IV SA/Po 542/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-08-05

Skład orzekający: Maciej Busz, Tomasz Świstak, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy córce przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z pracy w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem, jeśli ojciec pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona (matka skarżącej) legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym, a nie znacznym, stopniu niepełnosprawności?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje córce na opiekę nad niepełnosprawnym ojcem, jeśli ojciec pozostaje w związku małżeńskim, a jego współmałżonka (matka skarżącej) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Obowiązek opieki małżonka wyprzedza obowiązek innych krewnych, chyba że współmałżonek jest niepełnosprawny w stopniu znacznym.
Stan faktyczny
E. R. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem S. K., który posiadał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że niepełnosprawność ojca powstała po 25. roku życia. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując dodatkowo, że ojciec skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności. Skarżąca wniosła skargę do WSA, dołączając orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności matki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Świstak Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 roku ([...]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza J. z dnia [...] marca 2021 roku ([...]) w przedmiocie odmowy przyznania E. R. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem S. K.. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2021 roku E. R. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem S. K.. Do wniosku załączono orzeczenie z dnia [...] lutego 2021 roku o znacznym stopniu niepełnosprawności S. K.. Burmistrz J. decyzją z dnia [...] marca 2021 roku na podstawie art. 17, art. 20 ust. 1 i 2, art. 23 i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020r., poz. 111) odmówił przyznania E. R. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem S. K.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji przywołał treść art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ argumentował, że w świetle orzeczenia o niepełnosprawności ustalono, że niepełnosprawność ojca wnioskodawczyni istnieje od jego 58 roku życia, a więc nastąpiła po 25 roku życia i w związku z tym nie jest możliwe przyznanie wnioskowanego świadczenia. Skutkiem wejścia w życie wyroku TK z dnia 21 października 2014 roku, sygn. akt K 38/13 nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "praw" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Nie zostały zatem spełnione przesłanki przyznania świadczenia. Takie rozstrzygniecie, zdaniem organu, jest także zgodne zawartą w art. 6 k.p.a. zasadą legalizmu, którą organ jest związany. Organ w dalszej części uzasadnienia przywołał także pozostałą treść art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. R. wskazując na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 toku, sygn. K 38/13. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 roku organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza J. z dnia [...] marca 2021 roku odmawiającą przyznania E. R. świadczenia pielęgnacyjnego. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 17 ust. 1 i ust. 5 ustawy oświadczeniach rodzinnych. Wskazał, że z brzmienia wskazanych przepisów wynika, że zawsze, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało np. córce. Obowiązek alimentacyjny małżonków wyprzedza obowiązek alimentacyjny innych krewnych. Organy nie są w posiadaniu wiadomości, które pozwoliłyby wyważyć czy stan zdrowia żony S. K. jako osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki nad ojcem odwołującej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2021 roku wniosła E. R. domagając się pozytywnego rozpatrzenia jej sprawy. W skardze wskazano, że zaskarżona decyzja została wydana z uwagi na niedysponowanie przez organ orzeczeniem o niepełnosprawności M. K. – żony S. K.. Skarżąca wskazywała, że nie była świadoma istotności wskazanego dokumentu dla sprawy. Matka Skarżącej jest osobą schorowaną. W dniu [...] maja 2021 roku odbyło się posiedzenie składu orzekającego Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, a orzeczenie w tym zakresie wydane ma być w ciągu 2 tygodni. Skarżąca wskazała, że ze względu na choroby rodziców i brak możliwości do ich samodzielnej egzystencji była zmuszona do rezygnacji z pracy zarobkowej i zajęcia się nimi. Dodatkowo samotnie wychowuje też [...]-letnią córkę i utrzymuje się z alimentów w kwocie [...]zł i świadczenia 500 plus. Od stycznia 2021 roku Skarżąca nie uzyskuje żadnych dochodów. Rodzice Skarżącej otrzymują świadczenie emerytalne w wysokości ok. [...] zł łącznie, a dużą jego część wydaje na leki, wizyty u lekarzy i opłaty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi odwołując się do motywów uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Do przesłanej do sądu administracyjnego skargi dołączono również orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] maja 2021 roku, w którym zaliczono M. K. do osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. W orzeczeniu stwierdzono, że nie da się ustalić początkowej daty niepełnosprawności badanej, a jej ustalony stopień datuje się od dnia [...] kwietnia 2021 roku do [...] maja 2024 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, co oznacza, że w zasadzie sąd administracyjny rozpoznając merytorycznie skargę nie przyznaje wnioskowanych świadczeń. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej – "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania Skarżącej E. R. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem S. K.. W tym miejscu Sąd wskazuje, że organy administracji publicznej I i II instancji prawidłowo i w stopniu wystarczającym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ustaliły stan faktyczny sprawy, który Sąd przyjmuje i uznaje za podstawę do swoich dalszych rozważań. W sprawie niesporne było, że S. K. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz pozostaje w związku małżeńskim z M. K.. Na etapie postępowania przed sądem Skarżąca dołączyła do akt sprawy orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności nr [...] z dnia [...] maja 2021 roku, w którym zaliczono M. K. do grona osób posiadających stopień umiarkowany niepełnosprawności. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111), zwanej dalej: "ustawą", obowiązujące na dzień wydania zaskarżonej decyzji), a w szczególności art. 17 ustawy. Istotą sporu pomiędzy rozstrzygającymi sprawę organami a Skarżącą jest zagadnienie, czy dopuszczalna była w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego córce (Skarżącej) z tytułu rezygnacji z pracy w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem posiadającym orzeczenie o całkowitej i trwałej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji, w sytuacji, gdy ojciec Skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Z pierwszej kolejności wskazać jednak należy, że słusznie organ odwoławczy nie przyjął w ślad za Burmistrzem J. jako podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego kwestii powstania znacznego stopnia niepełnosprawności u ojca skarżącej po 18 lub 25 roku życia. Jak ustalono bowiem w orzeczeniu niepełnosprawność powstała u S. K. (ur. [...] sierpnia 1955 roku) w dniu [...] kwietnia 2013 roku, a więc w jego [...] roku życia. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 roku, sygn. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b ustawy uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Skutkiem powyższego wyroku TK nie może wykluczyć prawa do świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność powstania niepełnosprawności po ukończeniu 18. roku życia, względnie 25. roku życia, u osoby podlegającej opieki, w przypadku gdy wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej. W związku z powyższym, Sąd stwierdza, że fakt powstania niepełnosprawności w [...] roku życia u ojca skarżącej nie mógł stanowić przesłanki odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przechodząc do istoty rozstrzygnięcia przytoczyć należy przepisy mające zastosowanie w sprawie, mianowicie art. 17 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast stosownie do art. 17 ust. 1a ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przepis ten stanowi zatem jedną z przesłanek wyłączających przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych prowadzi do uznania, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje Skarżącej z uwagi na fakt, że małżonka niepełnosprawnego ojca Skarżącej, a jej matka, nie jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Z orzeczenia przedłożonego po wpłynięciu skargi do Sądu (k. 9 akt sąd.) wynika, że matka Skarżącej, M. K., legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, co nie jest wystarczające do wykluczenia jej z kręgu zobowiązanych do alimentacji wobec S. K. w pierwszej kolejności. Ustawodawca wyszedł z założenia, że w sytuacji zawarcia związku małżeńskiego tworzy się nowa rodzina, która nakłada na małżonków obowiązek wzajemnego wsparcia i pomocy, wyprzedzający obowiązek alimentacyjny krewnych. Zatem brak podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego córce na niepełnosprawnego ojca, gdy ten pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym, co wyklucza dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność, wówczas bowiem ustawodawca wprowadza wyjątek, kiedy świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane na podmioty, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 1a ustawy. Jako przykład można podać wniosek o świadczenie pielęgnacyjne składany przez syna na matkę, w sytuacji gdy zarówno matka, jak i ojciec legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (por. Anna Kawecka [w:] Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz do art. 17, red. Katarzyna Małysa-Sulińska. LEX 2015). Dominujące jest aktualnie stanowisko sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, które podziela także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że pozostawanie podopiecznego w związku małżeńskim, gdy małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza - co do zasady - z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku. Ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy wyraźnie wskazał bowiem, że zobowiązanym do opieki nad małżonkiem w pierwszej kolejności jest jego współmałżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym. Podkreśla się bowiem w orzecznictwie, że zobowiązanie współmałżonka do sprawowania takiej opieki jest konsekwencją istnienia w sferze prawnej związku małżeńskiego, jako szczególnej więzi charakteryzującej się nie tylko elementami emocjonalnymi, ale także elementami natury prawnej. Z przepisu art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (dalej K.r.o.) wynika bowiem, że małżonkowie mają w małżeństwie równe nie tylko prawa, ale także obowiązki, a ponadto, są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Podkreślenia wymaga, że nawet w przypadku ustania małżeństwa w wyniku rozwodu, stosownie do art. 60 § 1 K.r.o., małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego. Przepis art. 130 K.r.o. wskazuje natomiast, że obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka. Dopóki zatem istnieje związek małżeński, osoby w nim pozostające poddane są przedstawionym wyżej rygorom prawnym właśnie ze względu na istnienie między nimi prawnej więzi małżeństwa. Rygory te nie są bowiem wynikiem jedynie woli małżonków, lecz ich źródłem jest wola ustawodawcy, która stanowi dla obojga małżonków podstawę zgłaszania roszczeń w sferze opiekuńczej. Podnoszona w skardze okoliczność zaistnienia rzeczywistej całodobowej stale sprawowanej przez Skarżącą w ramach obowiązku alimentacyjnego opieki nad niepełnosprawnym ojcem nie znosi obowiązków określonych w art. 23 K.r.o. ciążących na małżonku osoby niepełnosprawnej. Wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy pozwala stwierdzić, że ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Oznacza to, że ani organ, ani Sąd nie mają bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. Rygoryzm spornego przepisu, którego brzmienie jest jednoznaczne w swej treści, odpowiada celom ustawy. W ocenie Sądu ograniczenie ustawowego prawa do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 ustawy ze względu na sprawowanie opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim wyłącznie do sytuacji, w której współmałżonek takiej osoby legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności stanowi wyjątek, którego nie można poddawać rozszerzającej wykładni, skoro wyjątek ten wynika z nadania przez ustawodawcę szczególnego charakteru istniejącym między małżonkami relacjom i więzom prawnym. Uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla krewnych podopiecznego przysługuje zatem dopiero wówczas, gdy małżonek osoby wymagającej opieki jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, przez co nie jest możliwe wypełnianie przez niego ustawowego obowiązku alimentacyjnego w sposób właściwy dla okoliczności faktycznych sprawy. Podkreślić przy tym należy, że realizacja tego obowiązku może przybrać formę świadczeń osobistych, sprawowania opieki lub też może mieć wymiar finansowy, sfinansowania osoby, która w miejsce małżonka (i w ramach jego obowiązku alimentacyjnego) będzie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym współmałżonkiem. Prezentowany pogląd, dotyczący przedstawionej powyżej wykładni art. 17 ust. 1, ust 1a, i ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy został wyrażony m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2462/19, z 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 3539/18, z 20 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 3283/14, z 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1219/13, z 6 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 251/14, z 20 września 2013 r., sygn. akt I OSK 2623/12 (dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przyjęta wykładnia przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest sprzeczna z wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadą równości wobec prawa. Zasady tej nie można rozumieć jako nakazu identycznego traktowania wszystkich osób, zobligowanych do alimentacji. Więź istniejąca pomiędzy małżonkami ma bowiem zupełnie inny wymiar od powiązań rodzinnych występujących pomiędzy krewnymi. W niniejszym przypadku nie można też mówić o naruszeniu art. 18 Konstytucji RP, który stanowi ogólną ramę zobowiązującą państwo do zapewnienia rodzinie pomocy i ochrony nie konkretyzując warunków jej przyznania i pozostawiając tym samym ustawodawcy określenie form i przesłanek jej świadczenia. Okoliczność wprowadzenia przez ustawodawcę określonej kolejności dla członków rodziny w prawie do ubiegania się przez nich o przyznanie świadczenia socjalnego, nie oznacza bowiem, że państwo nie wywiązuje się z obowiązku ochrony związku małżeńskiego, macierzyństwa i rodzicielstwa. W przywołanym przepisie mowa jest o wyłączeniu obowiązku alimentacji przez małżonka wyłącznie w wypadku, gdy legitymuje się on orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. W niniejszej sprawie matka Skarżącej, a żona osoby wymagającej opieki, M. K., uzyskała orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Nadto orzeczenie to z [...] maja 2021r. zostało wydane po zakończeniu postępowania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego przed organami administracji (decyzja SKO z [...] kwietnia 2021r.). Nie mogły zatem odnieść skutku twierdzenia Skarżącej o niemożności wypełniania obowiązku opieki nad S. K. przez jego żonę - M. K. oraz o złym stanie zdrowia matki Skarżącej (k. 20 akt adm. I inst.). Okoliczności te jednak nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem jak już wskazywano powyżej, dopiero legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wskazuje, że żona z uwagi na jej stan zdrowia nie jest w stanie opiekować się niepełnosprawnym mężem. Organ odwoławczy dochował zasad prawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w świetle zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 K.p.a., a także nie naruszył art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. Sąd nie dopatrzył się także innych naruszeń postępowania. Wobec powyższego, wniesiona skarga podlega oddaleniu w całości, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., jak Sąd orzekł w wyroku. W tym miejscu Sąd wskazuje, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 14 czerwca 2021r. (k. 24 akt sąd.) na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stronom umożliwiono złożenie dodatkowych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które miałyby być podnoszone na rozprawie (k. 25-28 akt sąd.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło