IV SA/Po 454/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2021 r. sprawy ze skargi I. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości Prezydent Miasta K. (dalej: Prezydent) decyzją z [...] listopada 2020r., [...], odmówił I. S. (dalej: Skarżąca) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad M. A.. Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) postanowieniem z [...] marca 2021r., [...], stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając rozstrzygnięcie wskazało, że jak wynika z akt sprawy – rozstrzygnięcie organu I instancji z prawidłowym pouczeniem doręczono pełnomocnikowi 03 grudnia 2020r., natomiast odwołanie zostało wniesione 17 lutego 2021r., a zatem z uchybieniem 14-dniowego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz zasądzenie kosztów. Zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający na pominięciu faktu nadania odwołania w polskiej placówce pocztowej z zachowaniem wymaganego terminu 14 dni. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł, że 03 grudnia 2020r. otrzymał korespondencję, która nie zawierała zaskarżonej decyzji, lecz zawiadomienie z 27 listopada 2020r. o przekazaniu odwołania w sprawie, w której jako pełnomocnik występował adwokat reprezentujący w niniejszej sprawie skarżącą. Tym samym nadając odwołanie 17 lutego 2021r. skarżąca zachowała wymagany termin do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak sprawowanej kontroli jest postanowienie SKO w K. z [...] marca 2021r., [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W sytuacji gdy – tak jak w niniejszej sprawie – skarga dotyczy postanowienia organu administracji, sprawa może zostać rozpoznana przez sąd w postępowaniu uproszczonym (art. 119 pkt 3 p.p.s.a.), na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.). Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił w szczególności art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r. poz. 256 ze zm., dalej: K.P.A.). Zgodnie z treścią tego przepisu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Należy zatem zauważyć, że w judykaturze zasadnie zaznacza się po pierwsze, że ocena zachowania terminu do wniesienia odwołania należy wyłącznie do organu odwoławczego. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 134 K.P.A. Stwierdzenie uchybienia terminu nie zależy więc od swobodnego uznania organu administracji publicznej, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (vide wyrok WSA w Gdańsku z 17 marca 2021r., II SA/Gd 877/20, wyrok WSA w Krakowie z 14 marca 2018r., II SA/Kr 1716/17). Po drugie, rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, w sytuacji, kiedy powinno było wydać stosowne postanowienie przewidziane w art. 134 K.P.A., stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania – art. 129 § 2 K.P.A. oraz naruszenie w postępowaniu odwoławczym zasady trwałości decyzji ostatecznej, wynikającej z art. 16 § 1 K.P.A. (tak: WSA w Rzeszowie w wyroku z 04 lutego 2021r., II SA/Rz 1001/20). Po wtóre, istotnym elementem pokwitowania odbioru pisma jest data jego doręczenia, z którą to związane są doniosłe skutki prawne. Dokonując tej czynności osoba dorosła powinna mieć świadomość, że bieg terminu do złożenia odwołania rozpoczyna się od wskazanej na pokwitowaniu daty. Nadto informacja o przysługujących stronie środkach zaskarżenia oraz terminach ich wnoszenia zawarta jest w pouczeniu decyzji (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 02 marca 2021r., II SA/Bk 27/21). Warto również przypomnieć, że jak stanowi art. 40 § 2 zd. pierwsze K.P.A., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W myśl art. 46 § 1 K.P.A. odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Sąd podziela pogląd wyrażony przez WSA w Opolu w wyroku z 27 października 2020r., II SA/Op 259/20, że w interesie odbierającego przesyłkę jest sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Natomiast w sytuacji, kiedy tego nie uczyni, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia przesyłki. Przyjęcie bowiem dopuszczalności kwestionowania po odbiorze przesyłki jej zawartości, przeczyłoby sensowi potwierdzenia odbioru przesyłki. W każdym bowiem przypadku odbiorca przesyłki mógłby podnosić, że nie otrzymał żadnego dokumentu lub tylko niektóre z nich, innymi słowy, że odebrał kopertę pustą albo niepełną. Taka sytuacja jest niedopuszczalna z punktu widzenia pewności obrotu prawnego. Nadto, dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego, należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Z całą pewnością obalenie domniemania doręczenia nie może nastąpić jedynie w oparciu o jednostronne oświadczenie strony (v. WSA w Szczecinie w wyroku z 21 lutego 2019r., II SA/Sz 1269/18). W niniejszej sprawie znajduje się duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru ze wskazaniem sygnatury [...], a zatem odpowiadającej decyzji organu I instancji w niniejszej sprawie, jak i adnotacją, że przesyłkę doręczono 03 grudnia 2020r., a odbiór pokwitował adresat (pełnomocnik skarżącej). Ponownie wskazać należy, że do obalenia domniemania prawdziwości informacji zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie jest wystarczające samo przedstawienie oświadczenia osoby kwestionującej zapisy na dokumencie urzędowym. Dowodem świadczącym o naruszeniu bądź braku naruszeń procedury doręczania przesyłki mogą być wyniki procedury reklamacyjnej wszczętej u operatora pocztowego (zob. wyrok WSA w Białymstoku z 10 stycznia 2019r., II SA/Bk 693/18). Taka procedura w niniejszej sprawie nie miała miejsca, choć jeszcze przed wydaniem zaskarżonego postanowienia pełnomocnik Skarżącej pismem z 03 marca 2021r. został zawiadomiony o duplikacie zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wskazującym na uchybienie ustawowego terminu. Mając na uwadze powyższe Sąd, wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.