IV SA/Po 571/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-10-26
Skład orzekający: Ewa Kręcichwost-Durchowska, Donata Starosta, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy atesty dotyczące dostaw oleju opałowego, które były załącznikami do faktur zakupu zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa, również podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że atesty dotyczące dostaw oleju opałowego, będące załącznikami do faktur zakupu zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa, również podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorstwa. Zastosowanie pieczęci o treści "NIE UDOSTĘPNIAĆ. Informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa..." na fakturach zakupu, do których dołączono atesty, skutkuje objęciem ochroną również tych atestów. Organ prawidłowo ocenił, że ujawnienie źródła zaopatrzenia i cen produktów mogłoby wpłynąć na sytuację ekonomiczną przedsiębiorcy i jego pozycję konkurencyjną.Stan faktyczny
Skarżący R. S. wnioskował o udostępnienie kserokopii atestów dotyczących dostaw oleju opałowego do Zespołu Szkół w P. przez Przedsiębiorstwo [...] J. K. Dyrektor Zespołu Szkół odmówił udostępnienia informacji, wskazując, że atesty te, jako załączniki do faktur zakupu, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa wykonawcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło pierwszą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dyrektor ponownie odmówił udostępnienia informacji, podtrzymując argumentację o tajemnicy przedsiębiorstwa. Wójt Gminy utrzymał w mocy decyzję Dyrektora. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących dostępu do informacji publicznej i KPA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Sygn. akt IV SA/Po [...]
Uzasadnienie
R. S., działając na podstawie art. 1, art. 2 i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 ) złożył do Zespołu Szkół w P. wniosek o udostępnienie doręczenia kserokopii atestów doręczonych przy dostawach oleju opałowego przez Przedsiębiorstwo [...] J. K. jako Wykonawcę, w ramach umowy na dostawę lekkiego oleju opałowego do Zespołu Szkół w P. .
Decyzją z dnia [...] listopada 2016 roku nr [...] Dyrektor Zespołu Szkół w P. odmówił udostępnienia informacji publicznej.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało organowi pierwszej instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] Dyrektor Zespołu Szkół w P. odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie doręczenia kserokopii atestów doręczonych przy dostawach oleju opałowego przez Przedsiębiorstwo [...] J. K. jako wykonawcę, w ramach umowy na dostawę lekkiego oleju opałowego do Zespołu Szkół w P. .
W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek strony dotyczy umowy zawartej w wyniku przeprowadzenia postępowania o zamówienie publiczne, zatem Zespół Szkół w P. zobligowany jest do przestrzegania zasad systemu zamówień publicznych określonych w ustawie z 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2164 ze zm., dalej "Prawo zamówień publicznych"). Jedną z tych zasad jest prawo wykonawcy do ochrony istotnych interesów swojego przedsiębiorstwa poprzez zastrzeżenie nieujawniania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane (por. art. 8 ust. 3 Prawa zamówień publicznych).
Organ wskazał, że w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na dostawę lekkiego oleju opałowego do Zespół Szkół w P. , firma [...] J. K., [...], [...], składając ofertę, zastrzegł jako tajemnicę przedsiębiorstwa fakturę zakupu paliw u producenta. Ponadto każda z faktur zakupu oleju opałowego u producenta, dostarczana przy dostawie oleju objętych opatrzona została pieczęcią o treści: " NIE UDOSTĘPNIAĆ. Informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003r. Nr 153, poz. 1503). Dane zawarte w dokumencie nie są publicznie dostępne."
Dalej organ podniósł, że Przedsiębiorstwo [...] J. K. pismem z dnia [...] listopada 2016 r. zastrzegł również, że udostępnienie atestów oleju opałowego wykracza poza uprawnienia wynikające z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Według PHU Trans-OLL faktury zakupu od poddostawców danych towarów lub inne dokumenty wskazujące źródło zaopatrywania się wykonawcy, w tym przypadku PHU [...] oraz ceny tych produktów stanowią bezsprzecznie tajemnicę przedsiębiorstwa co w pełni jest zgodne z art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Informacje te mają charakter istotny dla prowadzenia spraw przez przedsiębiorcę i niewątpliwie posiadają wartość gospodarczą umożliwiającą uzyskanie odpowiedniej pozycji wśród konkurentów. Ich ujawnienie, udostępnienie na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej stanowić będzie naruszenie zastrzeżonej przez wykonawcę tajemnicy przedsiębiorstwa.
R. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji zarzucając naruszenie art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.j dalej "Kpa") oraz art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozparzenia.
W odwołujący podniósł, że jeśli wykonawca uważał, iż atesty stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, to powinien je zastrzec już przy ich doręczeniu, a nie dopiero po złożeniu przez odwołującego wniosku o ich udostępnienie. Okoliczności te świadczą o tym, że przedsiębiorca nie podjął niezbędnych działań w celu zachowania ich poufności, co jest jedną z niezbędnych przesłanek dla uznania danej informacji jako tajemnicę przedsiębiorstwa.
Ponadto odwołujący wskazał, że argumentacja Dyrektora Zespołu Szkół w P. zawarta w zaskarżonej decyzji nie przekonuje, że wnioskowana informacja nie mogła zostać udzielona z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa. Odmowa udzielenia takiej informacji powinna być należycie i szczegółowo uzasadniona. Zdaniem odwołującego Zespół Szkół w P. nie wykonał tego obowiązku i bezpodstawnie odmówił udzielenia informacji publicznej, gdyż bardzo ogólnie uzasadnił przesłankę powołania się na zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] Wójt Gminy utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zespołu Szkół w P. z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] wskazując, iż tajemnica przedsiębiorstwa zdefiniowana została w art. 11 ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) jako nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z 6 czerwca 2003 r., IV CKN 211/01, (Legali), informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Pozostanie określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wymaga, aby przedsiębiorca podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich.
Zespół Szkół w P. po przeprowadzeniu stosowanej analizy, pozytywnie przesądził, że zastrzeżone informacje mają charakter tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Należy bowiem stwierdzić, że warunkiem koniecznym do uznania istnienia tajemnicy przedsiębiorstwa jest wskazanie, że informacje posiadają wartość gospodarczą i mają charakter istotny dla prowadzenia spraw przez przedsiębiorstwa.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w literaturze przyjęto, że dla odmówienia udostępnienia danej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy spełnione muszą być przesłanki formalne i materialne (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 118-119 wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 192/13; wyrok NSA z 29 kwietnia 2016 r., I OSK 2490/14). Przesłanka formalna wyraża się w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia danych informacji. Z kolei przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej. Informacja publiczna odnosząca się do danych będących w posiadaniu przedsiębiorcy podlega zatem udostępnieniu tylko w sytuacji, gdy nie jest objęta ochroną wynikającą z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zatem każda nieujawniona do wiadomości publicznej informacja techniczna, technologiczna, organizacyjna przedsiębiorstwa lub inna informacja posiadająca wartość gospodarczą, co do której przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności powinna być, przed jej udostępnieniem w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, indywidualnie oceniona pod kątem zakwalifikowania jej jako tajemnicy przedsiębiorcy. Nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że już samo zakwalifikowanie informacji dotyczącej przedsiębiorcy jako informacji publicznej pociąga za sobą obowiązek jej udostępnienia. Ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej (Wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 1993/16, Wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. II GSK 842/16).
Informacje przedłożone przez Przedsiębiorstwo PHU [...], zawierają dane, które wyczerpują przesłanki z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ponieważ:
a) są ściśle związane z prowadzoną przez PHU [...] działalnością gospodarczą i mają dla niego niewątpliwą wartość gospodarczą. Zgodzić się trzeba, iż w zakresie wartości gospodarczej przekazanych informacji, tj. atestów wskazujących źródło zaopatrywania się wykonawcy stanowią tajemnicę jego przedsiębiorstwa.
b) uczestnik postępowania podjął działania mające na celu zachowanie ich w poufności, poprzez stworzenie sytuacji, w której chronione informacje nie mogą dotrzeć do wiadomości osób trzecich.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł R. S. zarzucając jej naruszenie art. 107 § 1 i 3 Kpa oraz art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący po przytoczeniu przebiegu postępowania i treści zapadłych decyzji wskazał, że organ II instancji błędnie przyjął, iż informacje przedłożone przez Przedsiębiorstwo PHU [...] J. K. stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Organ powinien uzasadnić dlaczego atesty doręczane przy dostawach oleju stanowią dla Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego [...] J. K. wartość gospodarczą, a nadto jakie konkretnie czynności podjął przedsiębiorca, aby zachować ich poufność.
Jeśli wykonawca uważał, że atesty stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, to powinien je zastrzec już przy ich doręczaniu, a nie dopiero po złożeniu przed Skarżącego wniosku o ich udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skoro Przedsiębiorstwo [...] J. K. nie zastrzegło tajemnicy przedsiębiorstwa w zakresie atestów przed dniem [...] listopada 2016 r., to należy tę informację ujawnić. Zarówno Organ I oraz II instancji powołuje się na adnotację umieszczoną na fakturach dostarczanych przy dostawie oleju "NIE UDOSTĘPNIAĆ. Informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Dane zawarte w dokumencie nie są publicznie dostępne." Z rozstrzygnięć organów nie wynika natomiast jakoby podobna adnotacja widniała na atestach dostarczanego oleju.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia odmowy udostępnienia przez Dyrektora Zespołu Szkół w P. informacji publicznych w postaci kserokopii atestów doręczonych przy dostawach oleju opałowego przez Przedsiębiorstwo [...] J. K. jako wykonawcę, w ramach umowy na dostawę lekkiego oleju opałowego do Zespołu Szkół w P. .
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy Dyrektora Zespołu Szkół w P. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej oraz czy żądane przez stronę informacje są informacją publiczną.
Zgodnie z art. 4. ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Poza tym, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, ze. zm.), oraz partie polityczne (ust. 2 tego przepisu). Podmioty te mają obowiązek udostępnienia informacji publicznej wtedy, gdy są w jej posiadaniu (ust. 3).
W przypadku innych podmiotów wykonujących zadania publiczne ustawa ograniczyła obowiązek udostępnienia informacji do podmiotów wykonujących zadania publiczne lub dysponujących majątkiem publicznym oraz osób prawnych, w których Skarb Państwa posiada pozycję dominującą. Przykładowe wyliczenie podmiotów zobowiązanych w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w punktach od 1 do 5 jest poprzedzone ogólnym wyrażeniem, że są to "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", co oznacza, że przy dokonywaniu oceny, czy dany podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, konieczne jest w każdym wypadku ustalenie, czy podmiot ten mieści się w tym ogólnym pojęciu "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne".
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10 (publ. LEX nr 737513), że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 powołanej ustawy zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli.
Ponadto na gruncie niniejszej sprawy należy mieć na uwadze, że w myśl art.2 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 59) system oświaty (publiczny) m.in. obejmuje szkoły. Według art. 8 ust. 1 Prawa oświatowego szkoła i placówka może być szkołą i placówką publiczną albo niepubliczną. Zgodnie z art. 8 ust. 2 omawianej ustawy szkoła i placówka, z zastrzeżeniem ust. 4-13, może być zakładana i prowadzona przez:
1) jednostkę samorządu terytorialnego;
2) inną osobę prawną;
3) osobę fizyczną.
Natomiast art. 8 ust. 3 Prawa oświatowego stanowi, że jednostki samorządu terytorialnego mogą zakładać i prowadzić jedynie szkoły i placówki publiczne.
Zasadniczo szkoły w Polsce mają charakter publiczny. Mając to na uwadze i uwzględniając fakt, iż Dyrektor Zespołu Szkół nie kwestionował faktu, iż ma co do zasady obowiązek udzielania informacji publicznych, Sąd orzekający przyjął, że wspomniany Zespół Szkół jest szkołą publiczną objętą dyspozycją art. 4 ust.1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym nie było wątpliwości, że Dyrektor Zespołu Szkół w P. co do zasady był zobligowany do udzielenia informacji publicznej.
Rozważając przedmiotowy aspekt niniejszej sprawy wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej określone jest w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne należy przy ich wykładni kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Nie wymaga się zatem od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
Żądane przez skarżącego informacje odnoszące się do atestów doręczonych przy dostawach oleju mają w ocenie Sągu charakter informacji publicznej. Dotyczą bowiem sposobu wydatkowania majątku publicznego przez podmioty tworzące sektor finansów publicznych w rozumieniu art. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm.) (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2014r., sygn. akt II SA/Gd 828/13, LEX nr 1470199).
Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o finansach publicznych gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że informacje o gospodarowaniu środkami publicznymi stanowią informację publiczną, dostępną w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej (zob. L. Lipiec-Warzecha, Komentarz do art. 34 ustawy o finansach publicznych, LEX OMEGA, wyd. 2011.02.15 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2014 r. II SAB/Po 29/14, LEX nr 1493295).
Mając na uwadze powyższe należy uznać, że żądane informacje mają charakter publiczny. Powyższe nie oznacza jednak, iż żądana informacja powinna zostać ujawniona.
Wyjątki od zasady dostępu do informacji publicznej wprowadza art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl ust. 1 powołanego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
W niniejszej sprawie odmowa udostępnienia informacji publicznej nastąpiła z uwagi na ograniczenie wynikające z tajemnicy przedsiębiorstwa.
W tym miejscu zauważyć należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji legalnej "tajemnicy przedsiębiorstwa". Definicję powyższą zawiera przepis art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, gdzie wskazuje się, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Na temat tajemnicy przedsiębiorstwa wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 511/13, (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wyjaśniając, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny – wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.
Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy zauważyć należy, że w sprawie spełniony jest formalny warunek objęcia wnioskowanej informacji tajemnicą przedsiębiorcy.
Dokonując powyższej oceny Sąd miał na uwadze, że wniosek strony dotyczy umowy zawartej w wyniku przeprowadzenia postępowania o zamówienie publiczne. Jak słusznie wskazał organ Zespół Szkół w P. zobligowany był do przestrzegania zasad systemu zamówień publicznych określonych w ustawie z [...] stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2164 ze zm.). Jedną z tych zasad jest prawo wykonawcy do ochrony istotnych interesów swojego przedsiębiorstwa poprzez zastrzeżenie nieujawniania informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli wykonawca, nie później niż w terminie składania ofert lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane (por. art. 8 ust. 3 Prawa zamówień publicznych).
W toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na dostawę lekkiego oleju opałowego do Zespół Szkół w P. , firma [...] J. K., [...] A, [...], składając ofertę, zastrzegł jako tajemnicę przedsiębiorstwa fakturę zakupu paliw u producenta.
Ponadto każda z faktur zakupu oleju opałowego u producenta, dostarczana przy dostawie oleju objętych opatrzona została pieczęcią o treści: " NIE UDOSTĘPNIAĆ. Informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003r. Nr 153, poz. 1503). Dane zawarte w dokumencie nie są publicznie dostępne."
W tym miejscu odnieść należy się do twierdzenia strony, iż przedsiębiorca zastrzegł jako tajemnicę wyłącznie faktury, a nie atesty. Wskazać należy, że zdaniem składu orzekającego zastrzeżenie co do faktur odnosi również skutek co do certyfikatów jakości paliwa. Należy mieć na uwadze, iż certyfikat jakości paliwa stanowił załącznik do faktury nabycia. Zatem skoro faktura została zastrzeżona jako tajemnica przedsiębiorstwa, to powyższe objęło również załącznik do tej faktury.
Przechodząc do drugiego z warunków objęcia określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa, a więc wymogu materialnego, zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych kształtuje się pogląd, iż złożone zastrzeżenie dotyczące objęcia określonej informacji tajemnicą przedsiębiorstwa może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, pozytywnie przesądzi, że zastrzeżone informacje mają powyższych charakter, w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1483/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2406/13, w: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że organ dysponujący żądaną informacją publiczną i jednocześnie przyjmujący zastrzeżenie, że stanowi ona tajemnicę przedsiębiorcy jest obowiązany dokonać oceny zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji.
W orzecznictwie wskazuje się, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej.
W przedmiotowej sprawie organ dokonał analizy zasadności wyłączenia jawności żądanej informacji uwzględniając przy tym argumentację samego przedsiębiorstwa.
Słusznie wskazano, że dokumenty żądane przez skarżącego ujawnią źródło zaopatrywania się wykonawcy jak również ceny tych produktów. Nie ulega wątpliwości, że informacje te mają charakter istotny dla prowadzenia spraw przez przedsiębiorcę i niewątpliwie posiadają wartość gospodarczą umożliwiającą uzyskanie odpowiedniej pozycji wśród konkurentów.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organ zasadnie powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa odmówił udostępnienia żądanej informacji. Tym samym wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Ponadto wbrew zarzutom skargi sporządzone w niniejszej sprawie uzasadnienie decyzji spełnia wymagania określone przez art. 107 § 3 Kpa. Organ w sposób należyty i wyczerpujący uzasadnił podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło