IV SA/Po 38/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. sp. z o.o. na zarządzenie pokontrolne W. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2022r. nr [...] w przedmiocie wyeliminowania naruszeń postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego T. sp. z o.o. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na zarządzenie pokontrolne W. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z nia 16 listopada 2022r. nr [...] w przedmiocie wyeliminowania naruszeń. W skardze zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, którego uzasadnienie stanowi uzasadnienie wniesionej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Rozpoznając złożony w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania wskazać należy, że stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2022. poz. 329 - dalej p.p.s.a.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania ma jednak charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 grudnia 2004r., sygn. akt GZ 138/04 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA), "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Należy podkreślić, że to na stronie wnoszącej o wstrzymanie wykonania aktu spożywa ciężar wykazania okoliczności przemawiających za tym, że wykonanie zaskarżonego aktu grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub wywoła skutki trudne do odwrócenia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 15 stycznia 2015 r. sygn. akt I OZ 1236/14 (CBOSA) obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na skarżącym. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. W tym miejscu wskazać należy, że samo przedstawienie zakresu żądania, a mianowicie wniesienie o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, uniemożliwia zweryfikowanie sytuacji strony w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. To wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z 4 października 2010 r., sygn. akt II FZ 460/10, CBOSA). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę. Jednocześnie należy zauważyć, że wobec braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu rolą sądu nie jest działanie za stronę i poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń wnioskodawcy. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tj. wykazania, że zaskarżona decyzja w razie wykonania mogłaby narazić ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z 6 marca 2012r. sygn. akt I OZ 116/12 oraz postanowienie NSA z 18 maja 2004 r., o sygn. akt FZ 65/04, CBOSA). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, że po jej stronie wystąpi znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd orzekając w przedmiocie wniosków o wstrzymanie nie dysponował zatem informacjami mogącymi świadczyć o spełnieniu się którejkolwiek przesłanki wstrzymania wykonania postanowienia. Końcowo zaznaczyć również należy, że Sąd na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie bada zasadności skargi, czy też zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu stanowi jedynie postępowanie o charakterze wpadkowym, które jest prowadzone w ściśle określonych granicach wyznaczonych treścią art. 61 § 3 P.p.s.a. Zaskarżone postanowienie będzie bowiem podlegać kontroli sądu, pod względem jego zgodności z prawem, dopiero w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia