IV SA/Po 459/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-09-22

Skład orzekający: Referendarz sądowy Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie udokumentowała swojej sytuacji majątkowej pomimo wezwania sądu, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej, uchylając się od obowiązku udokumentowania jej pomimo wezwania. Brak wywiązania się z nałożonych obowiązków uniemożliwia uznanie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. za uprawdopodobnione, co wyklucza przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący R.P. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Pomimo wielokrotnych wezwań do udokumentowania swojej sytuacji majątkowej, skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów, twierdząc, że nie posiada żadnych środków ani majątku, a utrzymuje się z jadłodajni CARITAS. Sąd, analizując dostępne informacje, ustalił, że skarżący jest powiązany z kilkoma spółkami prawa handlowego i posiadał grunty rolne, co budzi wątpliwości co do jego oświadczeń majątkowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 22 września 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.P. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata i radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że jest osobą samotną i bezdomną, ale jednocześnie wskazał adres zamieszkania. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że nie ma żadnego majątku ani dochodu a utrzymuje się z jadłodajni CARITAS. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy, pismem z dnia 19 sierpnia 2015r. wezwano go do: • udokumentowania rodzaju posiadanych źródeł przychodu oraz wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za 2014 oraz 2015 rok, • przedłożenia spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenia wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane na posiadanych rachunkach bankowych od dnia 1 stycznia 2015 roku, • określenia rozmiaru prowadzonej działalności rolniczej, udokumentowania wielkości przychodu ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych oraz udokumentowania kosztów prowadzenia działalności rolniczej (lata 2014 - 2015), • udokumentowania średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, • udokumentowania źródła pochodzenia środków przeznaczonych na kapitał zakładowy spółki A.– Z. Sp. z o.o., • udokumentowania przychodów Wnioskodawcy z tytułu zajmowania stanowiska prezesa spółki A. – Z. Sp. z o.o., • przedłożenia odpisu umowy dotyczącej zbycia udziałów spółki A. – Z. Sp. z o.o. na rzecz M.P. (brat), • udokumentowania sytuacji majątkowej A. – Z. Sp. z o.o., • wskazania udziałowców oraz udokumentowanie wysokości i źródła pochodzenia kapitału zakładowego A. Spółka z o.o., • udokumentowania sytuacji majątkowej A. Spółka z o.o., • udokumentowania rozmiaru oprowadzonej działalności rolniczej oraz kosztów prowadzenia tej działalności A. Spółka z o.o., a nadto udokumentowania wielkości przychodu Spółki uzyskanego ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych za lata 2013 -2014, • udokumentowania przychodów Wnioskodawcy z tytułu reprezentacji A. Spółka z o.o., • wskazania udziałowców oraz udokumentowanie wysokości i źródła pochodzenia kapitału zakładowego A. Sp. z o.o. w organizacji, • udokumentowania rozmiaru i rodzaju działalności prowadzonej przez A. Sp. z o.o. w organizacji, a nadto udokumentowania wielkości przychodu Spółki i kosztów jego uzyskania za lata 2014 i 2015, • udokumentowania przychodów Wnioskodawcy z tytułu reprezentacji A. Sp. z o.o. w organizacji, • wskazania udziałowców oraz udokumentowania wysokości i źródła pochodzenia kapitału zakładowego Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "Ś" Spółka z o.o., • udokumentowania rozmiaru i rodzaju działalności prowadzonej przez Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "Ś." Spółka z o.o., a nadto udokumentowania wielkości przychodu Spółki i kosztów jego uzyskania za lata 2014 i 2015, • udokumentowania przychodów Wnioskodawcy z tytułu reprezentacji Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "Ś" Spółka z o.o., • przedłożenia odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w O.W. z dnia [...] sierpnia 2011 roku, sygn. akt [...] o wpisaniu Wnioskodawcy do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, • wskazania czyją stanowią własność oraz podanie tytułu prawnego do zajmowania nieruchomości położonych pod adresami: M [...],[...] M. (adres zamieszkania według aktu notarialnego złożonego do akt sprawy o sygn. akt III SA/Po 206/12), Ż. [...],[...] N.S. (adres zamieszkania wedle treści wniosku o prawo pomocy), ul. K.P. nr [...] lok. [...],[...] L. (adres siedziby spółki A.– Z. Sp. z o.o.) oraz nieruchomości położonej pod adresem [...] S.P.D., [...] lok. [...] (siedziba A. Sp. z o.o. w organizacji), • przedłożenia szczegółowego opisu nieruchomości znajdujących się pod w/w adresami (proszę określić rodzaj zabudowy tych nieruchomości oraz sposób ich zagospodarowania/użytkowania, w tym koszty utrzymania), • udokumentowania wysokości należności aktualnie egzekwowanych od Wnioskodawcy, a także rodzaj zastosowanych środków egzekucyjnych oraz wysokości kwot przekazanych organom egzekucyjnym lub wysokości kwot przejętych wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od 1 stycznia 2015 roku. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z dnia 8 września 2015r. poinformował, iż nie posiada dokumentów ani informacji wymienionych w piśmie Sądu. W związku z powyższym Sąd powinien sam posiąść te informacje i dokumenty skoro posiada wiedze na ten temat. Niezależnie od powyższego skarżący poinformował, iż w winy strony przeciwnej i Sądu doznał ciężkiego rozstroju zdrowia przejawiające się zanikami pamięci. Na podstawie art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata. Z kolei prawo pomocy z zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którymi przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze brak odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia informacji dotyczących sytuacji majątkowej należy wskazać, iż okoliczności znane z urzędu oraz informacje zamieszczone w serwisach internetowych instytucji państwowych wskazują iż Wnioskodawca lub podmioty prawa handlowego reprezentowane przez Skarżącego w latach 2004-2014 nieprzerwanie zgłaszały do systemu dopłat rolniczych grunty o pow. od [...] ha do prawie [...] ha (treści wniosków pomocowych przekazywanych do Sądu wraz ze skargami). Niemniej na potrzeby licznych postępowań o przyznanie prawa pomocy Skarżący deklaruje, że nie prowadzi działalności rolniczej oraz nie posiada żadnego majątku. Tymczasem w dniu 19 lutego 2014 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęły trzy skargi R.P. na decyzje w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym, leśnym i od nieruchomości za 2011, 2012 oraz 2013 rok (sygn. akt III SA/Po 252-254/14). W aktach administracyjnych wskazanych spraw zalegała umowa dzierżawy nieruchomości rolnych z dnia 25 października 2011 roku zawarta pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych a Skarżącym, który mieszkał pod adresem Ż. [...],[...] N.S. Aktualnie, jako adres zamieszkania, Skarżący wskazuje nieruchomości pod adresem Ż. [...]. Jednocześnie od kilku lat w treści wniosków o prawo pomocy Skarżący podaje, że "korzysta z jadłodajni CARITASU i noclegowni dla bezdomnych". Skarżący nadal pełni funkcję prezesa zarządu w A.-Z. Sp. z o.o., a do maja 2012 roku był udziałowcem tej Spółki. Udziały o łącznej wartości [...] zł zbył na rzecz brata M.P. (Monitor Sądowy i Gospodarczy z dnia 15 czerwca 2012 roku, Nr 115, poz. 86257). Jeszcze przed ujawnieniem w Krajowym Rejestrze Sądowym faktu zbycia udziałów, Skarżący został zobowiązany do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym (postanowienie Sądu Rejonowego w O.W. z dnia [...] sierpnia 2011 roku, sygn. akt [...]). W dniu 27 września 2011 roku, czyli jeszcze przed podpisaniem umowy dzierżawy nieruchomości rolnych z ANR, Wnioskodawca został ujawniony w Krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych (Nr [...]). W dniu 29 marca 2013 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęła skarga podmiotu A. Sp. z o.o. w organizacji (sygn. akt III SA/Po 516/13), którą reprezentuje R.P. Z kolei postanowieniem z dnia 4 grudnia 2013 roku w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Po 499/13, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy A. Sp. z o.o. w organizacji. Z uzasadnienia postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy wynika, że udziałowcami A. Sp. z o.o. w organizacji są bracia R.P. i M.P. Spółkę reprezentuje Skarżący. Kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł. Wnioskodawca posiada jeden udział o wartości nominalnej [...] zł. Udziały zostały objęte oraz w całości pokryte gotowizną. Spółka wystąpiła do Sądu Rejestrowego ze zgłoszeniem rejestracyjnym. Za ostatni rok obrotowy Spółka nie odnotowała zysku, a jej zadłużenie wynosi [...] zł. Siedziba Spółki znajduje się w dzierżawionym lokalu. Zadłużenie z tytułu czynszu wynosi [...] zł. R.P., który jest wspólnikiem i prezesem zarządu A. Sp. z o.o. w organizacji, ponosi w części koszty działalności reprezentowanej Spółki (przesyłki pocztowe). Koszty notarialne poniósł drugi wspólnik (brat wnioskodawcy M.P.), u którego Spółka jest zadłużona. Informacje znane z urzędu wskazują, że do sądów administracyjnych wpływają skargi jeszcze trzech spółek prawa handlowego, które reprezentowane są przez R.P. (A. Sp. z o.o., Ś. Sp. z o.o. oraz R. Sp. z o.o.). Mając na uwadze powyższe uznać należało, że oświadczenie majątkowe Skarżącego nie pozwala ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz zdolności płatniczych strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej budzą wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy oraz nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Nadto należy wskazać, iż Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej, co oznacza że wnioskodawca nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi bowiem wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. post. NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Wnioskodawca ma świadomość tego, że składane oświadczenia majątkowe mają braki i budzą wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie oddalał zażalenia wnoszone przez Skarżącego na orzeczenia dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy. Nie może budzi żadnych wątpliwości, że strona świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło