji. Jeżeli wynikające z tej decyzji ustalenia i warunki nie będą przez inwestora przestrzegane, to wówczas zaistnieje podstawa do wszczęcia odrębnego postępowania, którego celem będzie ustalenie, czy inwestor przestrzega decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Do kontroli przestrzegania przepisów ochrony środowiska oraz zwalczania
ich ewentualnych naruszeń w bieżącej działalności podmiotów korzystających
ze środowiska powołane są organy Inspekcji Ochrony Środowiska, działające
na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
(Dz. U. z 2013 r. poz. 686 ze zm.), a nie organy prowadzące postępowanie
w sprawie wydania decyzji środowiskowej, która to decyzja, ze swej istoty, dotyczy zasadniczo przedsięwzięcia przyszłego – dopiero planowanego. Celem niniejszego postępowania było określenie wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko
i wymagań, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Wydanie negatywnej
dla inwestora decyzji musiałoby wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych, a takie okoliczności nie wystąpiły w niniejszej sprawie.
Wbrew zarzutom skargi w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 84 § 1 w zw. z art. 77 § 1 poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Podkreślić należy, że organ wydając decyzję o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko uwzględnia uwarunkowania wynikającej z art. 63 ust. 1 .u.o.u.i.o.ś. oraz dane zawarte w przedłożonej przez inwestora karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Pomimo braku ustawowych wymogów, karta informacyjna przedsięwzięcia przygotowywana jest zazwyczaj przez podmioty zewnętrzne zajmujące się tym zawodowo. Do organu administracji należy natomiast ocena przedłożonych przez inwestora dokumentów. Ponadto na wstępnym etapie postępowania organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zwraca się do wyspecjalizowanych organów o wyrażenie opinii. Podnosząc zarzut naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. Skarżący w sposób ogólnikowy stwierdził, że w sprawie wymagane są wiadomości specjalne oraz,
że w dokumentacji przedstawionej przez Inwestora istnieje szereg wzajemnych sprzeczności dyskwalifikujących wiarygodność danych w nich zawartych. Skarżący nie wskazał jednak jakie konkretnie okoliczności miałyby zostać wyjaśnione przez biegłego. Takich okoliczności nie dostrzega również Sąd rozpoznający niniejszą sprawę.
Sąd nie podzielił argumentacji Skarżącego dotyczącej nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 89 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę,
w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. W myśl natomiast art. 89 § 2 k.p.a. organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków
lub biegłych albo w drodze oględzin. Zwrócić należy uwagę, że przedmiotowe postępowanie nie było postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa
i w sprawie nie znajdował zastosowania art. 33 u.o.u.i.o.ś. Przeprowadzenie
w tej sprawie rozprawy administracyjnej było fakultatywne, a nie obligatoryjne, natomiast w toku postępowania odwoławczego Skarżący nie wnosił
o przeprowadzenie takiej rozprawy.
Sąd nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 28 k.p.a. Skarżący został przez organ uznany za stronę postępowania i nie zostało naruszone jego prawo
do czynnego udziału w postępowaniu. Jeżeli natomiast organ w toku postępowania naruszyłby zasadę wynikającą z art. 10 § 1 k.p.a. i przy ustalaniu stron postępowania pominąłby jakąkolwiek osobę, której przysługiwał przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu, to osobie takie służy prawo do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Z powyżej wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło