IV SA/Po 495/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłków celowych oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...], na podstawie art. 2 ust. 1, art. 4, art. 7 pkt 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 i 3 oraz art. 11 ust. 2 w związku z art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej również - ups); § 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 25, poz. 186 z późn. zm.) oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259) i § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2000/98/1071 – j.t. ze zm., dalej - kpa) po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku K. P. (dalej – skarżąca) odmówił przyznania pomocy w formie zasiłku celowego w miesiącach kwietniu, maju i czerwcu 2009 r. z przeznaczeniem na: wyżywienie w kwocie po [...] zł miesięcznie, opłatę mieszkania w kwocie po [...] zł (kwiecień, maj) oraz [...] zł(czerwiec), zakup świec w kwocie po [...] zł miesięcznie, opłatę energii elektrycznej i gazu po [...] zł miesięcznie zakup środków czystości w kwocie po [...] zł miesięcznie, zakup biletów MPK w kwocie po [...] zł miesięcznie, koszty sporządzania pism procesowych w kwocie po [...] zł miesięcznie, uzupełnienie domowej apteczki w kwocie po [...] zł miesięcznie, pokrycie kosztów wykupu leków w kwocie [...] zł wg recept z dnia [...].03.2009 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wniosek o pomoc w formie zasiłków celowych na zaspokojenie potrzeb wymienionych w sentencji niniejszej decyzji na miesiące kwiecień, maj, czerwiec 2009 r. skarżąca złożyła w dniu [...] marca 2009 r. (dalej – wniosek). W dniu [...] marca 2009 r. zostało wystosowane do skarżącej wezwanie do podjęcia przez nią kontaktu z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Rodzinie w P. (dalej – MOPR, Ośrodek) w ciągu 3 dni od daty odbioru wezwania w celu ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania, niezbędnego do rozpatrzenia wniosku. Powyższe wezwanie skarżąca odebrała w dniu [...] kwietnia 2009 r. Ośrodek wydał w dniu [...] maja 2009 r. decyzję nr [...] odmawiającą przyznania wnioskowanej pomocy. Skarżąca od powyższej decyzji odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które to dnia [...] lipca 2009 r. decyzją [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję MOPR z dnia [...] maja 2009 r. Następnie skarżąca zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt. IV SA/Po 823/09 uchylił zaskarżoną decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję MOPR. W toku ponownego rozpatrywania sprawy do skarżącej zostało wystosowane dnia [...] sierpnia 2010 r. wezwanie [...] wzywające do podjęcia kontaktu z MOPR (odebrane dnia [...] września 2010 r.). Do dnia wydania decyzji z [...] października 2010 r. skarżąca nie stawiła się w Ośrodku celem kontaktu z pracownikiem socjalnym i ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu, jak również nie podała przyczyn braku stawiennictwa, ani też (pomimo stosownego pouczenia zawartego w wezwaniu) nie wskazała (telefonicznie bądź pisemnie) żadnego dogodnego dla niej terminu dokonania wywiadu środowiskowego. Powołując się na art. 107 ust. 1,4 i 5 ustawy o pomocy społecznej organ podkreślił, iż wywiad środowiskowy jest narzędziem pracy pracownika socjalnego, przeprowadza się go w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się jego aktualizację. Organ wskazał, iż ostatnia aktualizacja wywiadu środowiskowego została przeprowadzona w mieszkaniu skarżącej w dniu [...] marca 2007 r. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2007 r. sygn. akt IV SA/Po 588/06 podniesiono, iż obligatoryjnej aktualizacji wywiadu organ musi dokonać po upływie 6 miesięcy od dnia dokonania wywiadu lub jego aktualizacji, mimo braku zmiany stanu faktycznego objętego wcześniejszym wywiadem lub jego aktualizacją. Nadto przytoczono § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 roku w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z dnia 4 maja 2005 r. nr 64 poz. 565) wskazując, iż wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu. Organ skonstatował, iż postawę skarżącej uniemożliwiającą przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania należy uznać za brak współpracy w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej, podczas, gdy zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej "osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej". Jednocześnie na mocy art. 11 ust. 2 ups brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Kolejno, odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2007 r. sygn. akt IV SA/Po 824/06, organ wskazał, iż przejawem braku współdziałania może być właśnie bierna postawa, która utrudnia należyte przeprowadzenie wywiadów. Reasumując organ stwierdził, iż brak współpracy ze strony skarżącej w zakresie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego uniemożliwia tym samym ustalenie jej aktualnej sytuacji zdrowotnej, osobistej i dochodowej, co z kolei stanowi niezbędną przesłankę do rozważenia możliwości przyznania wnioskowanej pomocy. Organ podkreślił, również, że w toku ponownego rozpatrzenia wniosku w dniu [...] września 2010 r. wysłano do skarżącej zawiadomienie o możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a także możliwości przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, które to zawiadomienie odebrała skarżąca w dniu [...] września 2010 r. Nadto dnia [...] sierpnia 2010 r. Dyrektor MOPR wydał postanowienie nr [...]odmawiające wyłączenia Kierownika Filii Nowe Miasto MOPR M. K. od udziału w postępowaniu z wniosku skarżącej z dnia [...] marca 2009 r. Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie jej na miesiąc kwiecień, maj i czerwiec 2009 r. zasiłku z przeznaczeniem na cele wskazane we wniosku, a to z tego względu, iż pomocy odmówiono jej bez uzyskania pewności co do tego czy potrzebuje pomocy, i czy miała realną możliwość podjęcia kontaktu w jakiekolwiek formie. Skarżąca zarzuciła instrumentalne potraktowanie przepisów, o czym świadczy jej zdaniem w szczególności naruszenie terminów wydana decyzji (tj. po upływie 1,5 roku od złożenia wniosku). Zarzuciła również wydane decyzji z naruszeniem zasady bezstronności z uwagi na orzekanie przez M. K., która działa w zamiarze nieudzielenia skarżącej pomocy, bądź też sprawienia, aby skarżąca pomoc otrzymała dopiero po kilku latach. Ponadto zarzuciła, iż M. K. piętrzy w stosunku do skarżącej wymagania w taki sposób, iż z góry wie, że skarżąca tym wymaganiom nie sprosta i pomocy nie uzyska. Zdaniem skarżącej działań i zaniechań, których dopuściła się M.K. w sprawach skarżącej nie można kwalifikować jako pomyłek, a zatem jej zachowanie wynika z pobudek osobistych, skutkujących koniecznością wyłączenia jej od prowadzenia spraw skarżącej. Zdaniem skarżącej Organ I instancji poza wezwaniem jej (w terminie sprzecznym z przepisami kpa - zaledwie 3 dni) nie poczynił żadnych starań w celu ustalenia, czy pomoc jest skarżącej potrzebna. Zaś poprzez wieloletnie odmawianie skarżącej jakiejkolwiek pomocy doprowadził do niemożności sprostania przez skarżącą wymaganiom ustawy o pomocy społecznej Skarżąca wskazała ponadto, iż jej zdaniem, przepisy ustawy o pomocy społecznej naruszono także w ten sposób, że ustawa ta expressis verbis stanowi, że decyzję odmowną można wydać po przeprowadzeniu wywiadu, a nie dlatego, że go nie przeprowadzono. Zdaniem skarżącej M.K. ogranicza pomoc urzędową pod każdym pretekstem po to, aby z oszczędności uzyskanych w ten sposób przez gminę Miasto P. uzyskiwać dotacje dla fundacji założonych przez siebie i p. R.z oraz p. K., w których to fundacjach osoby te osiągają następnie osobiste korzyści. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej – Kolegium, SKO) na podstawie art. 127, 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 2, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 w zw. z art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł, iż podstawą utrzymania w mocy decyzji organu I instancji jest brak współdziałania klientki z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Wskazano, iż z akt sprawy wynika, że organ I instancji w dniu [...] sieprnia 2010 r. wysłał do skarżącej pismo wzywające do kontaktu z MOPR, celem ustalenia daty przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego, gdyż poprzedni był już nieaktualny (z lipca 2007 r.). Skarżąca odebrała pismo w dniu [...] września 2010 r., jednak nie zastosowała się do jego treści i nie podała również przyczyn nieobecności. Zdaniem organu takie zachowanie skarżącej w pełni wyczerpuje znamiona braku współdziałania z pracownikiem socjalnym i jest to wystarczająca podstawa do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia (art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Organ uznał za niewiarygodne tłumaczenie skarżącej, że niemożliwe jest dla niej pokonanie odległości około kilometra, dzielącej jej mieszkanie od siedziby MOPR. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła skarżąca, wnosząc o zmianę decyzji Kolegium, albo uchylenie obu decyzji zapadłych w sprawie. Skarżąca zarzuciła, iż albo wadliwie zastosowano art. 4 i 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, albo dokonano błędnej ich wykładni, co skarżąca wywodzi z tego, iż przepis odnosi się do osób w trudnej sytuacji życiowej, podczas gdy skarżąca znalazła się w trudnej sytuacji bytowej a nie życiowej. Nadto, zdaniem skarżącej, przed przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego nie można a priori zakładać, że skarżąca znajdowała się w trudnej sytuacji życiowej i stosować przepis odnoszący się do takiej sytuacji. Skarżąca podkreśliła, iż decyzje są wewnętrznie niespójne, albowiem raz organ opiera rozstrzygnięcie na art. 39 ust. 1 i 2 ups, traktującym o zaspokajaniu potrzeb bytowych, nastęnie zaś odmowę przyznania pomocy uzasadnia art. 4 i 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej odnoszącymi się do trudnej sytuacji życiowej. Dalej skarżąca argumentowała, iż pomocy odmówiono jej bez uzyskania pewności co do tego czy potrzebuję pomocy, i czy miałam realną możliwość podjęcia kontaktu z Ośrodkiem w jakiekolwiek formie. Zdaniem skarżącej, fakt, iż była chora uniemożliwiał skarżącej kontakt z MOPR. Nadto nie wskazano żadnego przepisu, z którego wynikałby obowiązek skarżącej kontaktowania się z organami w przedmiocie wywiadu środowiskowego, a to z tego względu, iż to na organie ciąży obowiązek przeprowadzenia wywiadu i to organ na ten cel otrzymuje środki publiczne. Zdaniem skarżącej nie wyjaśniono na czym miałoby polegać jej współdziałanie po upływie 2-ch lat od okresu, w którym zwracała się o pomoc na miniony okres. Kwestionowała również odległość pomiędzy Ośrodkiem i jej mieszkaniem, wskazując, iż jest ona znacznie dłuższa aniżeli przyjęły organy i w stanie zdrowia skarżącej jest to odległość nie do pokonania z uwagi na konieczność poruszania się pieszo. Wreszcie skarżąc postawiła zarzut, iż decyzje wydano w postępowaniu, którego nigdy nie wszczęto, z powołaniem się na wezwania do innej sprawy, zaś organy orzekały w składach wyłączonych z mocy ustawy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wskazując dodatkowo, iż skarżąca nie przedstawiła żadnego zaświadczenia od lekarza, na okoliczność, iż jej stan zdrowia nie pozwala na poruszanie się pieszo. Ponadto, zdaniem Kolegium, skarżąca dysponowała środkami na zakup biletu komunikacji publicznej w celu dojazdu do MOPR, czego dowodzi chociażby pokrycie kosztów wysłania skargi listem poleconym w kwocie 5,65 zł. Skarżąca mogła również skorzystać z możliwości ustalenia tego terminu telefonicznie. Organ skonstatował, iż skarżąca nie akceptuje rozwiązań ustawowych, które zezwalają między innymi na wezwanie klientki do określenia możliwego dnia na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie natomiast do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Wynikający z przywołanych regulacji zakres kognicji sądów administracyjnych ograniczony został do kontroli sfery prawnej zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 ppsa). Sąd rozpoznając niniejsza sprawę zbadał w pierwszej kolejności czy wykonano zalecenia zawarte w przywołanym wcześniej wyroku z 8 kwietnia 2010 r. o sygn. IV SA/Po 823/09, zgodnie z którymi Organ I instancji, ponownie rozpoznając wnioski K. P. z 20 marca i z 21 marca 2009 r., w pierwszej kolejności rozpozna wniosek o wyłączenie od udziału w postępowaniu niniejszej w sprawie pracownika MOPR w P. Filia Nowe Miasto -Pani M. K. i dopiero w dalszej kolejności, rozpozna wniosek o przyznanie pomocy, uwzględniając treść rozstrzygnięcia w przedmiocie wyłączenia pracownika. Z akt sprawy wynika, iż dnia [...] sierpnia 2010 r. Dyrektor MOPR wydał postanowienie nr [...] odmawiające wyłączenia Kierownika Filii Nowe Miasto MOPR M. K. od udziału w postępowaniu z wniosku skarżącej z dnia [...] marca 2009 r. Skarga w niniejszej sprawie okazała się bezzasadna. Należy zauważyć, iż w aktach administracyjnych znajdują się: – wezwanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] sierpnia 2010 r. (doręczono stronie w dniu . września 2010 r. – w piśmie wezwano stronę do kontaktu z pracownikiem socjalnym w celu ustalenia terminu wywiadu środowiskowego; podano przy tym dane personalne pracownika, dni i godziny przyjęć (k.[...] akt administracyjnych), – zawiadomienie MOPR z [...] września 2010 r. wydane w trybie art. 10, 73 i 81 kpa, w którym podano dni i godziny urzędowania Ośrodka (k. [...]); pismo doręczono stronie w dniu [...] września 2010 r. (k. [...]). Tak więc organ stworzył skarżącej warunki do przeprowadzenia wywiadu jak i do zapoznania się z materiałem dowodowym i złożenia stosownych oświadczeń. Ponadto Sąd zwraca uwagę, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Instytucja ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy), a jej zadaniem jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym poprzez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz do ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 tej ustawy). Art. 4 ustawy o pomocy społecznej nakłada na osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej . Natomiast brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej lub odmowa zawarcia kontraktu socjalnego może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. (art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Stosownie do art. 108 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w celu określenia sposobu współdziałania w rozwiązywaniu problemów osoby lub rodziny znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej pracownik socjalny może zawrzeć kontrakt socjalny z tą osobą lub rodziną. Za kontrakt socjalny stosownie do art. 6 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej uważa się pisemną umowę zawartą z osobą ubiegającą się o pomoc, określającą uprawnienia i zobowiązania stron umowy, w ramach wspólnie podejmowanych działań zmierzających do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej osoby lub rodziny. Wobec powyższego można stwierdzić, iż pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo, w sytuacjach w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Przy czym prawo do świadczeń nie jest bezwarunkowe, ponieważ osoba lub rodzina ubiegająca się o jego przyznanie zobowiązana jest do wypełnienia określonych obowiązków wynikających z unormowań prawnych, a postępowanie prowadzone jest w oparciu o ustawę o pomocy społecznej i Kodeks postępowania administracyjnego. Podstawą odmowy przyznania w niniejszej sprawie wnioskowanej pomocy stanowił m.in. art. 11 ust 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Powyższy przepis jasno określa, że brak współdziałania, może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia. W ocenie Sądu organy obu instancji precyzyjnie przedstawiły w swoich decyzjach, powołując konkretne okoliczności, że skarżąca postępowaniem swoim uchybiła temu obowiązkowi. Sąd pragnie wskazać również, że w wyroku z dnia 28 sierpnia 2007 r., sygn. akt. I OSK 1802/06 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepisy art. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej stanowią, iż celem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie na koszt podatnika osób i ich rodzin, które nie chcą podjąć trudu wyjścia z ciężkiej sytuacji materialnej. Dlatego osoby, które wnoszą o przyznanie im pieniędzy publicznych, mają obowiązek współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji rodziny pod rygorem odmowy przyznania świadczenia. Organy pomocy społecznej nie wyręczają obywatela z obowiązku utrzymywania się w trudnej życiowo sytuacji, ale wymagają od niego aktywności w pokonywaniu niepomyślności życiowych. Organy pomocy społecznej są zobowiązane do współuczestnictwa w podejmowanych samodzielnie przez potrzebującego środkach zaradczych. Brak aktywności ze strony zainteresowanego pomocą uprawnia organ do powstrzymania się od udzielenia świadczenia. W tych okolicznościach Sąd uznał, iż organy nie naruszyły ani przepisów procesowych, ani prawa materialnego i dlatego orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).