IV SA/Po 522/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Bożena Popowska Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy z wniosku A.P. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie sygn. akt 4/II SA/Po 1365/02 dot. skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę o wznowienie postępowania /-/G.Radzicka /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/B.Popowska KB/ W dniu [...]r. A. P. złożył skargę o wznowienie postępowania, w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 grudnia 2004 r., sygn. akt 4/11 SA/Po 1365/02. W wyroku tym Sąd oddalił skargę A. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...]w przedmiocie zasiłku okresowego. W uzasadnieniu skargi A. P. wskazał, że był pozbawiony możliwości obrony swych praw, bowiem nie został pouczony przez Sąd, że skargę oddalono i że należy w ciągu siedmiu dniu złożyć wniosek o sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Wskazał, że nie brał udziału w rozprawie w dniu 7 grudnia 2004 r., bowiem jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku nie posiadał środków na pokrycie kosztów podróży. Termin do wniesienia skargi został zachowany albowiem sentencję wyroku z dnia 7 grudnia 2004 r., strona otrzymała dopiero 27 lutego 2006 r. W piśmie procesowym z dnia [...]r. A. P. podniósł, że wydając ww. wyrok Sąd naruszył przepisy procedury, a mianowicie art. 6 i art. 93 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa ), bowiem zawiadamiając stronę o terminie rozprawy w dniu 7 grudnia 2004 r., Sąd nie pouczył strony o skutkach niestawiennictwa na rozprawie, t. j., że w przypadku oddalenia skargi, strona powinna złożyć w terminie siedmiu dni wniosek o uzasadnienie wyroku, od czego uzależnione jest wniesienie odwołania do Sądu II instancji. Sąd ustalił i zważył co następuje: W postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd zobligowany jest w pierwszej kolejności przeprowadzić wstępne badanie skargi pod względem formalnym. W ramach tej kontroli, zgodnie z art. 280 ppsa, na posiedzeniu niejawnym, Sąd bada, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Zgodnie z art. 277 ppsa skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona. Dzień, w którym strona dowiaduje się o istnieniu podstawy wznowienia postępowania, jest dniem, w którym strona faktycznie dowiedziała się o istnieniu podstawy wznowienia, a nie dzień w którym mogłaby się dowiedzieć przy dołożeniu należytej staranności. Tego rodzaju pogląd wynika z literatury i wykładni art. 407 kodeksu postępowania cywilnego mającego identyczne brzmienie jak art. 277 ppsa ( patrz: Wójcik M. P, Komentarz do art. 407 kodeksu postępowania cywilnego, Zakamycze 2005. orz. SN z 14 października 1976 r., IV CZ 105/76, OSNCP 1977, nr 5-6, poz. 96: orz. SN z dnia 15 listopada 2001 r., UCZ 99/01, niepublikowane ). W rozpatrywanej sprawie zaskarżony wyrok został ogłoszony w dniu 7 grudnia 2004 r. po przeprowadzeniu rozprawy. Termin do wniesienia skargi został zachowany albowiem sentencję wyroku z dnia 7 grudnia 2004 r., strona otrzymała dopiero 27 lutego 2006 r., a skarga została złożona w dniu [...] maja 2006 r. Art. 271 - 273 ppsa zawierają zamknięty katalog podstaw wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, a to oznacza, że tylko zaistnienie tych podstaw może spowodować wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Jako podstawę wznowienia postępowania sądowego, Strona wskazała przepis art. 271 pkt 2 ppsa, podnosząc, iż nie została przez Sąd pouczona o sposobie zaskarżenia wyroku i w konsekwencji bezskutecznie oczekiwała na doręczenie z urzędu odpisu sentencji wyroku wraz z jego uzasadnieniem, przez co pozbawiona została możności działania. Wskazana podstawa nie może zostać uznana za podstawę wznowienia w rozumieniu art. 271 pkt 2 ppsa. Zgodnie z tym przepisem, podstawą wznowienia postępowania z tego tytułu jest pozbawienie strony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Wystąpienie tej przesłanki wznowienia postępowania wymaga wykazania związku pomiędzy naruszeniem prawa a pozbawieniem strony możliwości działania w podanym wyżej znaczeniu (szerzej: K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego..., s. 216 - 217). W rozpatrywanej sprawie obowiązkiem wnoszącego skargę o wznowienie postępowania było więc wykazanie, iż został on pozbawiony możliwości działania, w wyniku czego nie mógł zapobiec uprawomocnieniu się wydanego w sprawie wyroku. Stawiając zarzut naruszenia przepisów prawa A. P. wyjaśnił, iż wobec braku pouczenia przez Sąd o sposobie zaskarżenia wyroku nie złożył w wymaganym przepisami prawa terminie wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia, przez co wyrok uprawomocnił się. W świetle jednoznacznej judykatury Sądu Najwyższego dotyczącej takiej sytuacji, jest oczywiste, że strona zostaje pozbawiona możności działania tylko wtedy, gdy doszło do całkowitego pozbawienia jej możności obrony swych praw, a więc gdy znalazła się w takiej sytuacji, która uniemożliwiła, a nie tylko utrudniła lub ograniczyła występowanie przed sądem (por. np. orzeczenie z dnia 21 czerwca 1961 r., 3 CR 953/60, OSPiKA z 1963 r., nr 5, poz. 137; NP z 1963 r., nr 1, s. 117 z glosą W. Siedleckiego,; wyrok z dnia 14 czerwca 1968 r., I CR 432/67, OSNCP z 1969 r., z. 7 - 8, poz. 137, wyrok z dnia 10 lipca 1974 r., II CR 331/74, OSNCP z 1975 r., z. 5, poz. 84, "Nowe Prawo" z 1976 r., nr 5, s. 807 z glosą J. Klimkowicza, wyrok z dnia 2 kwietnia 1998 r., I PKN 521/97, OSNAPiUS z 1999 r., nr 6, poz. 203 oraz z dnia 1 października 1998 r., I PKN 359/98, OSNAPiUS z 1999 r., nr 21, poz. 681). O takim pozbawieniu skarżącego możności działania w sprawie niniejszej, nawet w świetle twierdzeń uzasadnienia skargi, nie może być mowy, bowiem o terminie rozprawy strona została skutecznie przez Sąd powiadomiona, a skoro strona chociażby z braku środków finansowych nie mogła na nią przybyć, to mogła drogą telefoniczną uzyskać informację, czy sprawa z jej skargi została rozpatrzona oraz czy i jaki ogłoszono wyrok. W rozpatrywanej sprawie tego aktu staranności strona nie dochowała, a losami swojej skargi przez ponad rok nie interesowała się, bowiem dopiero 17 lutego 2006 r. złożyła wniosek o doręczenie odpisu wyroku. Zważyć nadto należy, iż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie nakładają na Sąd obowiązku doręczenia z urzędu odpisu wyroku i jego uzasadnienia stronom postępowania, jak również pouczania strony przed ogłoszeniem wyroku o przysługujących środkach zaskarżenia. Należy także dodać, iż nie narażając się na konieczność poniesienia kosztów dojazdu do Sądu, strona mogła drogą telefoniczną uzyskać informację o treści wyroku oraz sposobie jego zaskarżenia. Tym samym, zarzut pozbawienia strony możności działania przez Sąd jest chybiony, bowiem obiektywnie możność taką strona przez cały czas posiadała, a jej bierność wynikała z błędnego przeświadczenia o ciążącym na Sądzie obowiązku doręczania każdego rozstrzygnięcia w danej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 281 ppsa i art.282 § 2 ppsa Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. /-/G.Radzicka /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/B.Popowska KB/ . 4