IV SA/Po 573/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2010r. sprawy ze skargi B.S.-A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej B.S.A. kwotę [...] złotych ([...] ) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Prezydent Miasta P. ustalił na rzecz wnioskodawcy – A.P. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku wielorodzinnego z usługami w parterze, położonej w P. przy ul. S. [...] i [...], na działkach oznaczonych jako nr [...] i [...]. Odwołanie od wskazanej decyzji wniosła B.S.-A., która zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca uważa, iż właściciele nieruchomości położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji będą narażeni na zwiększony ruch samochodowy, ponadto inwestycja spowoduje nieodwracalne, ujemne skutki w zakresie ładu przestrzennego. Dodatkowo skarżąca nie może pogodzić się z faktem, iż organ pierwszej instancji pomija w postępowaniu uwagi wniesione przez radę osiedla. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w omawianej sprawie ograniczyło się jednak do umorzenia postępowania odwoławczego. Ustalono, że B.S.-A. nie posiada legitymacji do wniesienia odwołania. Uprawnionym do wniesienia odwołania jest każdy, kto ma interes prawny, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia odwołania. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla opisanej inwestycji B.S.-A. powinna wykazać, że posiada interes prawny do występowania w niniejszej sprawie, jako strona postępowania. W trakcie prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania administracyjnego skarżąca nie wykazała interesu prawnego, który dawałby jej przymiot strony. Opierając się na treści art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego organ stwierdził, że pojęcie "interesu prawnego" rozumieć należy w bezpośrednim znaczeniu jako interes oparty na konkretnych przepisach prawa lub chroniony przez prawo. Osoba trzecia powołująca się na ochronę swoich uzasadnionych interesów, czyli chcąca w tym postępowaniu brać udział jako strona postępowania, powinna wykazać, iż pod względem podmiotowym i przedmiotowym ma do tego prawo. Podmiot taki powinien więc udokumentować, że sporna inwestycja narusza jego uzasadnione interesy prawne, dodatkowo wskazując w jakim zakresie i z naruszeniem jakich przepisów. W skardze z dnia 21 czerwca 2010 r. B.S.-A. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego wskazując, iż posiada legitymację do wniesienia odwołania i ma interes prawny w niniejszej sprawie, ponieważ jest właścicielka działki nr [...], czyli działki sąsiadującej z działką nr [...]. W skardze sformułowano również zarzuty dotyczące ustalonych warunków zabudowy. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga okazała się zasadna. Zgodnie z treścią art. 28 K.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Zakamycze 2000, s. 238). Mieć interes znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok Sygn. akt IV SA/Wa 414/10, NSA z 28.12.2007r.. sygn. akt I OSK 1387/07, publ. Lex nr 365847). Od tak pojmowanego interesu należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan. w którym dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Oznacza to, że nie wystarczy wnieść podania we własnej sprawie, aby uruchomić postępowanie administracyjne, lub być przekonanym o swoim statusie strony i żądać udziału w postępowaniu już prowadzonym, aby stać się stroną postępowania. Zgodnie zatem z utrwalonym stanowiskiem sądownictwa administracyjnego interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy posiadają, oprócz wnioskodawcy (inwestora), ubiegającego się o wydanie decyzji także właściciele lub użytkownicy wieczyści działek stanowiących teren inwestycji lub też nieruchomości sąsiednich (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r., sygn. akt VI S.A. 13/95, publ. ONSA 1995/4/154 oraz późniejsze, oparte na niej orzeczenia). Z istoty decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że określa ona w sposób wiążący między innymi dopuszczalny na danym terenie rodzaj inwestycji. Jeśli tak to niewątpliwie wkracza w sferę praw i obowiązków właściciela nieruchomości sąsiednich, a w każdym razie może wkraczać w rozumieniu art. 28 K.p.a. Takiej konkluzji nie wyklucza brzmienie art. 63 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym, decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności, lecz może wpłynąć na sposób wykonywania własności przez zlokalizowanie na spornej nieruchomości konkretnej inwestycji. Również tożsamy pogląd zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 listopada 2009r. (sygn. akt II OSK 673/09), w którym stwierdził, iż w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy mogą brać udział jedynie wnioskodawca inwestycji oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na której inwestycja ma być realizowana oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących. Jak wynika z akt sprawy (zob. mapa zasadnicza k. 7 i wypis z rejestru gruntów k. 20 akt ad. organu I instancji) skarżąca jest właścicielką nieruchomości sąsiedniej w stosunku do nieruchomości objętej decyzją Prezydenta Miasta. Umorzenie postępowania odwoławczego było więc nieuzasadnione i sprzeczne z art. 138 §1 pkt 3 i art. 28 kpa. W tym miejscu należy zauważyć, że organ odwoławczy nie wezwał skarżącej do wykazania jej interesu prawnego, a ponadto nie dostrzegł, iż decyzja organu I instancji została do niej skierowana. Nie dokonał też z urzędu analizy wskazanych wyżej dowodów, które niewątpliwie potwierdzają okoliczność, iż skarżąca jest właścicielką działki bezpośrednio graniczącej z działką, dla której ustalono warunki zabudowy. W dalszym postępowaniu organ ponownie rozpatrzy odwołanie skarżącej w sprawie zarzutów dotyczących, ustalonych w decyzji Prezydenta P, warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy. ja