IV SA/Po 494/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Donata Starosta Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi K.W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej pozwolenia na budowę oddala skargę K.W. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę budynku położonego w Poznaniu przy ul. P. [...]. Wnioskujący, jako podstawę swojego żądania wskazywał art.145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt: Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa). Prezydent Miasta Poznania postanowieniem z dnia [...] listopada 2007r. wznowił postępowanie i w dalszym etapie przeprowadził postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Powyższe postępowanie zakończone zostało decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2008r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] w sprawie pozwolenia na budowę budynku z gabinetami dla zdrowia i urody na terenie działki nr ew. [...] ark. [...] obręb G. przy ul P. [...] w Poznaniu. W ocenie organu I instancji stronami postępowania, zgodnie z art. 28 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2006r. nr 156 poz. 1118 ze zm. – dalej ustawa), są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Działka nr ewidencyjny [...], której właścicielem jest skarżący nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, co eliminuje go z grupy uczestników postępowania. K.W. złożył odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc iż przysługuje mu status strony postępowania z uwagi na to, iż jest właścicielem działki bezpośrednio graniczącej z działką inwestora, a więc znajdującej się w obszarze oddziaływania. Wojewoda Wielkopolski decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2008r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podnosząc, że samo sąsiedztwo z działką objętą inwestycją bez wykazania naruszenia interesu prawnego właściciela sąsiadującej nieruchomości nie przesądza w sposób automatyczny o uznaniu sąsiada za stronę w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Krąg podmiotów mogących potencjalnie uzyskać przymiot strony, ustala każdorazowo indywidualnie organ prowadzący postępowanie administracyjne na podstawie art. 28 ust 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy. Zdaniem organu odwoławczego, postępowanie dowodowe prowadzone w sprawie o pozwolenie na budowę w postaci analizy potwierdzającej spełnienie wymogów § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm.), dotyczące usytuowania projektowanego budynku w zakresie wpływu na naturalne oświetlenie innych nieruchomości, przesądziło o wyniku postępowania. W wyniku skargi wniesionej przez K.W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 9 grudnia 2008r. sygn. akt Ii SA/Po 320/08 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, iż pojęcie strony reguluje art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu będącego przedmiotem tego postępowania (art. 28 ust. 2 ustawy). Przepis ten zawiera więc niewątpliwie zawężenie pojęcie strony w porównaniu do tego, co wynika z art. 28 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu za błędne uznał jednak ustalenie organów obu instancji, że działka skarżącego znajduje się poza obszarem oddziaływania inwestycji. Analiza wpływu planowanej inwestycji na dopływ światła na nieruchomości sąsiednie wskazuje bowiem, że działka skarżącego znajduje się w strefie zaciemnionej przez inwestycję. Okoliczność, że wynik tego badania nie narusza przepisów prawa, tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie naturalnego nasłonecznienia budynków mieszkalnych, nie może powodować wyeliminowania skarżącego z tego postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 9 grudnia 2008r. stwierdził, że osoby spełniające podmiotową przesłankę z art. 28 § 2 ustawy w okolicznościach, w których powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu inwestycji na ich nieruchomość mają prawo wypowiedzenia się co do wyników prowadzonego badania, które może mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Organ nie może z góry założyć, że skoro inwestycja - w jego ocenie - spełnia normy nasłonecznienia, to sąsiednie nieruchomości nie znajdują się w obszarze jej oddziaływania. W wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez Wojewodę Wielkopolskiego, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 kwietnia 2010r. sygn. akt II OSK 702/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Naczelny Sąd Administracyjny za błędne uznał stanowisko Sądu I instancji, że teoretyczna możliwość ograniczeń prawnych w sposobie zagospodarowania działki wskutek powstania w sąsiedztwie obiektu budowlanego, bez potrzeby konkretyzowania rodzaju danego ograniczenia i realności jego powstania w okolicznościach danej sprawy, wystarcza do zaliczenia tej działki w obręb obszaru oddziaływania obiektu. Przepis art. 28 ust. 2 ustawy należy bowiem objaśniać w kierunku zawężenia kręgu podmiotów, mogących być stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. O ile zatem właściciel sąsiedniej nieruchomości nawet posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa, to wymaga jeszcze dodatkowych ustaleń i oceny, czy zostanie dopuszczony do udziału w konkretnym postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę dla obiektu budowlanego położonego na sąsiedniej działce. W tej sytuacji, po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało dokonać ponownej kontroli decyzji Wojewody Wielkopolskiego nr WI.IV – 7.7110-416/07 z dnia 12 lutego 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powoduje, że wojewódzki sad administracyjny jest związany wykładnią prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że sprawa zasadniczo dotyczy interpretacji art. 28 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyjaśniono, że przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przysługuje (poza inwestorem) także i przede wszystkim właścicielom nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z działką, na której mają być wykonywane roboty objęte pozwoleniem na budowę (por. wyrok NSA z dnia 22 października 1987 r. sygn. akt IVSA 590/87 ONSA 2/1987 poz. 71, wyrok NSA z 18 grudnia 2001 r., IV SA 6/00, LEX nr 80656). Celem art. 28 ust. 2 ustawy jest jednak zawężenie kręgu podmiotów mających przymiot strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę jedynie do wymienionych w tym przepisie osób, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomościami, przy czym ograniczenie to, wynikające z przepisów odrębnych, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości (por. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r., VII SA/Wa 729/05, niepubl., wyrok NSA II OSK 75/06 Lex nr 319183). W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a więc w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, z normami obowiązującymi w budownictwie. Jeżeli zatem decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające "uzasadnione interesy osób trzecich", (por. wyrok NSA z 1 lutego 2001 r. IV SA 2085/98 LEX Nr 55752). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że aby uzyskać status strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, właściciel sąsiedniej nieruchomości powinien wskazać konkretny przepis, przewidujący w skonkretyzowanym stanie faktycznym danej sprawy ograniczenie w swobodnym korzystaniu z tej nieruchomości ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego ( wyrok WSA VII SA/Wa 1746/08 Lex nr 507 654). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż skarżący w trakcie postępowania administracyjnego nie wykazał naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego, w tym przepisu dotyczącego warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Skarżący swój udział w postępowaniu uzasadniał bowiem wyłącznie faktem, iż jest właścicielem działki sąsiedniej, co jak wykazano powyżej nie uzasadnia automatycznie uznania go za stronę postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Ma to o tyle istotne znaczenie, iż kontrolowane w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne prowadzone było w trybie wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. W trakcie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę stwierdzono, że planowana inwestycja spełnia wymagania określone m.in. przepisami techniczno- budowlanymi, w tym §13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), dotyczącego usytuowania projektowanego budynku w zakresie wpływu na naturalne oświetlenie innych nieruchomości w jego otoczeniu. Skarżący nie zakwestionował tych ustaleń, opierając swoje stanowisko na argumentach nie mających wpływu na zasadność uznania go na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Mając więc na uwadze zasadę trwałości decyzji ostatecznych ( art. 16 kpa) oraz wymaganie od strony żądającej wznowienia (art. 147 kpa) wyczerpującego przedstawienia okoliczności uzasadniających wskazywaną podstawę wznowienia (art. 145 §1 pkt 4 kpa) stwierdzić należy, iż organy administracyjne - odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę - nie naruszyły prawa. Skarżący dopiero bowiem na etapie postępowania sądowoadministracyjnego wskazał na fakt, iż obiekty, których dotyczy przedmiotowe postępowanie mają charakter usługowy, a ich usytuowanie oddziałuje na stopień nasłonecznienia. Skarżący powyższego jednak w żaden sposób nie uzasadnił i nie wskazał normy prawa materialnego, przewidującego ograniczenie w swobodnym korzystaniu z nieruchomości ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.