IV SA/Po 542/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-12-01
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Bożena Popowska, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zignorował pełnomocników strony skarżącej, doręczając pisma bezpośrednio stronie, mimo ustanowienia przez nią pełnomocnictwa?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który nie doręcza pism pełnomocnikowi strony, mimo że został o jego ustanowieniu powiadomiony, narusza prawo do czynnego udziału strony w postępowaniu. Ignorowanie pełnomocnika jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje takie same skutki prawne, co stanowi podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na przebudowę drogi. Skarżący zarzucił organom administracji naruszenie przepisów kpa, w szczególności pozbawienie go możliwości działania przez ustanowionych pełnomocników. Zarzuty dotyczyły również braku doręczenia pism pełnomocnikowi oraz odmowy udostępnienia akt postępowania. Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy decyzję Starosty P., uznając, że pełnomocnictwo skarżącego miało charakter szczególny i wygasło po zakończeniu postępowania odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. Stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana i zasądził od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Bożena Popowska /spr./ WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2011r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę drogi wraz z budową oświetlenia drogowego i przebudową sygnalizacji świetlnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty P. nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. , 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącego A.W. kwotę [...] złotych ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Gmina S.L. w dniu 31.03.2010r. zwróciła się z wnioskiem o pozwolenie na budowę drogi (ulicy Z.) - kat. XXV wraz z budową oświetlenia drogowego i przebudową sygnalizacji świetlnej w m. Z., gmina S.L.
Starosta P. po rozpoznaniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...].06.2010r. nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm. – dalej p.b.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie S.L. wnioskowanego pozwolenia na przebudowę drogi.
R.W., A.W. i J.W. kwestionując powyższą decyzję wnieśli odrębne odwołania.
Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z dnia [...].10.2010r. nr IR [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez R.W. i A.W., a następnie decyzją z dnia [...].10.2010r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa), po rozpoznaniu odwołania J.W. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał organowi I instancji, by wziął pod uwagę wniosek z dnia [...].09.2010r. adwokat J.H., działającej w imieniu J.W. i A.W. o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w sprawie dotyczącej wjazdu na działkę nr ewid. [...],na której skarżący prowadzą działalność gospodarczą, w celu wyjaśnienia czy przebudowa ulicy Z. nie naruszy słusznych interesów stron.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Starosta P. w dniu [...] grudnia 2010r. wydał decyzję Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Gminie S.L. pozwolenia na przebudowę ww. inwestycji.
A.W. I R.W. wnieśli odwołania od powyższej decyzji, w których strony zarzucili organowi I instancji naruszenie szeregu przepisów w zakresie prawa materialnego oraz prawa procesowego, między innymi przysługującego im prawa do występowania przed organami administracyjnymi i działania w ich imieniu przez ustanowionych pełnomocników. Skarżący podnieśli również kwestię likwidacji istniejącego zjazdu z ul. Z. na ich działkę, zarzucając naruszenie art. 29 ust. 2 w związku z art. 4 pkt 8 ustawy z 21 marca 1985 o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 ze zm.. – dalej udp). Powołując się na § 113 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. nr 43, poz. 430), skarżący zakwestionowali rozwiązania projektowe dotyczące przebudowy ul. Z., zarzucając brak bezpośredniego wjazdu z ul. Z. na działkę nr [...] oraz wskazali na zagrożenia mogące powstać podczas wykonywania manewru zawracania przez samochody ciężarowe. Zdaniem skarżących, proponowane rozwiązania projektowe w zakresie przebudowy ul. Z. nie zapewnią bezpieczeństwa ruchu drogowego i utrudnią dojazd samochodom ciężarowym do ich nieruchomości. Ponadto, skarżący zarzucili naruszenie art. 7 kpa w związku z art. 77 §1 oraz art.8, art. 11, art. 28, art. 89 § 1 i § 2 kpa. Uzasadniając zarzut dotyczący naruszenia art. 28 kpa skarżący wskazali na fakt pominięcia D. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] D.R., będącego dzierżawcą gruntu na nieruchomości o nr [...] oraz Parafii Rzymskokatolickiej.
Wojewoda Wielkopolski, po rozpatrzeniu powyższych odwołań, decyzją z dnia [...].05.2011r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, iż w świetle art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 p.b., organ I instancji po spełnieniu przez inwestora wymaganych warunków w zakresie złożonego wniosku o pozwolenie na budowę nie mógł odmówić pozwolenia na budowę. Wojewoda stwierdził, iż Starosta Poznański odniósł się do uwag A., J. i R. W., dotyczących braku możliwości bezpośredniego wjazdu na działkę oraz zbyt małej jego szerokości. Po uzyskaniu pozytywnej opinii inwestora, będącego jednocześnie zarządcą drogi, organ w swojej decyzji uwzględnił zmianę szerokości wjazdu z 4 metrów do 8 metrów. Odnośnie zapewnienia bezpośredniego zjazdu z ul. Z. wyjaśniono, że organ bez zgody inwestora nie może ingerować w rozwiązania projektowe w zakresie przedmiotowej inwestycji. Podnoszone w odwołaniu zarzuty o ograniczeniu dostępu do ul. Z. i O. uznano za bezpodstawne i nie znajdujące odzwierciedlenia w projekcie budowlanym, bowiem plan zagospodarowania terenu przedstawia rozwiązanie, które gwarantuje z jednej strony włączenie drogi zbiorczej na wysokości ul. S. do ul. Z., a z drugiej strony włączenie jej do ul. O. Ponadto, projekt przebudowy ul. Z. został przedstawiony na załączniku mapowym do decyzji Wójta Gminy S.L. o lokalizacji celu publicznego wydanej w dniu [...] stycznia 2010r., od której A.W. i R.W. nie wnieśli odwołania.
Organ odwoławczy stwierdził, że Starosta P. w uzasadnieniu swojej decyzji odniósł się do wskazań zawartych w decyzji z dnia [...].10.2010r., stwierdzając, iż nie ma podstaw do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego pominięcia pełnomocników w toczących się postępowaniach administracyjnych stwierdzono, iż spośród odwołujących, tylko A.W. ustanowił pełnomocników przed organem odwoławczym i ograniczył je do postępowania w zakresie odwołania od decyzji Starosty P. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010r., natomiast nie ustanowił pełnomocników do działania w jego imieniu i nie przedłożył pełnomocnictw Staroście P. na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy przed wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2010r., jak również organowi II instancji, wnosząc ponownie odwołanie od w/w decyzji.
Organ odwoławczy stwierdził, iż pełnomocnictwo udzielone 03.09.2010r. przez A.W. adwokat J.H. było pełnomocnictwem szczególnym, dotyczącym wyłącznie postępowania odwoławczego od decyzji z dnia [...].06.2010r. nr [...]. Pełnomocnictwo przestało wywoływać skutki prawne, po zakończeniu postępowania odwoławczego i wydaniu decyzji przez Wojewodę Wielkopolskiego. W tym stanie rzeczy, skierowane do Starostwa P. pismo A.W. o wypowiedzeniu tegoż pełnomocnictwa z dniem 01.02.2011r. było bezprzedmiotowe, ponieważ pełnomocnictwo wyczerpało zakres i czas obowiązywania z chwilą zakończenia postępowania odwoławczego, wydaniem w dniu [...].10.2010r. decyzji II instancji.
Organ odwoławczy stwierdził również, że pełnomocnictwo z dnia 22.09.2010r. udzielone przez A.W. adwokatom: M.B., M.P. i P.F. jest także pełnomocnictwem szczególnym. Pełnomocnictwo zostało udzielone do prowadzenia wszelkich czynności sądowych i pozasądowych we wszystkich postępowaniach sądowych i pozasądowych, w szczególności w postępowaniu cywilnym i administracyjnym, przed polskimi organami administracji oraz sądami, jednakże w dalszej części określono ściśle przedmiot pełnomocnictwa stwierdzając, że w szczególności pełnomocnictwo to obejmuje postępowanie dotyczące odwołania od decyzji Starosty P. nr [...] z dnia [...].06.2010r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę ul. Z. w Z. Mając na uwadze treść pełnomocnictwa, zdaniem organu odwoławczego trudno uznać, że jest ono ogólnym pełnomocnictwem do reprezentowania A.W. w jego wszelkich sprawach sądowych i administracyjnych, bez względu na ich przedmiot. Wówczas bezprzedmiotowy byłby bowiem, zdaniem Wojewody, zapis następnego akapitu, wskazujący jednoznacznie na szczególny charakter udzielonego pełnomocnictwa, ograniczając je do postępowania odwoławczego od konkretnie oznaczonej decyzji administracyjnej, wydanej na określonym etapie postępowania administracyjnego. Wojewoda powołał się przy tym na przepisy kpa, z których wynika, że aby wykazać, iż pełnomocnik został ustanowiony dla strony, niezbędne jest okazanie dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 33 § 2 kpa, pełnomocnik jest umocowany do działania w postępowaniu administracyjnym z chwilą, gdy organ prowadzący postępowanie został o tym powiadomiony. Umocowanie zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności (art. 14 § 1 kpa) musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy. W przypadku, gdy strona ustanowiła pełnomocnika do wszystkich spraw, w tym także spraw, które w przyszłości mogą być przedmiotem postępowań (w ramach pełnomocnictwa ogólnego), pełnomocnik jest obowiązany złożyć uwierzytelniony odpis tego pełnomocnictwa do akt każdej z prowadzonych spraw.
A.W., reprezentowany przez adwokata M.B., kwestionując powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Starosty P nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 roku. Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie art. 32 kpa poprzez pozbawienie skarżącego możliwości działania przez pełnomocnika, art. 40 § 2 kpa poprzez brak doręczenia pełnomocnikowi decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2011 roku; znak: [...] oraz rażące naruszenie art. 73 § 1 kpa poprzez odmowę udostępnienia pełnomocnikowi akt postępowania. Zdaniem skarżącego, naruszono również art. 10 § 1 w zw. z art. 40 § 2 kpa, poprzez brak umożliwienia pełnomocnikowi skarżącego czynnego udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co wobec działania skarżącego przez pełnomocników równoznaczne jest z pozbawieniem strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Zdaniem skarżącego, naruszono również art. 6 kpa oraz art. 8 i 9 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa, poprzez brak wskazania przez Wojewodę Wielkopolskiego podstaw do odmiennego traktowania podmiotów w tożsamym stanie faktycznym poprzez umożliwienie wykonania zjazdu z ulicy Z. do obiektu handlowego "[...]", podczas gdy w tożsamym stanie faktycznym i prawnym uniemożliwiono wykonanie takiego zjazdu prowadzącego do nieruchomości skarżącego.
W uzasadnieniu skargi wskazano na zakres pełnomocnictwa udzielonego adwokatom: M.B., M.P. oraz P.F., z którego wynika, że pełnomocnictwo udzielone zostało "do prowadzenia wszelkich czynności sądowych i pozasądowych we wszelkich postępowaniach sądowych i pozasądowych, w szczególności w postępowaniu cywilnym oraz administracyjnym, przed polskimi organami administracji oraz sądami". Zgodnie z treścią pełnomocnictwa obejmuje ono "w szczególności postępowanie w sprawie odwołania od decyzji Starosty P. Nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę". Zdaniem skarżącego, nietrafne są twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji Wojewody Wielkopolskiego zmierzające do wykazania, iż zakres pełnomocnictwa ograniczony został jedynie do części postępowania w przedmiotowej sprawie. Pełnomocnictwo umocowuje pełnomocników do podejmowania wszelkich czynności pozasądowych we wszelkich postępowaniach administracyjnych, a więc także w przedmiotowym postępowaniu. Zdaniem skarżącego, nie powinno budzić kontrowersji, iż oznacza ono wskazanie konkretnego postępowania mieszczącego się w zakresie szerszego umocowania do prowadzenia wszelkich spraw administracyjnych zarówno sądowych jak i pozasądowych. Sformułowanie zostało wprowadzone w celu uniknięcia ewentualnych wątpliwości dotyczących umocowania pełnomocników do działania w danym postępowaniu mieszczącym się jednak w ramach umocowania o szerszym charakterze.
Skarżący wskazał, iż zakres pełnomocnictwa obejmuje całość postępowania administracyjnego jakie toczyć się będzie na skutek wniesienia odwołania, a więc także postępowanie przed organem I Instancji wywołane uchyleniem jego decyzji przez organ II instancji i dalsze etapy postępowania. Skarżący podniósł, iż nie było konieczne składanie kolejnego dokumentu pełnomocnictwa. Postępowanie toczące się przed Starostą P. na skutek uchylenia jego decyzji przez Wojewodę Wielkopolskiego mieści się bowiem w zakresie tej samej sprawy. Dokument pełnomocnictwa znajduje się w aktach tej sprawy. Nie znajduje więc żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach nakładanie na pełnomocnika obowiązku składania odrębnego, kolejnego dokumentu pełnomocnictwa na kolejnym etapie postępowania. Postępowanie składa się z kolejnych etapów, których nie należy utożsamiać z odrębnymi postępowaniami, co czyni w uzasadnieniu decyzji organ II instancji. Skarżący wskazał, iż organ II Instancji miał świadomość, że zamiarem skarżącego jest umocowanie pełnomocników do całości postępowania przed organami administracji w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wskazywało na to treść pisma z dnia 21 marca 2011 roku skierowanego przez skarżącego do Wojewody Wielkopolskiego, w którym wskazuje on na pomijanie jego pełnomocników w postępowaniu. Pomimo tego, w dniu 20 maja 2011 roku pełnomocnikowi odmówiono dostępu do akt postępowania, znajdujących się w Wielkopolskim Urzędzie Wojewódzkim.
W konsekwencji wskazanego naruszenia prawa do działania przez pełnomocnika, skarżący został faktycznie pozbawiony prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Jedynie w ograniczonym zakresie podejmował on czynności w jego toku. Uchybienie to miało więc wpływ na wynik postępowania. W konsekwencji tego naruszenia, pełnomocnicy skarżącego nie mieli możliwości wykonania szeregu uprawnień przysługujących skarżącemu jako stronie, w szczególności do końcowego zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego.
Skarżący wskazywał w toku postępowania na naruszenie zasady równości podmiotów w postępowaniu. Podnosił, iż umożliwiono budowę zjazdu do punktu handlowego [...] po przeciwległej stronie ulicy Z., podczas gdy odmówiono takiej możliwości skarżącemu. Okoliczność ta podważa zasadność przywołanych w uzasadnieniu decyzji za podstawę rozstrzygnięcia organu II instancji twierdzeń pani E.Z. - autorki dokumentacji projektowej w sprawie zjazdu na posesję o nr działki [...] zlokalizowanych przy ul. Z. [...] w m. Z. W swojej opinii przywołanej na stronie 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji stwierdziła ona, iż "Zagrożeniem i utrudnieniem ruchu pojazdów są bezpośrednie zjazdy...". Stanowisko takie jest sprzeczne z umiejscowieniem zjazdu do punktu handlowego (marketu) "[...]" od ulicy Z. Skoro zaś umiejscowienie zjazdu było możliwe w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy, nie sposób odpowiedzieć na pytanie dlaczego nie było możliwe również w odniesieniu do nieruchomości skarżącego. W ocenie skarżącego, w toku postępowania nie uwzględniono jego słusznego interesu, w szczególności poprzez umożliwienie mu prowadzenia działalności gospodarczej w dotychczasowym zakresie, do czego konieczne jest zachowanie zjazdu do nieruchomości. Wojewoda Wielkopolski nie wykazał w uzasadnieniu decyzji, z jakiego powodu nie jest możliwe uwzględnienie wniosku skarżącego o zachowanie zjazdu, podczas gdy równocześnie zapewniono umiejscowienie zjazdu w odniesieniu do innego przedsiębiorcy znajdującego się w tożsamej sytuacji. Brak rozważenia tego zarzutu i wskazania powodów naruszenia zasady równości podmiotów powoduje, iż zasadny jest zarzut dowolności rozstrzygnięcia organów obu instancji. Decyzja narusza ponadto przywołane wcześniej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. narusza zasadę pogłębiania zaufanie obywateli do władzy publicznej oraz zasady przekonywania (wyjaśniania zasadności przesłanek). Pominięcie w uzasadnieniu wskazanej kwestii, podnoszonej przez skarżącego, konsekwentnie w toku postępowania oznacza także, iż decyzja nie została właściwie uzasadniona w rozumieniu art. 107 § 3 kpa.
Wojewoda Wielkopolski odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Gmina S.L., będąca uczestnikiem niniejszego postępowania, pismem procesowym z dnia 21.11.2011r. wniosła o oddalenie skargi. W piśmie tym wskazano, iż zrealizowano inwestycję polegająca na przebudowie ul Z. w m. Z. Gm. S.L. Projekt przebudowy wykonany został zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej i uwzględniał wszystkie obowiązujące przepisy, również w zakresie budowy i przebudowy dróg publicznych. Uwzględniał również konieczność zachowania istniejących zjazdów, w tym również do nieruchomości, której współwłaścicielem jest A.W. Zmienił się jedynie sposób dostępu do drogi powiatowej, jednak bezpośredni dostęp do drogi publicznej została zachowany. Zaprojektowana droga dojazdowa, zapewniająca bezpośredni dojazd do posesji położonych na odcinku od ul. O. do S., stanowi bowiem również drogę publiczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...].05.2011r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] grudnia 2010r. Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Gminie S.L. pozwolenia na przebudowę drogi (ulicy Z.) - kat. XXV wraz z budową oświetlenia drogowego i przebudową sygnalizacji świetlnej w m. Z., gmina S.L. Jak wynika z akt sprawy, w trakcie postępowań zakończonych decyzją organu I i II instancji, wydanych po wydaniu przez Wojewodę Wielkopolskiego decyzji z dnia [...].10.2010r. nr [...], pominięto pełnomocników wyznaczonych przez A.W..
Z treści pełnomocnictwa z dnia 22.09.2010r. (k. 41 teczka 1 akt II instancji), przedłożonego przez A.W. wraz z odwołaniem od decyzji Starosty Poznańskiego nr [...] z dnia [...].06.2010r. wynika, wbrew argumentacji organu, iż stanowi ono pełnomocnictwo wykraczające swym zakresem poza postępowanie odwoławcze wywołane wniesieniem odwołania od w/w decyzji Starosty P. Wskazanie, iż obejmuje ono w szczególności postępowanie w sprawie złożonego odwołania nie oznacza bowiem, iż stanowi ono pełnomocnictwo szczególne do prowadzenia wyłącznie sprawy z odwołania od decyzji Starosty P. nr [...] z dnia [...].06.2010r. Treść tego pełnomocnictwa należy interpretować łącznie ze zdaniem pierwszym, w którym skarżący wskazuje szeroki zakres postępowań, w których dopuszcza występowanie ustanowionego przez siebie pełnomocnika. Ponadto zauważyć należy, na co słusznie zwrócił uwagę skarżący, że postępowanie administracyjne w sprawie o pozwolenie na budowę drogi (ulicy Z.) - kat. XXV wraz z budową oświetlenia drogowego i przebudową sygnalizacji świetlnej w m. Z., gmina S.L., nie zakończyło się na decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...].10.2010r. nr [...], lecz prowadzone było dalej, czego efektem było wydanie decyzji Starosty P z dnia [...] grudnia 2010r. Nr [...] i Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...].05.2011r. nr [...]. W takim przypadku skarżący nie miał obowiązku ponownie informować organu o ustanowieniu pełnomocnika. W sytuacji, gdy pełnomocnictwo wykraczało swym zakresem poza postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty P. nr [...] z dnia [...].06.2010r, obowiązkiem organu odwoławczego było przekazanie organowi pierwszej instancji akt sprawy wraz z pełnomocnictwem złożonym przez skarżącego, tak aby możliwym była właściwa reprezentacja skarżącego.
Dołączenie do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa jest obowiązkiem pełnomocnika. W aktach zawsze musi być bowiem dokument, z którego wynika umocowanie do działania w imieniu strony. Organ nie ma obowiązku podejmowania poszukiwań i sprawdzania, czy ewentualnie innym organom nie zostało złożone pełnomocnictwo strony (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 maja 2004 r., I SA/Wr 1649/02, ONSA WSA 2005, nr 1, poz. 5). Dopiero od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnictwa aktualizują się wszelkie obowiązki tego organu względem pełnomocnika. Pełnomocnictwo, ażeby mogło wywrzeć skutki w postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu administracyjnego. Z obowiązku tego pełnomocnik wywiązał się składając odwołanie od decyzji Starosty P. z dnia [...].06.2010r. nr [...].
Wskazać w tym miejscu należy, iż fakt osobistego występowania przez skarżącego na etapie postępowania przed organem I instancji po wydaniu decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...].10.2010r. nr [...], nie zwalnia Starosty P. z obowiązku doręczania pism pełnomocnikowi. Zgodnie bowiem z art. 40 § 2 kpa, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, iż w wypadku, gdy strona ustanowiła pełnomocnika, istnieje wymóg doręczenia pisma pełnomocnikowi. W postanowieniu z dnia 9 września 1993 r. (III ARN 45/93, OSNCP 1994, z 5, poz. 112) SN podkreślił, że przepis art. 40 § 2 kpa "nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w kpa zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne. (...) Strona postępowania administracyjnego, ustanawiająca pełnomocnika, chroni się przed skutkami nieznajomości prawa, a jeżeli organ administracji pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swych praw i interesów i otrzymania takiej ochrony prawnej, jaką powinna ona uzyskać w państwie prawa" (zobacz także wyrok NSA z dnia 6 listopada 2008 r., II GSK 463/08 LEX nr 489048; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2008 r., I SA/Wa 1024/08 LEX nr 489329). Doręczenie pisma stronie, która ustanowiła pełnomocnika, obok doręczenia go pełnomocnikowi, ma wymiar czynności informacyjnej. Jednoczesne bowiem doręczenie pisma stronie i pełnomocnikowi wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast skutki prawne związane z jego doręczeniem rozpoczynają się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi (por. post. NSA z dnia 11 marca 1997 r., I SA/Po 1333/96, niepubl.; wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1997 r., I SA/Lu 157/96, niepubl.; wyr. NSA z dnia 26 marca 1998 r., II SA 157/98, niepubl.; post. SN z dnia 6 stycznia 1999 r., III RN 95/98, OSNP 1999, nr 21, poz. 672; wyr. NSA z dnia 15 maja 2001 r., I SA 2605/99, niepubl.) (patrz Komentarz do art. 40 Kodeksu postępowania administracyjnego [w:] Łaszczyca Grzegorz, Martysz Czesław, Matan Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, LEX, 2010).
Wskazać w tym miejscu należy, iż organ odwoławczy miał świadomość, iż skarżący w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę drogi (ulicy Z.) - kat. XXV wraz z budową oświetlenia drogowego i przebudową sygnalizacji świetlnej w m. Z., gmina S.L. ustanowił pełnomocnika w osobach adwokata M.B., M.P. i P.F. Świadczyć o tym może chociażby fakt, iż skarżący pismem z dnia 28 lutego 2011r. wskazał Wojewodzie na pomijanie jego pełnomocników w postępowaniu. Nadto, strona dołączyła do pisma korespondencję kierowaną przez Wójta Gminy S.L. i Zarząd Dróg Powiatowych w P. do pełnomocnika strony – adw. M.B. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, organ mógł więc wezwać skarżącego do wyjaśnienia kwestii pełnomocnictwa. Organ odwoławczy tego jednak nie uczynił, pomijając ustanowionego przez stronę pełnomocnika, tak jak to uczynił wcześniej organ I instancji.
Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie pominięto pełnomocnika wyznaczonego przez A.W. zarówno w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty P. z dnia [...] grudnia 2010r. Nr [...] jak i decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...].05.2011r. nr [...], stwierdzić należy, iż stanowi to wystarczającą podstawę do uchylenia obu w/w decyzji. Wyjaśnić również należy, że ze względu na charakter stwierdzonego naruszenia prawa, na obecnym etapie postępowania przedwczesne byłoby dokonanie przez Sąd kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa materialnego i odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. Na marginesie tylko Sąd zwraca uwagę na pismo Gminy S.L. z 21.11.2011 r. (k- 141-142 akt sadowych), w którym organ ten przedstawił interpretację pojęcia "zjazd" zdefiniowanego w art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych, konfrontując ją ze stanem faktycznym niniejszej sprawy administracyjnej.
W nawiązaniu do problematyki stanowiącej podstawowy przedmiot niniejszych wywodów, w związku z wadami zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, wskazać należy, aby organ - ponownie rozpoznając sprawę - z należytą starannością, zgodnie z wymogami procedury, doręczał pisma wszystkim stronom, a przypadku ustanowienia pełnomocnika – pełnomocnikowi strony.
W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa a o wykonalności na podstawie art. 152 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło