IV SA/Po 547/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 08 czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę /-/ I.Kucznerowicz /-/ J.Stankowski /-/ B.Popowska Decyzją z dnia 8 czerwca 2009 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania R.S., Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Ś. z dnia 29 kwietnia 2009 r. nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy wymeldowania N.S. z pobytu stałego w lokalu przy ul. Stefana G. nr [...], m. [...] w Ś. Wnioskiem z dnia 21 października 2008 r. R.S. zwrócił się do Burmistrza Ś. o wymeldowanie z miejsca stałego pobytu N.S. zameldowanej dotychczas w Ś. przy ul. G. [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że osoba ta nie zamieszkuje w lokalu od 4 maja 2008 r., a lokal opuściła dobrowolnie. Do wniosku R.S. załączył dokument potwierdzający posiadane przez niego prawo do lokalu (spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego). Na podstawie wniosku skarżącego organ wszczął postępowanie w przedmiocie wymeldowania N.S. (k. 7 akt adm). Decyzją z dnia 29 kwietnia 2009 r. Burmistrza Ś., m.in. na podstawie art. 15 ust. 2 oraz art. 8 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), orzekł o odmowie wymeldowania N.S. z pobytu stałego. W motywach decyzji organ opisał przebieg postępowania dowodowego oraz dokonane ustalenia i ich podstawie wyraził przekonanie, iż opuszczenie miejsca pobytu stałego przez N.S. nie miało charakteru stałego. N.S. opuściła bowiem miejsce pobytu jedynie na okres kształcenia się. W takich okolicznościach nie dokonuje się wymeldowania osoby z pobytu stałego (art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). W odwołaniu R.S. podniósł, że jego córka N. nie zamieszkuje w spornym lokalu. Ponadto wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2008 r. Sąd Rejonowy w Ś. zasądził od skarżącego na rzecz córki rentę alimentacyjną w kwocie [...] zł miesięcznie, co uniemożliwia mu prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego. R.S. stwierdził też, że nie zamierza zamieszkiwać wraz z córką po zakończeniu przez nią nauki. Odnosząc się do kwestii prawidłowości postępowania administracyjnego skarżący dodał, iż nie poinformowano go o uzupełnieniu materiału dowodowego sprawy i nie miał on możliwości zapoznania się ze złożonymi doń wyjaśnieniami. Poddał też pod wątpliwość bezstronność pracownika wydającego decyzję. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Wojewoda Wielkopolski podzielił stanowisko Burmistrza Ś.. Podkreślił, ze zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że N.S. nie opuściła na stałe lokalu, aby w innymi miejscu przebywać w sposób stały. Wyjechała w 2006 r. na studia do K., mieszka w akademiku, gdzie dopełniła obowiązku meldunkowego rejestrując się na pobyt czasowy. W skardze R.S. zażądał wydania decyzji o wymeldowaniu N.S. z lokalu przy ul. G. 8 w Ś.. Zdaniem skarżącego powinna ona - zgodnie z art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - zameldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce pobytu. Podkreślił, iż na podstawie wiadomości z poczty elektronicznej przesłanej do niego dnia 5 maja 2008 r. można wnioskować, że dobrowolnie opuściła lokal w Ś. i nie wyraża chęci powrotu do niego. Skarżący wskazał też, iż N.S. od 5 maja 2008 r. nie czyniła żadnych kroków faktycznych (prośba o udostępnienie kluczy) ani prawnych (zgłoszenie na policji, postępowanie o przywrócenie dostępu do lokalu) wskazujących, iżby zamierzała do niego wrócić. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji w tak zakreślonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie mogła doprowadzić do wzruszenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. W literaturze i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że w ramach interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a. skargę może wnieść zarówno osoba mająca obiektywny interes prawny do udziału w tym postępowaniu, jak i niemający interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu adresat decyzji administracyjnej, uznany za stronę w postępowaniu przed organem administracji (zob. A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Zakamycze 2006, s. 127). Należy przy tym zaznaczyć, że jakkolwiek przyznanie przez organ administracyjny określonemu podmiotowi przymiotu strony postępowania administracyjnego i skierowanie do niego decyzji administracyjnej, uprawnia tenże podmiot do złożenia skargi na podstawie art. 50 § 1 P.p.s.a., to jednak nie zwalnia sądu z badania interesu prawnego skarżącego w znaczeniu materialnym. Powyższe oznacza, że wylegitymowanie się przez skarżącego istnieniem decyzji administracyjnej, którą mu doręczono jest wystarczającym powodem do rozpoznania, a nie odrzucenia skargi. Jednakże w toku rozpoznania skargi zadaniem Sądu jest zbadanie, czy uprawnienie do wniesienia skargi oparte jest na rzeczywiście istniejącym interesie prawnym wynikającym z konkretnej normy prawa materialnego. Istotą interesu prawnego w złożeniu skargi jest bowiem istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw lub obowiązków wnoszącego skargę a rozstrzygnięciem zaskarżonego aktu lub czynności. Natomiast stwierdzenie jego braku powinno skutkować oddaleniem skargi (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1225/06, Lex nr 360339). Jednocześnie wymaga podkreślenia, iż zgodnie z aktualnym stanowiskiem przyjętym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, będącym konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (K 20/01, Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716), które Sąd w niniejszym składzie podziela, w postępowaniu w sprawie zameldowania (wymeldowania) stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. jest wyłącznie osoba, której zameldowanie (wymeldowanie) dotyczy. Inne podmioty, w tym podmioty, którym przysługują jakiekolwiek uprawnienia do lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie bądź z którego ma nastąpić wymeldowanie nie mogą być uznawane za strony ze względu na brak interesu prawnego. Instytucja zameldowania (wymeldowania) ma bowiem charakter ewidencyjny (rejestracyjny) i ma jedynie na celu doprowadzenie stanu ewidencji ludności do zgodności ze stanem faktycznym, co niewątpliwie leży w interesie Państwa, a nie osób pozostających poza sferą organizacji organów państwowych (osób trzecich), do których należy zaliczyć osoby posiadające tytuł prawny do lokalu (zob. m. in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1802/07, z dnia 3 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 485/08, z dnia 30 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1680/07, z dnia 30 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1681/07, z dnia 30 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1730/07, z dnia 30 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1758/07 oraz postanowienie z dna 28 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1683/09). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy zwrócić uwagę, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w przedmiocie odmowy wymeldowania N.S. z pobytu stałego w lokalu przy ul. G. nr [...], m. [...] w Ś.. Natomiast skarżący R.S. posiada spółdzielcze własnościowe prawo do powyższego lokalu. Wskazuje to, że skarżący nie posiada interesu prawnego (a jedynie interes faktyczny) w postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji również w postępowaniu sądowoadministracyjnym w tej sprawie. Zaskarżona decyzja nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach czy obowiązkach skarżącego, ani nie pociąga za sobą żadnych skutków prawnych w sferze jego praw czy obowiązków, pomimo, że był on traktowany przez organy administracji jako strona postępowania. W konsekwencji bezpodstawne staje się merytoryczne rozpoznanie zarzutów zawartych w złożonej przez niego skardze i pełna kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Tylko bowiem podmiot obiektywnie posiadający interes prawny może skutecznie domagać się jego ochrony w postępowaniu przed sądem administracyjnym (zob. powołany wyżej wyrok z dnia 18 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1225/06). Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a. /-/B. Popowska /-/J. Stankowski /-/I. Kucznerowicz ja