IV SA/Po 377/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-08-27
Skład orzekający: Anna Jarosz, Donata Starosta, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może wydać decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na realizację inwestycji, a rokowania między stronami nie doprowadziły do porozumienia, mimo że właściciel deklaruje możliwość uregulowania sprawy na drodze cywilnoprawnej lub sądowej?Ratio decidendi
Organ administracji może wydać decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji, a rokowania nie doprowadziły do porozumienia. Brak wypracowania wspólnego stanowiska w rokowań oznacza brak zgody właściciela na przeprowadzenie prac, co uzasadnia wydanie decyzji administracyjnej, nawet jeśli właściciel deklaruje możliwość uregulowania sprawy na drodze cywilnoprawnej lub sądowej. Celem art. 124 ust. 1 u.g.n. jest umożliwienie realizacji celu publicznego w sytuacji braku porozumienia cywilnoprawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Parafii na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości Parafii na potrzeby przebudowy linii napowietrznej. Starosta wydał decyzję, ponieważ rokowania między Parafią a inwestorem (Spółką A) nie doprowadziły do porozumienia w sprawie ustanowienia służebności przesyłu. Parafia zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i u.g.n., twierdząc, że brak konsensusu nie wyklucza możliwości uregulowania sprawy na drodze cywilnoprawnej lub sądowej, a Starosta nie wziął tego pod uwagę. Wojewoda uchylił jedynie punkty dotyczące przywrócenia stanu poprzedniego i odszkodowania, utrzymując w mocy decyzję o ograniczeniu korzystania z nieruchomości, uznając rokowania za zakończone negatywnie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Parafii [...]w M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę
Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Starosta N. a podstawie art.124 ust. 1, 2, 3, 4, 7 i art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014r. poz. 518 ze zm. dalej powoływanej jako "u.g.n.") oraz art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz.267 ze zm. dalej powoływanej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku Spółki A (dalej również jako "inwestor") orzekł:
- w pkt 1 o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości M., oznaczonej nr działki [...] o powierzchni [...] ha zapisanej w KW [...] i stanowiącej własność Parafii A (dalej również jako "skarżąca Parafia"), przez zezwolenie Spółce A na wykonanie przebudowy linii napowietrznej [...] na odcinku o długości [...] m przebiegającej przez ww. nieruchomość i polegającej na wymianie istniejącej linii wraz z demontażem 7 słupów [...] oraz budową 5 słupów [...] (w tym 2 słupy zlokalizowane będą na granicy z działkami nr [...] i [...] ). Szerokość strefy ograniczonego użytkowania na odcinku [...] m wynosi [...] m, natomiast na odcinku [...]m wynosi [...] m co daje łączną powierzchnię ograniczonego użytkowania [...]m2.
- w pkt 2 o zobowiązaniu Spółkę A do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu przebudowy odcinka linii napowietrznej [...] przebiegającego przez działkę nr [...], a jeżeli byłoby to niemożliwe lub powodowałoby nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania.
- w pkt 3 wskazał, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.
W uzasadnieniu Starosta wyjaśnił, że z dokumentacji przedłożonej przez inwestora wynika, iż prowadzone były ze skarżącą Parafią rokowania dotyczące ustanowienia służebności przesyłu, jednak nie osiągnięto w tej kwestii porozumienia. Starosta wyjaśnił także, że uzyskanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości umożliwia realizację celu publicznego przed ustanowieniem służebności przesyłu i jest odrębnym postępowaniem od postępowania cywilnego w celu ustanowienia takiej służebności.
Jak zaznaczył Starosta, z wyjaśnień udzielonych przez inwestora wynika, że planowane przez niego prace polegać będą na przebudowę istniejącej linii napowietrznej, w tym na demontażu istniejących przewodów i montażu nowych oraz na demontażu siedmiu słupów i wybudowaniu pięciu nowych. Zakres prac pozwala zdaniem Starosty na zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n, bowiem realizowana inwestycja stanowi cel publiczny w myśl art. 6 pkt 2.
Przebudowa istniejącej linii napowietrznej [...] jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy w K. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...].
Odwołanie od ww. decyzji Starosty złożyła Parafia A wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 6 k.p.a. poprzez błędną wykładnię przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji tj. art. 124 u.g.n. poprzez nieuwzględnienie art. 112 u.g.n.
- art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych dla sprawy faktów tj. przyczyn nieuregulowania stanu prawnego nieruchomości na drodze cywilnoprawnej pomiędzy skarżącą Parafią, a Spółką A.
W uzasadnieniu wskazała, że zgodnie z art. 112 pkt 3 u.g.n. ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości może być dokonane w przypadku, gdy cel publiczny nie może być zrealizowany w inny sposób aniżeli poprzez ograniczenie sposobu korzystania z prawa własności przez właściciela, w szczególności gdy sytuacja taka nie może być uregulowana w drodze umowy między podmiotami. W przepisie art. 124 u.g.n. zawarta jest przesłanka niewyrażenia zgody przez właściciela lub użytkownika wieczystego na realizację tychże inwestycji.
Skarżąca Parafia zaznaczyła, że prowadziła negocjacje z inwestorem w sprawie ustanowienia służebności przesyłu, jednak nie wyraziła zgody na przedstawione przez tą spółkę propozycje finansowe. Brak konsensusu nie stanowi przesłanki wykluczającej uregulowanie przedmiotowej sytuacji wymagający władczego rozstrzygnięcia organu administracji. Wszczęcie postępowanie w sprawie ograniczenia korzystania sposobu korzystania z nieruchomości, możliwe jest gdy nie ma innej możliwości realizacji celu publicznego.
Skarżąca Parafia wskazała, że Starosta został przez nią poinformowany o zamiarze uregulowania tej kwestii w drodze cywilnoprawnej, jednak Starosta nie wziął tego pod uwagę wydając decyzję, czym zdaniem skarżącej naruszył wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej. Zdaniem skarżącej Parafii możliwość uregulowania niniejszej kwestii na drodze cywilnoprawnej poprzez zawarcie umowy, bądź na drodze sądowej wyklucza możliwość wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił pkt 2 i 3 decyzji Starosty N. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], zaś w pozostałym zakresie decyzję tą utrzymał w mocy. W uzasadnieniu Wojewoda zaznaczył, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2000 r. sygn. akt P11/08 (OTK 2000 nr 1 poz. 3) uznał, że warunkiem dopuszczalności każdego ustawowego ograniczenia praw i wolności jednostki jest istnienie konieczności takiego ograniczenia, bez którego przy użyciu środków mniej uciążliwych dla obywatela i słabiej ingerujących w sfery jego praw i wolności nie można osiągnąć założonego celu. Jednym z takich przepisów w ocenie Wojewody jest art. 124 u.g.n. Przepis ten ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że tylko w sytuacji braku zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego nieruchomości niezbędnych prac związanych z wykonaniem określonej inwestycji, gdy prowadzone negocjacje, pomiędzy właścicielem nieruchomości, a inwestorem, nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora na daną nieruchomość – organ administracji jest uprawniony do działania w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.
W ocenie Wojewody w rozpatrywanej sprawie prawidłowo przeprowadzono rokowania. Przepisy u.g.n. nie określają formy w jakiej powinny być one przeprowadzone, ale w orzecznictwie przyjmuje się, że spełnieniem obowiązku przeprowadzenia rokowań jest taka sytuacja, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac. Natomiast niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Wojewoda stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż rokowania takie zostały podjęte, jednak ostatecznie stronom nie udało się uzyskać konsensusu, co należy traktować jako zakończenie się negocjacji ze skutkiem negatywnym. Odnosząc się do stanowiska skarżącej Parafii Wojewoda wyjaśnił, że fakt, iż nie zostało jej zaproponowane odszkodowanie na poziomie przez nią oczekiwanym nie oznacza, iż negocjacje nie zostały zakończone wynikiem negatywnym. Strony postawiły sobie warunki niemożliwe do zaakceptowania przez żadną ze stron.
Ponadto Wojewoda zaznaczył, że przebudowa przedmiotowej linii jest zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. § 145 uchwały Rady Gminy w K. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] przewiduje dla terenów całej gminy, w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, adaptację istniejących i budowę nowych elementów systemu energetycznego. Tak więc zdaniem Wojewody została spełniona również druga z przesłanek z art. 124 u.g.n.
W ocenie Wojewody organ I instancji w sposób precyzyjny określił zakres ograniczenia i został on ograniczony do minimum, a właściciel nieruchomości nie składał w toku postępowania zastrzeżeń co do obszaru ograniczenia.
Wojewoda wyjaśnił również, że uchylił pkt 2 i 3 decyzji organu I instancji, bowiem rozstrzygnięcia zawarte w tej części decyzji organu I instancji wynikają wprost z art. 124 ust. 4 i 7 u.g.n.
Skargę na ww. decyzję Wojewody złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Parafia A w M., zarzucając jej naruszenie:
- art. 6 k.p.a. poprzez błędną wykładnię przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji tj. art. 124 u.g.n. poprzez nieuwzględnienie art. 112 u.g.n.
- art. 7 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych dla sprawy faktów tj. przyczyn nieuregulowania stanu prawnego nieruchomości na drodze cywilnoprawnej pomiędzy skarżącą Parafią, a Spółką A.
Skarżąca Parafia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o wstrzymanie jej wykonania.
Skarżąca wyjaśniła, że prowadziła z inwestorem negocjacje w sprawie ustanowienia służebności przesyły w celu umożliwienia realizacji przedmiotowej inwestycji, jednak nie wyraziła zgody na propozycje finansowe, które nie odzwierciedlały rzeczywistej wartości ograniczeń. Brak konsensusu w ocenie skarżącej Parafii nie stanowi przesłanki wykluczającej uregulowanie przedmiotowej sytuacji wymagający władczego rozstrzygnięcia organu administracji. Wszczęcie postępowanie w sprawie ograniczenia korzystania sposobu korzystania z nieruchomości, możliwe jest gdy nie ma innej możliwości realizacji celu publicznego.
Skarżąca Parafia wskazała, że Starosta został przez nią poinformowany o zamiarze uregulowania tej kwestii w drodze cywilnoprawnej, jednak Starosta nie wziął tego pod uwagę wydając decyzję.
W ocenie skarżącej Parafii w sytuacji, gdy inwestor nie wyraził zgody na zawarcie umowy w celu ustanowienia służebności przesyłu, nie sposób uznać, że negocjacje zostały zakończone ze skutkiem negatywnym, bowiem inwestor nie podjął próby zawarcia umowy na warunkach uwzględniających interesy obu stron.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] wstrzymał z urzędu wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 - zwanej dalej jako "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 P.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]uchylająca w pkt 2 i 3 decyzję Starosty N. z dnia [...]stycznia 2015 r. nr [...], w pozostały zakresie utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 124 ust. 1 u.g.n., który przewiduje, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. wprowadza dodatkową przesłankę ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, wskazując, że udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.
W związku z tym, że decyzje wydawane na podstawie art. 124 u.g.n. naruszają interes właściciela nieruchomości poprzez ograniczenie prawa własności, ustawodawca dopuścił możliwość ich wydawania jedynie w celu umożliwienia uprawnionym jednostkom realizacji inwestycji celu publicznego, a więc takich, które są realizowane w interesie społecznym i mają służyć ogółowi (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 567/10, dostępny na http://cbois.nsa.gov.pl). Jednocześnie zaznaczyć należy, że decyzja wydana w trybie art. 124 u.g.n. nie pozbawia właściciela nieruchomości przysługującego mu prawa własności, a jedynie ogranicza to prawo poprzez zezwolenie na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości określonych przewodów i urządzeń.
Wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości uzależnione jest od spełnienia dwóch podstawowych warunków. Po pierwsze jak wynika z art. 124 ust. 1 u.g.n. właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na realizację inwestycji, a ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości musi nastąpić zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o lokalizacji inwestycji calu publicznego i dotyczyć może tylko konkretnie wskazanych w tym przepisie urządzeń przesyłowych. Ponadto jak wynika z art. 124 ust. 3 u.g.n. podmiot wnoszący o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości musi wykazać, iż stosowny wniosek poprzedził rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Ustawodawca daje więc pierwszeństwo umownego uregulowania kwestii dysponowania nieruchomością związanego z realizacją wymienionych w art. 124 ust. 1 u.g.n. inwestycji celu publicznego. Dopiero nieosiągnięcie porozumienia między właścicielem nieruchomości, a inwestorem, pozwala organ administracji do rozstrzygnięcie spornej kwestii w formie decyzji administracyjnej.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości doszło w niniejszej sprawie zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka o nr ewid. [...] stanowiąca własność skarżącej Parafii objęta jest ustaleniami uchwały Nr [...]r. z dnia [...] maja 2003 r. Rady Gminy w K. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminu K., który w § 145 przewiduje, że w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną ustala się: (pkt 1) adaptację istniejących i budowę nowych elementów systemu energetycznego m.in. sieci średniego napięcia [...] wraz z obszarami ograniczonego użytkowania, w tym dla linii napowietrznych [...] o szerokości [...]m ([...]m w każdą stronę od osi linii), na podstawie przepisów szczególnych.
Spór natomiast sprowadza się do oceny spełnienia przesłanki z art. 124 ust. 3 u.g.n. W ocenie strony skarżącej przesłanka podjęcia rokowań, między inwestorem, a właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, o uzyskanie zgody na wykonanie prac nie została spełniona, bowiem wprawdzie strony podjęły rokowania, jednak inwestor nie przestawił skarżącej Parafii propozycji zawarcia umowy uwzględniających interesy obu strony.
W orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się, że strony zmierzające do załatwienia sprawy w drodze rokowań, nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie ich przeprowadzenia oprócz obowiązku zainicjowania rokowań poprzez przedstawienie przez jedną z nich swojemu adwersarzowi propozycji jej rozstrzygnięcia. Rokowania mogą zostać zatem zakończone w dowolnym czasie, chociażby w sytuacji, gdy - w ocenie którejś ze stron - nie ma szans na zawarcie porozumienia. Nie przewidziano przy tym jakiejś szczególnej formy ich zakończenia. Oznacza to, że strony samodzielnie i dowolnie decydują nie tylko o tym, czy na ich skutek dojdą do porozumienia skutkującego dokonaniem czynności prawnej, lecz również o tym, kiedy je zakończyć (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 357/11, dostępny na http://cbois.nsa.gov.pl). Brak wypracowania wspólnego stanowiska, musi skutkować uznaniem braku zgody właściciela na przeprowadzenie prac na jego gruncie. Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wymaga prowadzenia "wiecznych rokowań". W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. (wyrok NSA z dnia 17 września 2014 r. I OSK 296/13 dostępny na http://cbois.nsa.gov.pl).
Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań jako przesłanka wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi określone warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 381/09 dostępny na http://cbois.nsa.gov.pl). Nie podlegającą weryfikacji w trybie art. 124 u.g.n. jest również okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie, które są dla niego nie do przyjęcia. (wyroki WSA w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2015r., sygn. akt II SA/Po 268/15, z dnia 12 sierpnia 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 358/15 dostępne na http://cbois.nsa.gov.pl)
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy inwestor, do wniosku wszczynającego niniejsze postępowanie dołączył dokumentację potwierdzającą przeprowadzenie rokowań ze skarżącą Parafią. Z akt sprawy wynika, że inwestor dążył do uregulowania prawa do korzystania z działki nr ewid. [...]. Świadczy o tym wymiana pism między inwestorem, a skarżącą Parafią. Negocjacje zainicjowane zostały pismem inwestora z dnia [...] stycznia 2014 r., w którym to zwrócił się on do skarżącej Parafii o uregulowanie kwestii służebności przesyłu na działce nr ewid. [...]. Skarżąca Parafia przystąpiła do rokowań, na co wskazuje wstępna akceptacja warunków przedstawionych przez inwestora w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. Rokowania te były następnie kontynuowane o czym świadczy wymiana pism między inwestorem, a skarżącą Parafią – pisma z dnia [...] marca 2014 r., [...] maja 2014 r., [...] maja 2015r. [...] maja 2014r. [...] czerwca 2015 r., [...] czerwca 2014 r. i [...] czerwca 2014 r. W ocenie Sądu dokumentacja zebrana w sprawie jest wystarczająca, by uznać, iż w niniejszej sprawie doszło do przeprowadzenia rokowań. Fakt, iż strony nie doszły do porozumienia nie może oznaczać, iż przesłanka z art. 124 ust. 3 u.g.n. nie została spełniona. Brak wypracowania wspólnego stanowiska, odczytywany musi być jako braku zgody właściciela na przeprowadzenie prac na jego gruncie. Pamiętać należy, że ratio legis przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n. przewiduje władcze uregulowanie kwestii zakładania i przeprowadzenia wskazanych w nim urządzeń infrastruktury technicznej, właśnie w sytuacji gdy tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, nie jest możliwym osiągnięcie porozumienia między inwestorem, a właścicielem nieruchomości, na drodze cywilnoprawnej.
Dodatkowo wskazać należy, że argumentacja strony skarżącej jest również o tyle niezasadna, że przyjęcie iż spełnienie przesłanki z art. 124 ust. 3 u.g.n. następuje gdy strony dojdą do konsensusu, prowadziło by w konsekwencji do sytuacji, w której zbędnym było by wydawanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Za każdym razem bowiem rokowania takie musiałby by prowadzić do zawarcia porozumienia w formie umowy cywilnoprawnej, a inwestor nie miałby już żadnego interesu w dążeniu do załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego.
Sąd nie podzielił również argumentu strony skarżącej, która powołując się na treść art. 112 ust. 3 u.g.n. podniosła, że wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. było przedwczesne bowiem sporna kwestia mogła być jeszcze uregulowana przez strony w drodze cywilnoprawnej lub w drodze postępowania sądowego. Innymi słowy w ocenie skarżącej Parafii cel publiczny mógł być zrealizowany w inny sposób niż, przez wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Przepis art. 112 ust. 3 u.g.n. przewiduje, że wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Bez wątpienia ograniczenie w drodze decyzji prawa własności na nieruchomości, w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., jest jedną z wymienianych w art. 112 ust. 2 u.g.n. form wywłaszczenia. Orzekając w sprawie organ administracji musiał więc mieć na względzie wyrażoną w art. 112 ust. 3 u.g.n. zasadę, a więc że wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie praw do nieruchomości.
W ocenie Sądu bezskuteczne zakończenie rokowań świadczyło właśnie o braku możliwości rozstrzygnięcia sporu w inny sposób niż przez ograniczenie praw do nieruchomości. Przywołana przez skarżącą Parafię możliwość rozstrzygnięcia spornej kwestii na drodze sądowej świadczy jednoznacznie o braku możliwości innego rozstrzygnięcia sprawy, niż poprzez wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. (podobnie NSA w wyroku z dnia 25 października 2013 r. sygn. akt I OSK 2165/12 dostępny na http://cbois.nsa.gov.pl). Dopuszczenie przez skarżącą Parafię możliwości rozstrzygnięcia spornej kwestii w postępowaniu sądowym świadczy wprost braku możliwości uzyskania porozumienia między inwestorem, a właścicielem nieruchomości. Zaznaczyć należy, że o tym czy możliwe jest inne rozstrzygnięcie kwestii ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie może decydować subiektywne przekonanie strony, o potencjalnej możliwości rozstrzygnięcia tej kwestii. Okoliczność ta powinna zostać oceniona przez organ na podstawie zebranego materiału dowodowego, a jak zostało to już wskazane powyżej w niniejszej sprawie doszło do rokowań, jednak nie doprowadziły one do zawarcia porozumienia.
Sąd nie podzielił również zarzutów naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania. Wskazać należy, że organ w sposób wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy zebrał materiał dowodowy, a następnie ocenił go nie naruszając zasady prawdy obiektywnej. Przede wszystkim organ wykazał, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nastąpiło zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz, że wydanie decyzji zostało poprzedzone przeprowadzeniem rokowań między inwestorem, a właścicielem nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac i przeprowadzenie inwestycji celu publicznego nie byłoby możliwe w inny sposób niż przez ograniczenie praw do nieruchomości.
W tym stanie rzeczy uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty N. z dnia stycznia 2015 r. nie naruszają prawa w stopniu wskazanym w art. 145 p.p.s.a., Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło