IV SA/Po 406/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Ewa Makosz - Frymus (spr.) NSA Paweł Miładowski Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skarg A. P. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego. 1. uchyla postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] 2. oddala skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski /-/ E. Makosz-Frymus Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania A. P. z dnia 30 marca 2009 r, w którym zawarł on wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, na podstawie art. 59 § 1 i 2 kpa odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienia te zapadły na tle następującego stanu faktycznego. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. odmówił A. P. przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego z przeznaczeniem na zakup opału, zamka, drzwi, maszynki gazowej oraz opłat za uprawnienia budowlane. W decyzji tej zostało zawarte pouczenie o prawie do wniesienia od niej odwołania za pośrednictwem Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Decyzja została doręczona A. P. dnia 13.03.2009 r. W piśmie z dnia 30 marca 2009 r. A. P. złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia z powodu choroby. W odwołaniu od decyzji skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, który w punkcie 5 swojej decyzji uznał, iż o wymianę drzwi może on się zwrócić do zarządcy budynku tj. MZBK, ewentualnie dokonać napraw we własnym zakresie. Tymczasem MZBK odmawia wymiany drzwi i skarżący będzie zmuszony się wyprowadzić i wynająć inny lokal, gdyż nie sposób mieszkać bez drzwi. W pierwszym postanowieniu- odmawiającym przywrócenia terminu Organ uznał, iż A. P. nie wykazał, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Zdaniem SKO przyczyną uzasadniającą przywrócenie terminu nie może być ogólne powołanie się na chorobę. W lakonicznym uzasadnieniu swojego drugiego postanowienia SKO stwierdziło, iż A. P. odebrał decyzję w dniu 13 marca 2009 r. a odwołanie złożył 30 marca, a zatem z uchybieniem 14-dniowego terminu do jego wniesienia. Oba te postanowienia zaskarżył A. P. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o ich oddalenie. 1 Na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd zarządził połączenie obu tych spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, uznając, iż pozostają one ze sobą w związku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Zgodnie z art. 134 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeśli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa). Skarga zasługiwała na uwzględnienie w części dotyczącej postanowienia SKO z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]. Za prawidłowe należało uznać rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawarte w postanowieniu nr [...] o odmowie przywrócenia terminu wniesienia odwołania z powodu nieuprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu, tj. nieuprawdopodobnienia przesłanki o charakterze materialnoprawnym. Dokonując natomiast oceny postanowienia nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga musiała odnieść skutek, bowiem orzeczenie to, jako przedwczesne, naruszało przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przepisem prawa w oparciu, o który wydane zostało uchylone przez Sąd postanowienie jest art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazany przepis stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zatem organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym zobowiązany jest w 2 pierwszej kolejności do podjęcia czynności mających na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w ustawowym terminie. Po myśli art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia. Termin ten jest terminem ustawowym i z tego względu nie może być ani przedłużany, ani skracany. W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt uchybienia przez stronę ustawowego terminu 14 dni do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy strona odebrała decyzję w dniu 13 marca 2009 r., a odwołanie złożyła w dniu 30 marca 2009 r. Bezsporne jest również, iż Skarżący w jednym piśmie zawarł odwołanie oraz wniosek o przywrócenie terminu. W sytuacji, gdy strona wraz z wniesieniem odwołania składa wniosek o przywrócenie terminu wniesienia odwołania, to organ odwoławczy w pierwszej kolejności rozpatruje ten wniosek i jeżeli w wydanym postanowieniu odmówi przywrócenia terminu wniesienia odwołania, to wyłączona zostaje możliwość wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdzającego uchybienie terminu wniesienia odwołania od decyzji. Wszak postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zawiera samo w sobie stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu (wyrok NSA z 24.09.2008 r. I OSK 1490/07 LEX nr 500040). W takiej sytuacji nie ma więc zastosowania przepis art. 134 K.p.a. w zakresie dotyczącym wydania odrębnego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu wniesienia odwołania. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym dopuszczano, a nawet aprobowano konieczność wydawania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu z art. 134 k.p.a. po uprzednim odmownym załatwieniu wniosku o przywrócenie terminu. Nie jest to jednak stanowisko prawidłowe. Wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania czyni zbędnym celowość i konieczność wydawania postanowienia w oparciu o art. 134 k.p.a. Odmowa przywrócenia terminu załatwia, bowiem nie tylko sprawę wniosku o przywrócenie terminu, ale jednocześnie potwierdza, iż wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu, czyli rozstrzyga również o tym, co jest przedmiotem postanowienia z art. 134 k.p.a. Na wyłączenie możliwości wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu z art. 134 k.p.a. w sytuacji gdy wcześniejszym postanowieniem organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wskazano w wielu orzeczeniach sądów administracyjnych- mi.in wyroku WSA w Gdańsku sygn. II SA/Gd 641/08 LEX nr 477255 oraz Naczelnego Sądu 3 Administracyjnego por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2007 r., I GSK 1221/06, Lex nr 338645 oraz wyroki z dnia 24 września 2008 r. w sprawach I OSK 1490/07 i I OSK 1496/07 dostępne na www.cbois.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę powyższy pogląd w pełni akceptuje. Ponownie rozstrzygając sprawę organ uwzględni wskazania zawarte w powyższym uzasadnieniu i przyjmie, że ewentualna odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wyłącza możliwość i konieczność ponownego stwierdzania tej samej okoliczności w postanowieniu wydanym w oparciu o art. 134 k.p.a. Z uwagi na powyższe Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. I-I P. Miładowski /-/ M. Dybowski /-/ E. Makosz-Frymus JH 4