IV SA/Po 617/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 października 2024 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Komendanta Policji z dnia 12 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Wnioskiem z dnia 17 maja 2024 r., W. P. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w W. Nr [...] z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie odmowy wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Przedmiotowa decyzja została wnioskodawcy doręczona 30 grudnia 2020 r. (k. 27 akt adm.). W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji nastąpiło bez jego winy, albowiem w okresie od 13 listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r. przebywał na częstych zwolnieniach lekarskich z powodu złego stanu zdrowia, leczenia operacyjnego, a także z uwagi na chorobę zawodową, co zdaniem wnioskującego, uniemożliwiało mu złożenie odwołania w terminie. Ponadto wskazał, że po zwolnieniu chorobowym, nastąpiło zaostrzenie choroby zawodowej (nerwicy), co uniemożliwiło mu wychodzenie z domu, w tym również ze względu na panującą pandemię. Skarżący podkreślił, że jego stan zdrowia, w tym nerwica i ataki paniki wynikające z choroby zawodowej, mające duże nasilenie w okresie od 13 listopada 2020 r. do 30 czerwca 2021 r., spowodowały, że nie mógł złożyć odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w W. Nr [...] z dnia 21 grudnia 2020r. w sprawie odmowy wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Skarżący ponadto podniósł, że po okresie ciągłego chorowania pozostawał na emeryturze i dalej leczył się na choroby zawodowe. Z uwagi na upływ czasu, który minął od doręczenia decyzji i braku wiedzy o możliwości złożenia wniosku do przywrócenia terminu do złożenia odwołania, Skarżący nie złożył tego wniosku, podkreślając, że nie ponosi w tym winy. O instytucji przywrócenia terminu Skarżący dowiedział się w dniu 17 maja 2024 r., podczas wizyty w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej, wobec czego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, zdaniem wnioskującego, został złożony w tym terminie. Komendant Policji postanowieniem z dnia 12 czerwca 2024 r., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w W. Nr [...] z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie odmowy wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Organ wskazał, że wnioskodawca nie złożył wniosku o przywrócenie terminu w wymaganym terminie 7 dni od momentu ustania przyczyny uchybienia, co miało miejsce 30 czerwca 2021 r. W. P. pismem z dnia 9 lipca 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. postanowienie. Skarżący, w zakresie wniesionego środka odwoławczego zarzucił przede wszystkim naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganie, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U.2024.340 - dalej jako "ustawa COVID -19") oraz wyszczególnionych w skardze przepisów postępowania odnoszących się do zasad ogólnych wyrażonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 - dalej: "k.p.a."), oraz dodatkowo art. 58 § 1 i 2 k.p.a., a także 81a § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że nie podziela stanowiska skarżącego, w zakresie objętym treścią złożonej skargi i podniesionych w niej zarzutów. Organ wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zatem ustalenie zakresu czasowego do wniesienia środka odwoławczego powoduje, że każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu stanowi jego uchybienie, co ma swoje dalsze, prawne konsekwencje. W realiach niniejszej sprawy ustalono ponad wszelką wątpliwość, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w W. Nr [...] z dnia 21 grudnia 2020r. wraz z prawidłowym pouczeniem została doręczona osobiście Skarżącemu w dniu 30 grudnia 2020r., zatem termin na wniesienie odwołania upłynął z dniem 13 stycznia 2021r. Brak złożenia w tym terminie odwołania spowodowało, że przedmiotowa decyzja stała się ostateczna. Skarżący złożył odwołanie dopiero w dniu 17 maja 2024 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a więc po upływie ustawowego terminu, o którym mowa w art. 129 §2 k.p.a. Organ wskazał również, że odwołanie nie zostało złożone w czasie trwania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19, wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491). Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłasza się stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Organ wskazał, że art. 15 zzzzzn2 ustawy Covid-19 określa obowiązek organu w zakresie poinformowania o uchybieniu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ale samo rozpoznanie wniosku odbywa się w oparciu o przesłanki określające podstawę do przywrócenia terminu wskazane w art. 58 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, doszło w czasie, kiedy nie obowiązywał już stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że zarzut skarżącego o naruszeniu prawa materialnego, staje się bezzasadny. Przypominająco wskazać należy, że stan epidemii obowiązywał na terytorium RP do dnia 15 maja 2022 r., a następnie ogłoszono stan zagrożenia epidemicznego, który trwał do 4 maja 2023 r. Natomiast od 5 maj 2023 r. ogłoszono koniec pandemii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2022 r. Dz. U. poz. 329, ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie postanowienie Komendanta Policji z dnia 12 czerwca 2024 r., odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w W. Nr [...] z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie odmowy wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Nie ulega wątpliwości, że decyzja Komendanta Powiatowego Policji w W. Nr [...] z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie odmowy wyrównania ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego została doręczona skarżącemu w dniu 30 grudnia 2020 r., t.j. w czasie trwania stanu epidemii ogłoszonego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Stan epidemii został ogłoszony 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491) i trwał do 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027). Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy covid-19 w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W myśl ust. 2 art. 15zzzzzn2 ustawy covid-19 w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Stosownie do ust. 3 art. 15zzzzzn2 ustawy covid-19 w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Artykuł 15zzzzzn2 został dodany do ustawy covidowej na mocy art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255) i zaczął obowiązywać od 16 grudnia 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ zakwestionował zastosowanie przepisu art. 15zzzzzn˛ ustawy COVID-19 w kontrolowanej sprawie wskazując, że organ stwierdził uchybienie terminu już po ustaniu epidemii. W ocenie organu bowiem przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do postępowań administracyjnych toczących się w okresie obowiązywania pandemii. Stanowisko to nie zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie wyrażono pogląd, który Sąd w niniejszym składzie podziela, że przepis art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 musi zostać wzięty pod uwagę w trakcie sądowej kontroli zaskarżonego aktu pomimo tego, że nie obowiązywał w chwili prowadzenia postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 30 marca 2023 r. I GSK 1432/22, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"). Celem przepisu art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 było bowiem stworzenie w okresie trwania stanu epidemii dodatkowej, szerokiej ochrony prawnej w postępowaniu administracyjnym dla stron, które nie dochowały terminów przewidzianych prawem administracyjnym. Kierując się wykładnią celowościową i funkcjonalną należy przyjąć, że przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID ma zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu. Intencją ustawodawcy było objęcie zakresem wprowadzonej regulacji wszystkich przepisów, w tym również prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków. Od przewidzianego w tym przepisie obowiązku zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia stronie 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie nie przewidziano żadnych wyjątków (por. wyroki NSA z 20 stycznia 2023 r. o sygn. II GSK 907/22 i z 21 czerwca 2023 r. I GSK 1164/22 I GSK 1162/22,dostępne w CBOSA). Stwierdzając zatem uchybienie przez stronę skarżącą terminu do wniesienia odwołania od decyzji doręczonej 2 dniu 30 grudnia 2020 r., a zatem zdarzenia, które miało miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, organ powinien w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu i wyznaczyć jej 30 - dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Sąd uznał, że organ administracji powinien był zawiadomić skarżącego o uchybieniu tego terminu i umożliwić złożenie wniosku o jego przywrócenie. Takiego działania organu w kontrolowanej sprawie zabrakło, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Powyższe działania nie zostały jednak przez organ podjęte, przez co doszło do istotnego naruszenia art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 9 K.p.a. Wskazane powyżej zaniechanie organu, nie tylko stanowi uchybienie spoczywającego na nim obowiązku należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 zd. 1 K.p.a.), ale również jest to naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.