IV SA/Po 514/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Anna Jarosz ( spr ) Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zwolnienia ze służby, 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją rozkaz personalny z dnia (...) r nr (...) r., 2. określa, ze zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozkazem personalnym z dnia (...) r. nr (...) Komendant Powiatowy Policji w O. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm., dalej ustawa o Policji) z dniem 30 kwietnia 2012 r. zwolnił ze służby w Policji sierż. szt. S. w okresie służby stałej. W uzasadnieniu wskazano, że sierż. szt. S. P. orzeczeniem nr (...) Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w P. z dnia (...) r. został uznany za niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do III grupy inwalidzkiej. Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Orzeczenie to w dniu (...) r. zostało zatwierdzone przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w P. Zgodnie z dyspozycją określoną w art. 43 ustawy o Policji zwolnienie ze służby następuje po upływie 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby, które w opisanym przypadku nastąpiło z dniem (...) r. Istotnym dla przedmiotowej sprawy jest fakt, iż pomimo przerwania przez policjanta w dniu (...) r. ciągłości zwolnienia lekarskiego poprzez stawienie się do służby w związku z zakończeniem zwolnienia lekarskiego – nie przerwało okresu nie świadczenia przez niego służby od czasu jej zaprzestania z powodu choroby, ponieważ faktyczne podjecie służby przez policjanta nie nastąpiło. W okresie, którego nie obejmowało zwolnienie lekarskie, tj. od dnia (...) r. do (...) r. policjant nie został bowiem dopuszczony do wykonywania obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym, nie zostały przydzielone mu do realizacji żadne czynności, jak również nie wyznaczono mu pomieszczenia służbowego. Ponadto decyzją Komendanta Powiatowego Policji w O. wyrażoną w rozkazie personalnym nr (...) sierż. szt. S. P., zgodnie z postanowieniami § 23 rozporządzenia MSWiA z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151, poz. 1261, dalej rozporządzenie) z dniem (...) r. został zwolniony z zajęć służbowych w związku z orzeczeniem nr (...) Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w P. W odwołaniu S. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Odwołujący wskazał, że w treści uzasadnienia błędnie opisano stan faktyczny i w związku z tym rozkaz personalny pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami, co powoduje, że nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające zwolnienie go ze służby Niezaprzeczalnym faktem jest, że w dniu (...) r. został dopuszczony do służby, osobiście odprawiony i rozliczony ze służby przez Komendanta Komisariatu Policji w G. n/P. asp. szt. W.K., co znajduje dokładne odzwierciedlenie w notatniku służbowym. Nie został poinformowany przez odprawiającego o niedopuszczeniu do służby. Przez cały dzień pełnił służbę w patrolu zmotoryzowanym oraz uczestniczył w przesłuchaniu, które prowadził asp. szt. W. K. Decyzją z dnia (...) r. nr (...) W. Komendant Wojewódzki Policji w P. na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) w związku z art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz art. 43 ust. 1 w zwi. Z art.. 45 ust. 3 ustawy o Policji postanowił uchylić zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby i ustalił datę zwolnienia ze służby na dzień (...) r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, przytaczając treść art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, że odwołujący przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim nieprzerwanie od dnia (...) r. i w związku z tym skierowany został do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w P. W dniu (...) r. stawił się do służby, jednakże nie zgłosił wcześniej bezpośredniemu przełożonemu gotowości podjęcia służby w tym dniu i nie przedłożył zaświadczenia o zdolności do służby . W związku z powyższym odwołujący nie był ujęty w grafiku służb na miesiąc (...) r. i nie mógł też podjąć żadnych czynności służbowych z uwagi na przepisy rozporządzenia, w świetle których nie jest możliwe dopuszczenie do wykonywania zadań służbowych policjanta, którego absencja chorobowa trwała dłużej niż 30 dni, bez przeprowadzenia badań lekarskich stwierdzających zdolność do służby. Z notatki służbowej Komendanta Policji w G. n/P. KPP w O. wynika, że odwołujący nie powiadomił przełożonego, iż zamierza stawić się do służby w dniu (...) r. Policjant dokonał zapisów w notatniku służbowym, lecz z uwagi na brak zaświadczenia o zdolności do służby poinformowano policjanta, że nie może zostać dopuszczony do wykonywania jakichkolwiek czynności związanych z jego stanowiskiem służbowym, co wynikało również z polecenia I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji w O. Okoliczność, iż odwołujący stawił się na służbie nie ma wpływu na nieprzerwany bieg okresu zaprzestania pełnienia służby z powodu choroby, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Samo bowiem podpisanie listy obecności, czy dokonanie wpisu w notatniku służbowym nie jest potwierdzeniem pełnienia służby w tym dniu, gdyż odwołujący nie mógł być do niej dopuszczony ze względu na przepisy obligujące do skierowania policjanta na badania lekarskie kiedy jego absencja chorobowa trwa dłużej niż 30 dni. Ponadto wbrew twierdzeniom odwołującego, w dniu (...) r. nie wykonywał on żadnych czynności służbowych. Nadto wskazano, że przepis art. 43 ust. 1 ustawy o Policji nie posługuje się pojęciem dwunastomiesięcznego nieprzerwanego okresu przebywania na zwolnieniach lekarskich, lecz dwunastomiesięcznym okresem zaprzestania służby z powodu choroby. Wnioskować zatem należy, że krótkotrwała obecność funkcjonariusza w miejscu pełnienia służby miała charakter pozorny, zmierzający wyłącznie do przerwania biegu okresu, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. W tej sytuacji zostały spełnione przesłanki zwolnienia odwołującego ze służby. Z uwagi natomiast, iż wniesienie odwołania wstrzymało wykonanie zaskarżonej decyzji, albowiem rozstrzygnięciu temu nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 kpa, jak również nie podlegało ono natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy, należało uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby i ustalić datę zwolnienia na dzień (...) r. W skardze S. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości podnosząc, iż w dniu (...) r. podjął służbę i został do niej dopuszczony, zaś w dniu (...) i (...) r. korzystał z dni wolnych. Do służby odprawiony został przez Komendanta Komisariatu Policji w G. n/P., co znajduje odzwierciedlenie na stronie 35 notatnika służbowego. W tym dniu skarżący wykonywał czynności służbowe zgodnie z jego zakresem obowiązków na stanowisku referenta zespołu patrolowo-interwencyjnego Komisariatu Policji w G. n/P. Komendant dokonał stosownej zmiany w grafiku służby określając skarżącemu godziny jej pełnienia w dniu (...) r. w godzinach (...). Ponadto skarżący podpisał się na liście obecności. Odnosząc się natomiast do aspektu dotyczącego niemożności dopuszczenia do służby policjanta w związku z absencją chorobową trwającą dłużej niż 30 dni skarżący powołał wyrok SN z dnia 19 maja 2006 r. , III PK 26/06, w którym stwierdzono, że pracownik stawiający się do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności nie ma obowiązku dostarczenia orzeczenia lekarskiego o zdolności do pracy, o którym mowa w art. 229 § 2 kodeksu pracy. Obowiązek skierowania go na badania lekarskie spoczywa na pracodawcy, co wynika z § 4 ust. 1 w zw. z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników z zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych dla celów przewidzianych w kodeksie pracy (Dz. U. Nr 69, poz. 332). W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012..270, dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Istotą problemu w niniejszej sprawie jest ustalenie czy czasowa niezdolność policjanta trwała nadal mimo podjęcia przez niego w dniu (...) r. służby, czy też bieg terminu 12 miesięcy o jakim mowa w art.. 43 ust. 1 o Policji, zaczął biec na nowo od dnia (...) r. Ma to bowiem istotne znaczenie dla prawidłowego określenia daty zwolnienia ze służby. Ustalony w sprawie stan faktyczny wskazuje, że skarżący przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim nieprzerwanie od dnia (...) r. W dniu (...) r. stawił się do służby w Komisariacie Policji w G. n/P. KPP w O. i w godzinach od (...) do (...) odbył służbę. Od dnia (...) r. do dnia (...) r. skarżący ponownie przebywał na zwolnieniu lekarskim, natomiast orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w P. z dnia (...) r. nr (...) uznany został za niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do III grupy inwalidzkiej. Stosownie do treści art. 41 ust. 1 ustawy o Policji -w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji - policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, przy czym zgodnie z art. 43 ust.1 powołanej ustawy zwolnienie policjanta ze służby nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. U. Nr 151, poz. 1261), policjant podlega badaniom określonym w przepisach o służbie medycyny pracy w zakresie i terminie wskazanym przez przełożonego właściwego w sprawach osobowych. W myśl art. 6 ust.1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317 ze zm.) służba medycyny pracy sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracującymi, w szczególności przez: wykonywanie badań wstępnych, okresowych i kontrolnych przewidzianych w kodeksie pracy. Przechodząc z kolei na grunt przepisów prawa pracy należy stwierdzić, że zgodnie z art. 229 § 2 Kodeksu pracy w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Nadto pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku ( art. 229 § 4 k.p.). Należy w tym miejscu zauważyć, że pracownik, który stawi się do pracy po zakończeniu okresu niezdolności do pracy trwającego dłużej niż 30 dni i zgłosi gotowość do wykonywania pracy, nie ma obowiązku dostarczenia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku, bowiem obowiązek skierowania takiego pracownika na badania lekarskie ciąży na pracodawcy. Jak wynika z akt sprawy skarżący w dniu (...) r. stawił się do pracy i zgłosił gotowość do jej wykonywania, co winno było spowodować natychmiastowe skierowanie go przez pracodawcę na badania celem uzyskania orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 229 § 4 k.p., co jak wiadomo nie miało miejsca. Jednak zdaniem organów orzekających w sprawie obecność skarżącego w dniu (...) r. w miejscu pracy miała charakter czynności pozornej, bowiem nie posiadał on stosownego zaświadczenia lekarskiego, zaś sam fakt obecności w miejscu pracy nie oznaczał, iż mógł on podjąć czynności służbowe. Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdził, że przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy nie można jednak pominąć faktu, że wbrew treści art. 229 § 4 k.p. skarżący został w w/w dniu dopuszczony do pracy, co potwierdza lista obecności i że, jak twierdzi, przez 8 godz. wykonywał czynności służbowe zgodnie z jego zakresem obowiązków na stanowisku referenta Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego, tj. pełnił służbę w patrolu zmotoryzowanym i uczestniczył w przesłuchaniu, które prowadził asp. sztab. W. i. Czynności te zostały określone i potwierdzone pieczątką i parafą odprawiającego w notatniku służbowym skarżącego (k. 10, 13 akt adm.). Podkreślić należy, na co wskazuje utrwalone orzecznictwo, że art. 43 ust. 1 ustawy o Policji jest przepisem szczególnym o charakterze ochronnym, gdyż chroni trwałość stosunku służbowego policjanta w okresie 12 miesięcy choroby. Stąd też nie można podzielić stanowiska organów uznających fakt stawienia się skarżącego do służby w dniu (...) r. za czynność pozorną w sytuacji, gdy w tym dniu stawił się on do pracy i został do niej dopuszczony, w efekcie czego wykonywał określone przez przełożonego czynności. Nie można przy tym nie zauważyć, że powstała sytuacja była skutkiem popełnionych przez pracodawcę błędów, co w żaden sposób nie usprawiedliwia przerzucania negatywnych skutków takiego działania na pracownika. Odmienna interpretacja faktów prowadziłaby do sprzecznego z linią orzecznictwa w tym przedmiocie ustalenia, że mimo braku stwierdzenia czasowej niezdolności do służby w dniu (...) r. niezdolność ta de facto w tym dniu istniała, przy czym organy na potwierdzenie tej okoliczności nie przedstawiły żadnych dowodów, do czego były zobligowane na mocy art. 77 § 1 kpa. Na skutek tego stanowisko organów w tej kwestii narusza też jedną z podstawowych zasad postępowania dowodowego wynikającą z art. 80 kpa - zdaniem Sądu materiał dowodowy, który został zgromadzony w sprawie, nie dawał podstaw do przyjęcia tezy, że jednodniowa obecność skarżącego w pracy miała charakter czynności pozornej. Tak więc, w okolicznościach sprawy przyjąć trzeba, że skarżący w dniu (...) r. przebywał na służbie i okoliczność ta ma wpływ na ustalenie ochronnego okresu dwunastu miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji ( patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2001 r. sygn. II SA 3145/00, LEX nr 55049, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2009 r., III SA/Gd 359/08, publ. cbois). Powyższe rozważania skutkują uznaniem, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzający ją rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji wydane zostały z naruszeniem przepisu art. 43 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, jak również powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę ponownie organy uwzględnią wskazania zawarte w treści niniejszego uzasadnienia. Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa orzekł jak w sentencji. Jednocześnie, na mocy art. 152 ppsa Sąd określił w wyroku, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.