IV SA/Po 42/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi W. W., K. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych, 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących W. W. i K. W. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] września 2011 r. ([...].) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art.66 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r., Nr243, poz.1623 ze zm.) nakazał K.W. i W.W. współwłaścicielom nieruchomości przy ul.[...] w [...]:rozbiórkę rury PCV zlokalizowanej pod posadzką budynku mieszkalnego jednorodzinnego frontowego na przedmiotowej nieruchomości i chodniku przy ul.[...], służącej do odprowadzania wód opadowych z terenu tej nieruchomości; wykonanie odprowadzenia wód opadowych z tejże nieruchomości do dołu chłonnego lub do zbiornika retencyjnego, zlokalizowanych na terenie własnym nieruchomości ; wymienione roboty wykonać pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane; termin wykonania obowiązku określił na 3 miesiące od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu organ wskazał, iż postępowanie zostało wszczęte na skutek skargi K. W.. W jego toku organ ustalił, że na nieruchomości przy ul.[...] w [...]znajdują się dwa budynki mieszkalne jednorodzinne (frontowy z XIXw i zlokalizowany w tylnej części nieruchomości z 1996 -1999r.). Wody opadowe z obu tych budynków odprowadzone są przez rynny dachowe PCV 110 mm oraz rury spustowe 120mm. Wody z podwórza odprowadzone są przez kratkę ściekową – podwórze jest utwardzone kostką betonową ze spadem. Zarówno rury spustowe z dachu budynku, jak i kratka ściekowa podłączone są do rury zbiorczej PCV 110 mm. Rura ta poprowadzona jest z podwórka nieruchomości pod posadzką budynku mieszkalnego frontowego wprost na ul.[...]. Nieruchomość przy ul.[...] w [...]dz.nr [...], arkusz [...] stanowi współwłasność adresatów decyzji. Pismem z dnia [...] czerwca 2011r. nr [...], Urząd Miasta i Gminy [...]poinformował PINB w [...], iż brak jest możliwości podłączenia przedmiotowej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji deszczowej. Zgodnie z art.66 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Zgodnie z §28 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r., Nr 75, poz.690 ze zm.) : Działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej; w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Organ ustalił, że odprowadzenie wód opadowych z przedmiotowej nieruchomości następuje rurą wprost na ul.[...]. Jest to rozwiązanie niezgodne z § 28 cytowanego rozporządzenia. W przypadku istnienia możliwości technicznych odprowadzenie wód opadowych z nieruchomości winno się odbywać do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W niniejszej sprawie brak jest takich możliwości. Tak więc jedynym dopuszczalnym rozwiązaniem jest odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Teren nieruchomości przy ul.[...] w [...]jest utwardzony, więc jedynym dopuszczalnym rozwiązaniem technicznym jest odprowadzenie wód do dołu chłonnego lub do zbiornika retencyjnego. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K. i W.W., domagając się jej uchylenia. Podali, iż sposób odprowadzania wód opadowych był stanem zastanym od momentu kupna przez nich nieruchomości. Odwołujący przeprowadził naprawę i wymianę tego systemu w kształcie jaki obecnie istnieje. Taki sposób odprowadzania wody funkcjonuje od 1998r. Przyczyną zaś wystąpienia wilgoci na nieruchomości K.W. jest brak wentylacji w jej pomieszczeniach po przeprowadzonej przez nią termomodernizacji ścian zewnętrznych jej nieruchomości. Zalecana zaś forma wykonania odwodnienia przez odwołującego poprzez wykonanie dołu chłonnego lub ustawienie zbiornika retencyjnego jest niemożliwa. Bowiem na 107 m2 zabudowanej powierzchni działki, około 15 m2 stanowi utwardzone podwórze, pod którym umieszczone jest szambo. Taki sposób odprowadzania wód opadowych funkcjonuje w znacznej części "starego" [...], ponieważ brak systemu kanalizacji deszczowej. Decyzją z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...](dalej – WINB), na podstawie art. 104, art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000/98/1071 t.j. ze zm., dalej - kpa), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w niniejszym postępowaniu po przeprowadzonych oględzinach, sporządzono protokół nr [...], z którego jednoznacznie wynika, iż wody ściekowe są odprowadzane przez rynny dachowe PCV 110 mm oraz rury spustowe PCV 75 mm. Rury spustowe oraz kratka ściekowa na podwórzu podłączone są do rury zbiorczej 100 mm z PCV i wyprowadzone na ul.[...], pod posadzką domu mieszkalnego i pod chodnikiem na jezdnię. Podwórze jest wyłożone częściowo kostką betonową ze spadem w kierunku kratki ściekowej. Wody opadowe odprowadzane są zatem z nieruchomości nieprawidłowo. Konieczna zatem jest zmiana sposobu zagospodarowania działki w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. Nadto organ podkreślił, iż przedmiotem sprawy jest prawidłowość odprowadzania wód opadowych z nieruchomości przy ul.[...][...], a nie wpływ instalacji na pojawienie się wilgoci w mieszkaniu przy ul.[...] [...] będącym własnością K.W.. Skargę na powyższą decyzję wnieśli K. i W.W. domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucili naruszenie art.77 par 1 , art.7 i art.80 kpa oraz naruszenie przepisu prawa materialnego tj.art.66 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego. W ocenie skarżących zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza jakoby obiekty budowlane znajdowały się w nieodpowiednim stanie technicznym, albo były użytkowane niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu. Nadto podnieśli, iż pojęcie obiektu budowlanego definiuje art.3 Prawa budowlanego. Obiektem budowlanym nie jest więc ani teren nieruchomości, ani instalacja kanalizacyjna czy wpust. Ponadto organ nie powinien stosować przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych...., skoro budynek wybudowany został przed dniem wejścia w życie tych przepisów. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługiwała częściowo na uwzględnienie Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm., dalej - ppsa)). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia (art. 145 § 1 i 2 ppsa). Nie ulega wątpliwości, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r., nr 243, poz.1623 ze zm.), a w szczególności art.66 ust.1 pkt 3. W myśl tego przepisu w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany : 1)może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku; 2)jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo; 3)jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo; 4)powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia – właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. W niniejszej sprawie również istotne znaczenie ma rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r., Nr 239, poz.1597 ze zm.). Zgodnie z § 319 tego rozporządzenia "dachy i tarasy powinny mieć spadki umożliwiające odpływ wód opadowych i z topniejącego śniegu do rynien i wewnętrznych lub zewnętrznych rur spustowych". Natomiast § 28 wskazuje sposoby odprowadzania wód opadowych : "działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzanie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych". Pomimo, że skarżący wykonali odprowadzanie wód wymagane w § 319 cytowanego rozporządzenia, to nie ma wątpliwości, że instalacja nie została wykonana zgodnie z wymaganiami z § 28 tego rozporządzenia. Zresztą nawet sami skarżący nie poddawali tego faktu w wątpliwość. Niesprawny zaś system odprowadzania wód opadowych z budynku bez wątpienia mieści się w pojęciu "stan techniczny obiektu budowlanego". A zatem niesprawny lub niezgodny z § 28 cytowanego rozporządzenia system odprowadzania wód opadowych oznacza, iż dany obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego, jako organ I instancji zobowiązany był do wydania, na podstawie art.66 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego, nakazu doprowadzenia obiektu do należytego stanu technicznego. Podłączenie bowiem do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej nie jest w przedmiotowej sprawie możliwe, gdyż takowa nie istnieje. Podkreślenia wymaga, że konstrukcja normy prawnej zawartej w art.66 ust.1 ustawy Prawo budowlane wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. To znaczy, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art.66 ust.1, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Należy również zauważyć, że w niniejszej sprawie organy miały obowiązek orzekać na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. Z tego powodu prawidłowo organ II instancji w treści decyzji przytoczył przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r., Nr 239, poz.1597 ze zm.). Skarżący podnoszą, iż w sprawie nie znajduje zastosowania rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1995r., Nr 10, poz.16 ze zm.). Zgodnie z § 126 pkt 1 tego rozporządzenia : "dachy i tarasy, a także zagłębienia wykonane przy ścianach zewnętrznych budynku (zejścia, zjazdy, fosy) powinny mieć odprowadzenie wody opadowej do sieci kanalizacji ogólnospławnej, wyodrębnionej kanalizacji deszczowej, do dołów chłonnych lub na teren działki, z zachowaniem przepisów § 28". Należy zauważyć, iż jak podnosili sami skarżący kwestionowany system odprowadzania wód funkcjonuje od 1998r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w 1998r. czyli w okresie obowiązywania w/w rozporządzenia, przeprowadzona została przez skarżącego naprawa i wymiana istniejącego systemu odprowadzania wód. A zatem wykonanie robót budowlanych należy ocenić według obowiązujących warunków technicznych nawet, jeśli wykonywane są na obiekcie powstałym przed wejściem w życie rozporządzenia je określającego oraz polegają jedynie na wymianie istniejącego sposobu odprowadzania wód. W innym wypadku wykonywanie robót budowlanych na budynkach powstałych przed wejściem w życie wymienionych rozporządzeń byłoby nieograniczone żadnymi normami i dawało możliwość dokonywania zmian niezgodnych z obowiązującymi przepisami prawa. Wymienione rozporządzenia (z 1994r. oraz z 2002r.) zawierają podobne regulacje dotyczące odprowadzania wód z terenów nieruchomości, więc decyzja wydana na podstawie obu rozporządzeń byłaby taka sama. Wreszcie wymaga podkreślenia, iż z treści art.66 Prawa budowlanego wynika, że wykonane na jego podstawie prace budowlane mają charakter naprawczy. Rodzaj nałożonych obowiązków każdorazowo zależy od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości (tak wyrok NSA z 5 stycznia 2011r., II OSK 1980/09). Jednakże uszło uwadze organów, że nałożony w decyzji obowiązek musi podlegać realnemu wykonaniu i nadawać się do wyegzekwowania. Organ winien więc sprecyzować w decyzji w jaki sposób skarżący ma wykonać system odprowadzania wód opadowych i gdzie go umieścić. Skarżący podkreślał niejednokrotnie, iż specyficzne położenie nieruchomości uniemożliwia usytuowanie zbiornika retencyjnego, czy dołu chłonnego. Podwórze skarżących liczy 15 m2 powierzchni utwardzonej kostką brukową pod którą usytuowane jest szambo. Organ II instancji wobec braku wskazania sposobu zlokalizowania zbiornika przez PINB winien w tym zakresie postępowanie uzupełnić, czego nie uczynił. Decyzja administracyjna nie nadająca się do wykonania dotknięta jest bowiem wadą nieważności. Dlatego też Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. wyeliminował ją z obrotu prawnego. Na marginesie należy zaznaczyć , iż podnoszony przez skarżących wpływ sposobu odprowadzania wód opadowych na powstawanie wilgoci w budynku sąsiednim nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie. Albowiem dotyczy ona sposobu odprowadzania wód z terenu nieruchomości przy ul.[...] w [...], a nie jego wpływu na nieruchomość sąsiednią. O punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art.152 p.p.s.a. O kosztach, na które w niniejszej sprawie składa się wpis od skargi w kwocie 500 zł Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a.