IV SA/Po 611/09

WyrokWSA w Poznaniu2009-12-02

Skład orzekający: Ewa Makosz-Frymus, Maciej Dybowski, Ewa Kręcichwost-Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo z art. 270 § 1 k.k. (fałszerstwo dokumentu) stanowi przesłankę do cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego, jeśli przestępstwo to jest kwalifikowane jako umyślne?
Ratio decidendi
Skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne przeciwko wiarygodności dokumentów, jakim jest przestępstwo z art. 270 § 1 k.k., stanowi podstawę do cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy o transporcie drogowym. Przestępstwo z art. 270 § 1 k.k. ma charakter umyślny, co oznacza, że przedsiębiorca przestał spełniać wymóg dobrej reputacji, a organy administracji mają obowiązek cofnięcia licencji w takiej sytuacji.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta cofnął M. W. licencję na wykonywanie transportu drogowego ze względu na prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo z art. 270 § 1 k.k. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. M. W. w skardze do WSA podniósł, że nie był świadomy wyroku skazującego w momencie składania oświadczenia o niekaralności i że cofnięcie licencji stanowiłoby podwójne karanie za ten sam czyn. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skazanie za przestępstwo umyślne przeciwko wiarygodności dokumentów jest bezwzględną przesłanką do cofnięcia licencji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska ( spr ) Protokolant Sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego oddala skargę /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ M. Dybowski JH Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta P. na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a, b oraz art. 15 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 3 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. -dalej kpa), cofnął licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, wydaną przez Prezydenta Miasta P. w dniu [...] grudnia 2004 r. na nazwisko M. W., zam. [...], ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2009 r. zostało wszczęte postępowanie kontrolne wobec M.W. w sprawie spełniania przez przedsiębiorcę wymogów niezbędnych do posiadania licencji. Pismem z dnia [...] lutego 2009r. organ licencyjny zwrócił się do Krajowego Rejestru Karnego z zapytaniem o udzielenie informacji o osobie M. W.. W odpowiedzi na powyższe z Ministerstwa Sprawiedliwości - Krajowy Rejestr Karny, z dnia [...]lutego 2009r. uzyskano informację, iż M. W., syn J., zamieszkały w K. W., ul. P. A. K. [...], Nr PESEL [...], został skazany przez Wydział Grodzki Sądu Rejonowego w L. w dniu [...] marca 2007r. wyrokiem za przestępstwo z art. 270 § 1 kk (Kodeks Karny -Rozdział XXXIV - Przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów). Wyrok ten uprawomocnił się z dniem [...] marca 2007r. i w świetle ustawy o transporcie drogowym stanowi przesłankę do cofnięcia licencji zgodnie z przepisami przywołanymi na wstępie. Dodatkowo organ wskazał, iż M. W., zgłaszając się na wezwanie z dnia [...]lutego 2009r. do kontroli w sprawie spełniana przez przedsiębiorcę wymogów niezbędnych do posiadania licencji, poświadczył nieprawdę składając fałszywe oświadczenie o niekaralności, mając jednocześnie świadomość grożącej mu odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. W zakreślonym terminie M. W. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., w którym zwrócił się z uprzejmą prośbą o niecofanie licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego. Na poparcie stanowiska wskazał, że przez 11 lat świadczy usługi transportowe i przez ten okres nie wpłynęła żadna skarga na jego działalność. W dniu [...] lutego 2009 r. zostało wszczęte postępowanie kontrolne w sprawie spełniania przez przedsiębiorcę wymogów niezbędnych do posiadania licencji. Odwołujący wyjaśnił, iż wśród niniejszych wymogów znajdowało się między innymi oświadczenie o niekaralności, które odwołujący podpisał nie będąc świadomy ciążącego na nim wyroku. Wyrok został wydany przez Wydział Grodzki Sądu Rejonowego w L. w dniu [...] marca 2007 r., a uprawomocnił się z dniem [...] marca 2007 r. [...] maja 2007 r. wykonano karę grzywny w wysokości 500 zł. Wyrok został odczytany bez udziału odwołującego i nie otrzymał pisma z wyrokiem. Powodem błędu odwołującego przy składaniu oświadczenia o niekaralności był również fakt, że strona nie zwracała się z zapytaniem o udzielenie informacji do Krajowego Rejestru Karnego od [...]października 2006 r. Jednocześnie odwołujący ponownie podkreślił, że fakt karalności powstał w wyniku wydania wyroku z dnia [...] marca 2007 r. Wyrok za przestępstwo z art. 270 § 1 kk uważa się za czyn zagrożony grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, co oznacza, że jest występkiem. W konsekwencji zgodnie z art. 8 kk zawsze i tylko umyślnie można popełnić zbrodnię, natomiast występek można popełnić także nieumyślnie. A biorąc pod uwagę art. 9 kk czyn zabroniony jest popełniony nieumyślnie, jeżeli sprawca nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia go jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach mimo, że możliwość popełnienia tego czynu przewidywał lub mógł przewidzieć. Z zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia [...] marca 2009 r. wynika, że zaistniała sytuacja stanowi jedynie przesłankę do cofnięcia licencji. Odwołujący wskazał, iż nie został również poinformowany o możliwości złożenia wyjaśnień w powyższej sprawie, taka możliwość wiązała się jedynie ze złożeniem odwołania od głównej decyzji cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, według zaleceń urzędnika z Wydziału Działalności Gospodarczej Urzędu Miasta P.. W dalszej części odwołania M. W. wskazał na koszty jakie ponosi, a które związane są z prowadzeniem przedsiębiorstwa transportowego, a także że w przypadku cofnięcia licencji zostanie zmuszony do zwolnienia zatrudnianych pracowników, co w pewnym stopniu przyczyni się do zwiększenia stopy bezrobocia w regionie. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856) art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał m. in., że ponad wszelką wątpliwość M. W. skazany został za przestępstwo umyślne przeciwko wiarygodności dokumentów. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( tekst jednolity Dz. U. z 2007r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) licencję cofa się jeżeli jej posiadacz: nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego, rażąco naruszył warunki określone w licencji lub inne warunki wykonywania działalności objętej licencją określone przepisami prawa, odstąpił licencję osobie trzeciej, zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej objętej licencją, a w szczególności nie wykonuje, na skutek okoliczności zależnych od niego, transportu drogowego co najmniej przez 6 miesięcy, rażąco narusza przepisy dotyczące czasu pracy kierowców lub kwalifikacji kierowców. W ocenie Kolegium, w badanym przypadku, cofnięcie licencji nastąpiło w związku z wystąpieniem przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit a) ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z powołanym przepisem prawa, licencję cofa się jeżeli jej posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Wymagania od których spełnienia uzależnione jest wydanie licencji określa art. 5 ustawy o transporcie drogowym. W myśl art. 5 ust. 3 pkt 1 tej ustawy, przedsiębiorcy udziela się licencji jeżeli członkowie organu zarządzającego osoby prawnej, osoby zarządzające spółką jawną lub komandytową, a w przypadku innego przedsiębiorcy - osoby prowadzące działalność gospodarczą, spełniają wymogi dobrej reputacji. Wymóg dobrej reputacji nie jest spełniony lub przestał być spełniany przez te osoby, jeżeli: a) zostały skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne: karne skarbowe, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, ochronie środowiska lub warunkom pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu, b) wydano w stosunku do tych osób prawomocne orzeczenie zakazujące wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Bezsporne jest to, że M. W. został skazany prawomocnym wyrokiem sądowym za przestępstwo umyślne przeciwko wiarygodności dokumentów, jakim jest przestępstwo z art. 270 § 1 kk. Zgodnie z treścią art. art. 270 § 1 kk, kto w celu użycia za autentyczny, podrabia lub przerabia dokument lub takiego dokumentu jako autentycznego używa, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Czyn zabroniony jest umyślnie popełniony, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi - art. 9 § 1 kk. W ocenie składu orzekającego treść art. 270 kk wskazuje na to, że jest to przestępstwo popełnione z winy umyślnej. Podkreślić należy to, że przepis art. 270 zamieszczony jest w rozdziale XXXIV Kodeksu karnego, poświęconym przestępstwom przeciwko wiarygodności dokumentów, a zatem spełniona została przesłanka cofnięcia M. W. licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. W ocenie organu odwoławczego M. W., w związku z uznaniem go za winnego popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 kk nie spełnia wymogu dobrej reputacji określonego w art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Organy administracji mają obowiązek cofnięcia licencji w przypadku wystąpienia którejkolwiek przesłanki z art. 15 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i nie mogą od tego obowiązku odstąpić, ponieważ przepisy ustawy o transporcie drogowym nie pozostawiają im swobody działania w tym zakresie. Mimo zrozumienia trudnej sytuacji w jakiej znalazł się odwołujący Kolegium nie może uwzględnić odwołania. W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja Prezydenta M. P. jest słuszna merytorycznie i z tego powodu należało utrzymać ją w mocy. Kolegium nie może też obecnie "wydłużyć terminu cofnięcia licencji" - czego domaga się Odwołujący. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w dniu [...] lutego 2009r. zostało wszczęte postępowanie kontrolne wobec jego firmy w sprawie spełniania przez przedsiębiorstwo wymogów niezbędnych do posiadania licencji. Wśród niniejszych wymogów znajdowało się między innymi oświadczenie o niekaralności, które skarżący podpisał nie będąc świadomym ciążącym na nim wyroku. Wyrok został wydany przez Wydział Grodzki Sądu Rejonowego w L. w dniu [...] marca 2007 r. W dniu [...]maja 2007 r. wykonano karę grzywny w wysokości 500 zł. Skarżący podniósł, iż wyrok został odczytany bez jego udziału i nie otrzymał on pisma z wyrokiem. W ocenie skarżącego powodem błędu przy składaniu oświadczenia o niekaralności był fakt, że nie zwracał się on z zapytaniem o udzielenie informacji do Krajowego Rejestru Karnego od [...] października 2006 r. Skarżący wskazał, że został już ukarany za zarzucany mu czyn, więc odebranie licencji będzie równoznaczne z ukaraniem go po raz drugi za ten sam czyn. Jednocześnie skarżący podtrzymał swoje zarzuty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że po przeanalizowaniu argumentów podniesionych w skardze nie znalazło podstaw do ich uwzględnienia. W związku z powyższym w całości podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował normy prawne. Nie mogą zatem rozstrzygać spraw w oparciu o zasady współżycia społecznego ani zasady słuszności. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, rozstrzygając sprawę dotyczącą cofnięcia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani tez przepisów postępowania administracyjnego. Wykonywanie transportu drogowego podlega reglamentacji i nadzorowi ze strony właściwych organów administracji. Osoba, która zamierza podjąć działalność gospodarczą w powyższym zakresie musi uzyskać odpowiednią licencję. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 17 ustawy o transporcie drogowym licencja jest to decyzja administracyjna wydana przez ministra właściwego do spraw transportu lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniająca do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Uprawnienie to nie ma charakteru nieodwołalnego, gdyż zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym licencję cofa się, jeżeli jej posiadacz: a) nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego, rażąco naruszył warunki określone w licencji lub inne warunki wykonywania działalności objętej licencją określone przepisami prawa, c) odstąpił licencję osobie trzeciej, d) zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej objętej licencją, a w szczególności nie wykonuje, na skutek okoliczności zależnych od niego, transportu drogowego co najmniej przez 6 miesięcy, e) rażąco narusza przepisy dotyczące czasu pracy kierowców lub kwalifikacji kierowców. Zgodnie z art. 5 ust. 3 cyt ustawy przedsiębiorcy udziela się licencji m.in., jeżeli członkowie organu zarządzającego osoby prawnej, osoby zarządzające spółką jawną lub komandytową, a w przypadku innego przedsiębiorcy - osoby prowadzące działalność gospodarczą, spełniają wymogi dobrej reputacji. Wymóg dobrej reputacji nie jest spełniony lub przestał być spełniany przez te osoby, jeżeli powyższe osoby: a) zostały skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne: karne skarbowe, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, ochronie środowiska lub warunkom pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu, b) wydano w stosunku do tych osób prawomocne orzeczenie zakazujące wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego. Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że M. W. został w dniu [...] marca 2007r. skazany prawomocnym wyrokiem przez Wydział Grodzki Sądu Rejonowego w L. w sprawie sygn. akt [...] na podstawie art. 270 § 1 kk. Prawdą jest, że przestępstwo z art. 270 § 1 kk za którego popełnienie został skazany skarżący jest występkiem i że występek można popełnić także z winy nieumyślnej. Jednak o charakterze przestępstwa decyduje ustawa ( Kodeks karny ), a nie subiektywne przekonanie skarżącego. Przestępstwo określone w art. 270 § 1 kk, zwane fałszerstwem materialnym dokumentu ma charakter kierunkowy i może być popełnione wyłącznie z zamiarem bezpośrednim. Tym samym ma charakter przestępstwa umyślnego ( por. wyrok SN z 9 lutego 2004 r. V KK 194/03, OSNKW 2004, nr 4, poz. 42, A. Barczak-Oplustil, G. Bogdan, Z. Ćwiąkalski, M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas, J. Majewski, J. Raglewski, M. Rodzynkiewicz, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll, Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Komentarz do art. 117-277 kk, Zakamycze, 2006, wyd. II.). W ocenie sądu oznacza to jednoznacznie, że skarżący przestał spełniać wymóg dobrej reputacji, o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, co implikuje uznanie, że tym samym przestał spełniać wymagania uprawniające do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Cofnięcie licencji bynajmniej nie może być utożsamiane jak to czyni skarżący z karą wymierzaną za popełnienie przestępstwa określonego w kk. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 2a ustawy o transporcie drogowym, jest jednoznaczny i nie pozwala organowi na żaden zakres uznania. Wynika to wprost z imperatywnej redakcji art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym nakazującej cofnięcie licencji w razie stwierdzenia występowania pozytywnych przesłanek cofnięcia licencji. Okoliczności osobiste i społeczno-gospodarcze, na które powołuje się strona nie mają prawnej doniosłości dla przedmiotowej sprawy. Skarżący nie podnosi względem zaskarżonej decyzji żadnych zarzutów natury prawnej bądź proceduralnej, a jedynie wskazuje na negatywne skutki cofnięcia licencji w kontekście jego sytuacji zawodowej i materialnej. Z tego względu argumenty niewątpliwie istotne z punktu widzenia skarżącego nie mogą implikować odmiennej oceny legalności zaskarżonej decyzji. Z tych względów w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, wobec czego skarga nie jest zasadna i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlegała oddaleniu. /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ E. Makosz-Frymus /-/ M. Dybowski mb ----------------------- 7

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło