IV SA/Po 415/13

WyrokWSA w Poznaniu2013-09-11

Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Donata Starosta, Izabela Bąk-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, uznając, że wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawidłowo ograniczyło się do stwierdzenia braku interesu prawnego wnioskodawców do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego jedynie z powodu braku tytułu prawnego do nieruchomości objętej podziałem. Sąd uznał, że nawet jeśli wnioskodawcy nie są stroną w postępowaniu podziałowym, powinni zostać uwzględnieni, jeśli ich żądanie uprawdopodabnia wadliwość decyzji administracyjnej. Ponadto, Kolegium naruszyło przepisy o wyłączeniu pracownika, rozpoznając wniosek o wyłączenie przez skład, w którym zasiadali wyłączeni członkowie.
Stan faktyczny
Skarżąca B. P. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. zatwierdzającej podział działki. Skarżąca twierdziła, że podział naruszył jej prawo własności sąsiednich działek. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że skarżąca nie ma interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego, ponieważ nie jest właścicielem dzielonej nieruchomości. Dodatkowo, Kolegium nieprawidłowo rozpoznało wniosek o wyłączenie członków Kolegium.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 11 stycznia 2013 r. oraz zasądził od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2013 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] stycznia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej B. P. kwotę 200 złotych (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z [...] października 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2012 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej SKO albo Kolegium) działając na podstawie art. 1, art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 17 pkt 1, art. 157 §2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] lipca 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] lipca 2012 r.) w przedmiocie zatwierdzenia podziału działki nr [...], położonej przy ul. K. [...], stanowiącej własność Parafii Rzymsko-Katolickiej św. G. w K. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane podaniem B. i P. P. (dalej wnioskodawcy) z [...] sierpnia 2012 r. którzy wskazali, że w wyniku dokonania podziału działki nr [...] doszło do naruszenia prawa własności Ich działek nr [...] i [...], przez przesunięcie granic, a w ślad za tym pomniejszenie ich powierzchni. W ocenie Kolegium, zatwierdzony decyzją z [...] lipca 2012 r. podział nieruchomości jest zgodny z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego terenu ograniczonego ulicami: Cz., B., P. i planowaną tzw. "Trasą B.", zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej K. z [...] grudnia 2003 r. W myśl postanowień tego planu nieruchomość objęta podziałem w ramach jednostki bilansowej 14M przeznaczona była pod tereny zabudowy mieszkaniowej, a w pozostałej części pod tereny usług publicznych (12 UP) i komercyjnych (11 UK). Wszystkie nowo wydzielone działki oznaczone numerami: [...],[...] i [...] mają bezpośredni dostęp do dróg publicznych z ulicy A. K. Kolegium podkreśliło, że w świetle analizy dokumentacji decyzji podziałowej całkowicie niezasadne jest twierdzenie wnioskodawców, że przedmiotowy podział obejmował także działki nr [...] i [...], stanowiące Ich własność. W ocenie Kolegium decyzja z [...] lipca 2012 r., zatwierdzająca podział nieruchomości nr [...], położonej w Kaliszu przy ul. K. [...] została wydana w oparciu i zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa i nie ma cech rażącego naruszenia prawa, określonych w art. 156 § 1 kpa. W omawianym przypadku nie mają żadnego znaczenia dla oceny rażącego naruszenia prawa pozostałe podnoszone przez wnioskodawcę zarzuty zgłoszone w zarówno we wniosku o stwierdzenie nieważności z dnia 22 sierpnia 2012 r. jak i piśmie z dnia 22 października 2012 r., gdyż z uwagi na treść przywołanego powyżej art. 93 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm., dalej ugn) przedmiotem oceny Kolegium pod kątem rażącego naruszenia prawa był tylko i wyłącznie fakt spełnienia przesłanek wymaganych do dokonania tego podziału na mocy ugn. Kwestia prawidłowości wytyczenia granicy na gruncie nie jest badana przez organ w postępowaniu o wydanie decyzji o podziale tego gruntu i tym samym nie może być przedmiotem oceny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej. Kolegium nie uwzględniło wniosku P. P. o przeprowadzenie dowodów zgłoszonych w piśmie z dnia [...] października 2012 r., gdyż stosownie do treści art. 97 ugn rażące naruszenie prawa mogłoby zachodzić w omawianym przypadku jedynie w sytuacji sprzeczności przedmiotowego podziału z obowiązującym w czasie wydawania decyzji podziałowej planem miejscowym. Stwierdzenie czy podział był zgodny z obowiązującym w dniu wydawania decyzji planem miejscowym nie wymaga wiadomości specjalnych, w związku z czym zgłoszone przez P. P. wnioski dowodowe nie zostały uwzględnione. Odnosząc się do żądania wnioskodawców o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 §4 kpa do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o nr SKO [...] Kolegium wyjaśniło, że treść art. 97 § 1 pkt 4 kpa przewiduje obligatoryjne zawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Nie jest zagadnieniem wstępnym samo twierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet - ze względów ekonomicznych, czy celowościowych - będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, jeśli możliwe jest jej rozpatrzenie i wydanie decyzji. Brak jest również w ocenie Kolegium podstaw do uwzględnienia żądania wnioskodawców o połączenie przedmiotowej sprawy ze sprawą z wniosku stron z dnia [...] sierpnia 2012 r. o ponowne rozpoznanie sprawy nr [...] z uwagi na fakt, że sprawy te są rozpatrywane przez różne składy orzekające Kolegium, a ponadto odmienne są ich stany faktyczne. Podaniem z [...] grudnia 2012 r. wnioskodawcy zwrócili się do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy formułując zarzuty naruszenia art. 6, 7, 8, 10, 11, 62, 75§1, 77§1, 78 §1, 80, 81, 84 §1, 89, 97 §1 pkt 4, 107 §1-5, 140, 157 §2-3 w związku z art. 93 ust. 1, 97 ust. 1a pkt 5-6 ugn, art. 46 ust. 1, 140 i 144 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. 1964, nr 16, poz. 93 ze zm., dalej kc), §36-38, §62 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. i załącznika nr 3 do niego, nie wskazując dokładnej nazwy rozporządzenia, §6 ust. 1-5, §7 ust. 1-3, §8 ust. 1-2, §9 ust. 1 pkt 4, 7, 11, 12 rozporządzenia z 7 grudnia 2004 r., nie wskazując dokładnej nazwy rozporządzenia oraz art. 64 Konstytucji RP. Zdaniem wnioskodawców, sformułowane zarzuty stanowią rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, gdyż skutkowało bezpodstawną, a co najmniej przedwczesną odmową stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 2012 r. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji z [...] października 2012 r. i umorzenie postępowania przed Kolegium w sprawie wydania tej decyzji, połączone z ponownym rozpoznaniem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lipca 2012 r., względnie o uchylenie decyzji z [...] października 2012 r. i przekazanie sprawy Kolegium celem ponownego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 4 lipca 2012 r. Wnioskodawcy powołując się na art. 27 §1 w zw. z art. 24 §3 kpa wnieśli o wyłączenie wskazanych członków Kolegium od ponownego rozpoznania sprawy. Postanowieniem z [...] stycznia 2013 r., nr [...],[...],[...] i [...] (dalej postanowienie z [...] stycznia 2013 r.) Kolegium odmówiło wyłączenia członków SKO objętych wnioskiem z [...] grudnia 2012 r. od udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności i o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzji Kolegium z [...] listopada 2012 r., nr [...] oraz z dnia 26 października 2012 r., nr [...]. Decyzją z [...] stycznia 2013 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] stycznia 2013 r.) Kolegium uchyliło decyzję z [...] października 2012 r. i umorzyło postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 2012 r. Zdaniem Kolegium, okolicznością bezsporną w sprawie jest, że wnioskodawcy nie są właścicielami (współwłaścicielami) lub użytkownikami (współużytkownikami) wieczystymi nieruchomości objętej podziałem. W świetle unormowań zawartych w ugn z żądaniem podziału nieruchomości może wystąpić wyłącznie właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, ponieważ tylko te podmioty mogą dysponować swoją własnością. Skoro wnioskodawcom nie przysługuje tytuł prawno — rzeczowy do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], to nie mogą oni skutecznie domagać się dokonania podziału tej nieruchomości, a w konsekwencji nie mają także interesu prawnego do żądania wszczęcia nadzwyczajnego postępowania, jakim jest postępowanie nieważnościowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) z [...] marca 2013 r. B. P. (dalej skarżąca) zaskarżyła w całości decyzję z [...] stycznia 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] października 2012 r. zarzucając: a) błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie: art. 93 ust. 1 ustawy z [...] marca 2001 r., nie podając nazwy ustawy, przez błędne przyjęcie, że jedyną przesłanką podziału nieruchomości na podstawie tego przepisu była zgodność tego podziału z planem, a nie także wymóg dokonania tego podziału wyłącznie w prawnych granicach tej nieruchomości, art. 28 kpa w zw. z art. 157 §2 kpa przez bezpodstawne, a co najmniej przedwczesne przyjęcie z góry braku istnienia interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności decyzji z 4 lipca 2012 r., a w ślad za tym braku przesłanek do stwierdzenia jej nieważności, które miało istotny wpływ na wynik sprawy [...], b) brak uwzględnienia i zastosowania w sprawie: - art. 46 §1 kc przez pominięcie wyjaśnienia prawnego pojęcia nieruchomości, a w ślad za tym ustalenia granic, w jakich mógł być dokonywany zgodny z prawem podział działki nr [...] decyzją z [...] lipca 2012 r., - art. 140 i 144 kc przez zaniechanie wzięcia pod uwagę, że przepisy te przyznają wnioskodawcom ochronę prawną przed podziałem działki [...] dokonywanym z przekroczeniem prawnych granic tej działki, polegającym na bezprawnym przesunięciu na Ich niekorzyść prawnej granicy tej działki z działką [...], a w ślad za tym - na pozbawieniu skarżącej możliwości korzystania z części Jej własności, - art. 32 ust. 1-2 i art. 64 ust. 1-2 Konstytucji RP przez niezbadanie, czy podział działki nr [...] decyzją z [...] lipca 2012 r. nie naruszał w stosunku do skarżącej konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa oraz konstytucyjnej zasady ochrony naszej własności, które miało istotny wpływ na wynik sprawy [...], naruszenie: art. 6, 7, 77§ 1, 80, 81 kpa oraz art. 15 kpa przez ponowne dwukrotne zaniechanie rzetelnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych istotnych dla stwierdzenia istnienia interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] lipca 2012 r. i przesłanek tej nieważności, a w szczególności przez pominięcie wszechstronnego wyjaśnienia kwestii naruszenia w wyniku wydania w/w decyzji prawa własności sąsiedniej działki 26/8, art. 6, 7, 75 §1, 77 §1, 78 §1, 80, 81 kpa oraz art. 15 kpa przez ponowne dwukrotne bezpodstawne pominięcie wniosków dowodowych złożonych celem wykazania istnienia interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] lipca 2012 r. i przesłanek tej nieważności, a w szczególności przez zaniechanie merytorycznego rozpatrzenia zarzutów i wniosków dowodowych przedstawionych na użytek potwierdzenia naruszenia w wyniku wydania w/w decyzji prawa własności sąsiedniej działki 26/8, art. 84 §1 kpa przez nieuzasadnione, a co najmniej przedwczesne zaniechanie przeprowadzenia dowodu z wnioskowanej opinii biegłych na okoliczność naruszenia w wyniku wydania decyzji z [...] lipca 2012 r. prawa własności sąsiedniej działki 26/8, art. 10 §1-3 oraz art. 81 kpa przez pozbawienie wnioskodawców, przed wydaniem obu skarżonych decyzji, prawa i możliwości wypowiedzenia się co do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, co do zgłoszonych przez pozostałe strony żądań i wniosków, a w szczególności pozbawienie wnioskodawców możliwości przedstawienia zarzutów wymienionych w tej skardze, - art. 107 §1-5 kpa przez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego obu skarżonych decyzji, a w szczególności zaniechanie wskazania faktów, które Kolegium uznało za udowodnione w zakresie braku naruszenia naszego prawa własności w wyniku wydania decyzji z [...] lipca 2012 r., a w ślad za tym - braku interesu prawnego wnioskodawców w stwierdzeniu jej nieważności, przez pominięcie podania dowodów, na których oparto się w tej mierze, brak wymienienia przyczyn, dla których naszym zarzutom i dowodom w tym zakresie odmówiono wiarygodności, a wreszcie przez wadliwe wyjaśnienie podstawy prawnej podjętych rozstrzygnięć, art. 27 §1 zd. 2 w zw. z art. 24 §3 kpa przez wydanie przez A. K., J. P. i K. S. postanowienia [...] o odmowie wyłączenia członków Kolegium, w tym samych siebie, od ponownego rozpoznania sprawy [...], a w ślad za tym przez nieważność postanowienia [...], art. 27 §1 w zw. z art. 24 §3 kpa przez wydanie decyzji z [...] stycznia 2013 r. przez L. B., I. Ch. i W. G. co do których w dacie wydania tej decyzji istniał nierozpoznany zgodnie z prawem wniosek o ich wyłączenie od ponownego rozpoznawania sprawy [...], art. 6, 7 kpa przez naruszenie (wskutek uchybień jak wyżej) zasady legalności działania organu państwa oraz zasady prawdy obiektywnej i uwzględnienia naszego słusznego interesu, w tym obowiązku przeprowadzenia wniosków dowodowych zgłoszonych przez nas celem wykazania zasadności naszych zarzutów i twierdzeń, art. 8, 9, 11 kpa przez naruszenie (wskutek uchybień jak wyżej) zasady pogłębiania naszego zaufania do kompetencji i bezstronności organu państwa, należytego i wyczerpującego informowania nas o naszych prawach i obowiązkach, czuwania nad tym, abyśmy nie ponieśli szkody w postępowaniu, rzetelnego wyjaśnienia przesłanek podejmowanych decyzji, art. 15 kpa przez pozbawienie wnioskodawców prawa do rzeczowego i wszechstronnego dwukrotnego rozpatrzenia przez Kolegium kwestii naruszenia prawa własności w wyniku wydania decyzji z [...] lipca 2012 r., a w ślad za tym istnienia interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności tej decyzji i przesłanek tej nieważności, art. 6 ust. 1 i art. 13 ust. 1 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 41 Karty Praw Podstawowych, art. 16 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, art.2, 32 ust. l Konstytucji RP przez oczywiste i rażące pogwałcenie (wskutek wszystkich wyżej wymienionych uchybień) zasadom wynikającym z tych norm prawa międzynarodowego i konstytucyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy [...]. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji z [...] stycznia 2013 r. oraz decyzji z [...] października 2012 r. i przekazanie sprawy Kolegium celem jej ponownego rozpoznania. Skarżąca powołując się na art. 106 §3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2002, poz. 270 ze zm., dalej ppsa) wniosła o przeprowadzenie dowodu: z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy [...], z postanowienia [...], ze skargi do WSA z [...] stycznia 2013 r. na postanowienie [...] - na okoliczność niezgodnego z prawem rozpoznania wniosku o wyłączenie członków Kolegium od ponownego rozpoznawania sprawy [...]. Na podstawie art. 125 §1 ppsa skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi z [...] stycznia 2013 r. na postanowienie [...] (k. 3-10 akt sądowych). W piśmie z [...] marca 2013 r. skarżąca sformułowała następujące zarzuty naruszenia prawa: - art. 27 §1 zd. 2 w zw. z art. 24 §3 kpa przez wydanie przez A. K., J. P., i K. S. postanowienia [...] o odmowie wyłączenia członków Kolegium, w tym samych siebie, od ponownego rozpoznania sprawy [...], a w ślad za tym - przez nieważność postanowienia [...], - art. 27 §1 zd. 2 w zw. z art. 24 §3 kpa przez udział K. S. w wydaniu postanowienia [...] o odmowie wyłączenia członków Kolegium, w tym jego samego, od ponownego rozpoznania sprawy [...], choć w dacie wydawania postanowienia [...] istniał złożony wcześniej, a nierozpoznany formalny wniosek o wyłączenie K. S. od rozpoznawania wniosku o wyłączenie członków Kolegium od ponownego rozpatrzenia sprawy [...], a w ślad za tym - przez nieważność postanowienia [...], - art. 27 §1 w zw. z art. 24 §3 kpa przez wydanie decyzji [...] przez L. B., I. Ch. i W. G., co do których w dacie wydania tej decyzji istniał nierozpoznany zgodnie z prawem wniosek o ich wyłączenie od ponownego rozpoznania sprawy [...], które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy [...] (k. 12-15 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z [...] kwietnia 2013 r., nr rep. [...], Kolegium wniosło o jej oddalenie (k. 17-18 akt sądowych). Pismem z [...] sierpnia 2013 r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania prowadzonego w sprawie pod sygn. akt IV SA/Po 415/13 do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt IV SA/Po 185/13, z uwagi jej prejudycjalny charakter względem sprawy o sygn. akt IV SA/Po 415/13 (k. 54 akt sądowych). Pismem z [...] stycznia 2013 r. o uchylenie decyzji z [...] stycznia 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wniósł uczestnik postępowania P. P. (k. 57-62 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd w niniejszym postępowaniu pod względem zgodności z prawem była decyzja z [...] stycznia 2013 r. oraz poprzedzające jej wydanie czynności procesowe organów obu instancji, które zostały zainicjowane podaniem wnioskodawców o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lipca 2012 r. zatwierdzającej podział nieruchomości położonej w Kaliszu przy ul. A. K. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, na działki nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha oraz nr [...] o powierzchni [...] ha. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej należy do jednego z nadzwyczajnych trybów procesowych uregulowanych w kpa, którego celem jest poddanie wydanej w sprawie decyzji kontroli z punktu widzenia przesłanek o których stanowi art. 156 §1 kpa. Wystąpienie którejkolwiek z nich nie skutkuje utratą mocy obowiązującej decyzji ex lege. Decyzja taka pozostając w obrocie prawnym albo wywołuje skutki prawne o charakterze ułomnym, innego rodzaju aniżeli zamierzone przez organ, który ją wydał, albo w ogóle pozbawiona jest jakiegokolwiek oddziaływania na sferę praw i obowiązków określonych jednostek. Z tego względu decyzja taka powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego na podstawie art. 158 §1 kpa. Stosownie do art. 157 §2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczynane jest na żądanie strony lub z urzędu. Legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma nie tylko strona postępowania zakończonego jej wydaniem, lecz także każdy podmiot, który twierdzi, że wydana decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku albo którego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji (K. Glibowski, w: red. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kpa. Komentarz, Warszawa 2013, s. 970-972 oraz powołane tam orzecznictwo). Z tego względu krąg stron postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie pokrywa się każdorazowo z zakresem stron postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Stroną postępowania prowadzonego w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności może być każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku będą dotyczyły skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Poddana w niniejszym postępowaniu kontroli sądowej decyzja z [...] stycznia 2013 r. zapadła na skutek złożenia przez wnioskodawców podania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. o podziale nieruchomości. Jak zauważono w orzecznictwie sądowym, w postępowaniu podziałowym właścicielom działek sąsiadujących z działką podlegającą podziałowi mogą w ograniczonym zakresie przysługiwać prawa strony w zakresie, w jakim organ dokonujący podziału ingeruje swoimi działaniami w wykonywanie przez nich prawa własności. Podział działki nie może wykraczać poza jej granice (wyrok NSA z 8 grudnia 2006 r., I OSK 124/06, lex nr 293155, wyrok WSA w Poznaniu z 8 marca 2012 r., IV SA/Po 1162/11, lex nr 1139594). Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę podziela wypowiedziany w orzecznictwie sądowym pogląd, że gdyby okazało się, że dokonany podział wykracza poza granice dzielonej nieruchomości i narusza prawo własności skarżącego, oznaczałoby to, że ma on interes prawny wynikający z art. 140 kc do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie Kolegium odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oraz uznania go za stronę postępowania (postanowienie NSA z 15 marca 2013 r., I OSK 326/13, baza orzeczeń NSA). W rozpoznawanej sprawie skarżąca oraz uczestnik postępowania konsekwentnie wywodzili, że sporny podział działki nr [...], dokonany mocą decyzji z [...] lipca 2012 r. doprowadził Ich do pozbawienia prawa i możliwości korzystania z części działek nr 20/8 i [...], których są Oni właścicielami. Za niewystarczające należało uznać wobec tego ograniczenie się przez Kolegium w decyzji z [...] stycznia 2013 r. do stwierdzenia, że skoro wnioskodawcom nie przysługiwał tytuł prawno-rzeczowy do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], to nie mieli oni interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności. Poza tym, gdyby nawet przyjąć tak jak uczyniło to Kolegium w decyzji z [...] stycznia 2013 r., że wnioskodawcom nie przysługiwał interes prawny do domagania się stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 2012 r., to Kolegium powinno było mieć na uwadze, że wszczęcie postępowania na podstawie art. 157 kpa powinno nastąpić również wówczas, gdy podmiot składający żądanie w trybie art. 61 §3 kpa nie ma przymiotu strony, lecz treść żądania uprawdopodabnia określoną w art. 156 §1 kpa wadliwość konkretnej decyzji administracyjnej (K. Glibowski, w: red. M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kpa. Komentarz, Warszawa 2013, s. 969). Kolegium w uzasadnieniu decyzji z 11 stycznia 2013 r. nie wskazało w jakikolwiek sposób, czy przedstawione przez wnioskodawców twierdzenia uzasadniałyby wszczęcie postępowania z urzędu. Niezależnie od opisanych powyżej uchybień Kolegium naruszyło również przepisy postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika, nieprawidłowo rozpoznając zgłoszony wniosek o wyłączenie wymienionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] grudnia 2012 r. członków SKO. Stosownie do art. 27 §1 kpa, członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 §1 kpa. O jego wyłączeniu w pozostałych sytuacjach o których stanowi art. 24 §3 kpa postanawia przewodniczący organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia na wniosek strony, członka organu kolegialnego albo z urzędu. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wyłączenie poszczególnych członków SKO, w tym Prezesa Kolegium został złożony na podstawie art. 24 §3 kpa. Z brzmienia art. 27 §1 kpa wynika, że w takiej sytuacji o wyłączeniu członków Kolegium powinien orzec przewodniczący organu wyższego stopnia. Stąd w literaturze zwraca się uwagę na lukę uregulowania prawnego trybu wyłączenia prezesa SKO z powodu braku organu wyższego stopnia w rozumieniu kpa (J. Borkowski, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kpa. Komentarz, Warszawa 2011, s. 175). Z uwagi na brak precyzyjnej regulacji prawnej w trym zakresie, w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę za dopuszczalny należy uznać pogląd, że w takiej sytuacji doraźnie trzeba było dopuścić możliwość wydania postanowienia o wyłączeniu pracowników SKO przez Prezesa Kolegium (Cz. Martysz w: G. Łaszczyca, A. Matan, Cz. Martysz, Kpa. Komentarz, Warszawa 2010, t. I, s. 276). Z całą pewnością naruszającym przepisy o wyłączeniu pracownika było rozpoznanie złożonego przez wnioskodawców żądania o wyłączenie przez SKO w trzyosobowym składzie, w skład którego weszli pracownicy Kolegium o wyłączenie których wnieśli wnioskodawcy. Postanowienie w tym względzie powinno zostać wydane przez Prezesa SKO w składzie jednoosobowym. Podczas rozprawy odbywającej się w dniu [...] września 2013 r. Sąd postanowieniem oddalił wniosek skarżącej o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie (k. 64 akt sądowych). W ocenie Sądu nie zaistniała bowiem jakakolwiek przesłanka zawieszenia, w tym związana z równoległym prowadzeniem innego postępowania sądowoadministracyjnego, w tym postępowania toczącego się pod sygn. akt IV SA/Po 185/13. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy umożliwił Sądowi w pełnym zakresie na dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Kolegium. Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów, w ocenie Sądu skarżąca zasadnie zwróciła uwagę na zaniechanie dokładnego wyjaśnienia sprawy przez Kolegium, polegające na pominięciu i niezbadaniu, czy konsekwencją podziału nieruchomości dokonanego decyzją z [...] lipca 2012 r. rzeczywiście było naruszenie Jej uprawnień właścicielskich do sąsiednich nieruchomości. Mając powyższe na uwadze Sąd działając w oparciu o art. 145 §1 pkt 1 lit. c ppsa uchylił decyzję z [...] stycznia 2013 r. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Kolegium powinno uchylić postanowienie z [...] stycznia 2013 r., a następnie Prezes Kolegium powinien rozpoznać wniosek o wyłączenie pracowników SKO zgłoszony przez wnioskodawców we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W dalszej kolejności Kolegium w składzie osobowym bez ewentualnie wyłączonych pracowników powinno rozważyć, czy wnioskodawcom przysługuje w niniejszej sprawie przymiot stron, mając na względzie dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa. W przypadku ustalenia zaistnienia u wnioskodawców interesu prawnego, Kolegium powinno rozpoznać co do meritum sformułowane żądanie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 2012 r. W 2 pkt wyroku Sąd działając na podstawie art. 200 ppsa zasądził od SKO na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło