IV SA/Po 621/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2021 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. K. L. w P. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego J. N. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. nakazuje ściągnąć od Prezydenta Miasta na rzecz Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem nieuiszczonego wpisu od skargi. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] (znak [...]) Prezydent Miasta utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego w P. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2019 r. J. N. zwrócił się do Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. K. L. w P. o udostępnienie przez informacji publicznej w postaci: uchwały [...] Uczniowskiego [...] Liceum Ogólnokształcącego im. K. L. w P. nr [...] z [...] kwietnia 2018 r. wraz z uzasadnieniem; decyzji Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. K. L. w P. z [...] maja 2018 r. w sprawie skreślenia z listy uczniów klasy [...] ucznia J. K. wraz z uzasadnieniem; decyzji W. Kuratora Oświaty z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] uchylającej decyzję Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego im. K. L. w P. z [...] maja 2018 r. wraz z uzasadnieniem. Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Dyrektor [...] Liceum Ogólnokształcącego w P. na podstawie art.16 ust.1 w zw. z art.3 ust.1 pkt 1 oraz art.5 ust.2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz.1330 ze zm.) odmówił udostępnienia informacji publicznej w powyższym zakresie ze względu na prywatność osoby fizycznej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w pozostałym wnioskowanym zakresie informacja została wnioskodawcy udostępniona, a jedynie w podanym w decyzji zakresie nastąpiła odmowa z uwagi na fakt, iż nie podlegają udostępnieniu jako informacja publiczna dokumenty prywatne dotyczące indywidualnych spraw uczniów. Przepis art.5 ust.2 u.d.i.p. określa, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. W przedmiotowej sprawie żądane informacje dotyczą osoby fizycznej, która nie pełni funkcji publicznych, a ponadto osoba ta nie zrezygnowała z przysługującego jej prawa do prywatności. W przypadku żądanych informacji zawierają one treść odnoszącą się bezpośrednio do działalności szkoły, a zatem stanowią informację publiczną. Jednakże prawo dostępu do ww. informacji publicznych podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej, tj. byłego ucznia placówki. Całokształt informacji zawartych we wnioskowanych dokumentach (protokół i uchwała) dotyczą ściśle prywatności osoby fizycznej i nie wiążą się z jej działalnością publiczną. Nawet przy dokonaniu anonimizacji danych nie zostanie zapewniona wystarczająca ochrona tożsamości i prawa do prywatności osoby fizycznej. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. N. domagając się jej uchylenia, umorzenia postępowania organu I instancji, wydania decyzji reformatoryjnej nakazującej organowi udzielenia żądanej informacji publicznej. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] (znak [...]) Prezydent Miasta utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu i instancji. Skargę na powyższą decyzję wniósł J. N. domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji, wymierzenie organowi grzywny, uznanie, że rozpatrzenie wniosku nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie zwrotu kosztów. W uzasadnieniu skargi skarżący dokładnie opisał stan faktyczny w sprawie i przytoczył argumenty świadczące w jego ocenie o zasadności skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 834/19, oddalił w całości skargę J. N. na decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Na skutek skargi kasacyjnej J. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 834/19, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021 r. sygn. III OSK 2304/21 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ww. zarządzenia Przewodniczącego Wydziału. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Sąd dokonał wykładni i przesłanek stosowania powołanych przepisów przy uwzględnieniu art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325 – dalej jako: P.p.s.a.) stanowiącym, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak podkreślono w orzecznictwie, wynikająca z tego przepisu zasada związania sądu, któremu sprawa została przekazana do rozpoznania, wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, odnosi się wyłącznie do zakresu kontroli tego Sądu wyznaczonego granicami skargi kasacyjnej stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Wyrażona w art. 134 § 1 P.p.s.a. zasada niezwiązania sądu granicami skargi, oznaczająca nakaz dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony doznaje, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez sąd pierwszej instancji, ograniczenia jedynie w zakresie wynikającym z art. 190 P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przesądzone są zatem te kwestie materialnoprawne i procesowe, co do których wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku kasacyjnym, przez dokonanie samodzielnej oceny lub wyraźne zaaprobowanie stanowiska sądu pierwszej instancji. Uchylenie natomiast przez Naczelny Sąd Administracyjny w całości wyroku sądu pierwszej instancji oznacza, że odżywa skarga na akt ostateczny w zakresie, w jakim Sąd ten nie odniósł się do kwestii materialnoprawnych związanych z daną sprawą, a ocena zastosowania przez organ tych regulacji lub dokonania ich wykładni ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli zatem Sąd II instancji uchylił w całości pierwotny wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, to Sąd ten ma obowiązek rozpoznać ją w całości uwzględniając ocenę prawną wyrażoną przez Sąd kasacyjny we wskazanym zakresie (wyrok NSA z dnia 14 maja 2015 r., II FSK 68/14, dostępny na stronie internetowej:orzeczenia.nsa.gov.pl). Podstawę prawną rozstrzygnięcia zaskarżonego w badanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz.1330 ze zm. – aktualnie: Dz.U. z 2020, poz. 2176 – dalej również jako: "u.d.i.p."). Dokonując oceny zasadności złożonej skargi należy wskazać, że w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 23 czerwca 2021 r. sygn. III OSK 2304/21 Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że wadliwie organ odmówił udostępnienia Skarżącemu - ze względu na prywatność ucznia - nawet zanonimizowanych informacji. NSA podkreślił, że dopiero w razie uznania i przekonującego wykazania, że istnieje potrzeba ochrony prywatności określonej osoby lub osób, a celu tego w dostateczny sposób nie spełni anonimizacja danych wrażliwych osób uczestniczących w takim postępowaniu, organ, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, winien - w oparciu o art. 16 u.d.i.p. - wydać decyzję administracyjną odmawiającą udostępnienia konkretnej informacji publicznej, powodując się na ograniczenia zawarte w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. NSA przesądził, że ocena czy prawo do informacji publicznej danego rodzaju podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej winna być dokonana w sposób zindywidualizowany, odrębnie dla każdej z żądanych informacji, z wyraźnym wskazaniem jakie konkretnie przesłanki przemawiają za odmową udzielenia konkretnej informacji. Jednocześnie, w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku NSA przesądził, że organy obu instancji nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego, co do zasadności zastosowania w sprawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., nie wskazały przyczyn dla których ich zdaniem niemożliwa była anonimizacja danych i udzielenie informacji z poszanowaniem dóbr prawem chronionych. Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że wadliwość zaskarżonych decyzji w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy została jednoznacznie przesądzona przez Naczelny Sąd Administracyjny, który jednocześnie przesądził również, że w sprawie organy obu instancji nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego, co do zasadności zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wadliwość zaskarżonych decyzji została zatem prawomocnie przesądzona. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma natomiast jedynie uzupełniający charakter, na co wskazuje w sposób jednoznaczny brzmienie przepisu art. 106 § 3 P.p.s.a., w myśl którego Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić - dowody uzupełniające - z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W okolicznościach badanej sprawy, kiedy NSA prawomocnie przesądził również, że organy obu instancji nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego kwestię zasadności zastosowania w sprawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie może być wątpliwości, co do tego, że wyjaśnienie tej kluczowej w sprawie kwestii, jak również przesądził NSA, wymaga przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ. W tym jednak zakresie wskazać trzeba, że na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.: "prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa." W judykaturze akcentuje się i Sąd sprawę niniejszą rozpoznający stanowisko to podziela i przyjmuje za swoje, że prawo do prywatności jest prawem podmiotowym danej jednostki i prawem tym każdy może rozporządzać według własnego uznania. W efekcie prawo do prywatności osoby fizycznej lub przedsiębiorcy może nie podlegać ochronie w zakresie, w jakim z prawa tego zrezygnowano. Zasada ta znalazła właśnie wyraz w treści art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zdanie drugie in fine. W sytuacji zatem, gdy osoba fizyczna rezygnuje z przysługującego jej prawa do prywatności, wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej zostaje wyłączone. Z powyższego wynika, że przed rozpoznaniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej osoby fizycznej lub przedsiębiorcy organ powinien zwrócić się do tej osoby lub przedsiębiorcy z pytaniem czy rezygnują z przysługującego im prawa. Powyższe wprost wynika z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., który w tym zakresie w swej treści jest jasny i jednoznaczny (por. wyrok NSA z dnia 04 lutego 2020 r. sygn. I OSK 2477/18). Przenosząc powyższe na stan faktyczny badanej sprawy należy wskazać, że przed rozpoznaniem wniosku J. N. o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej wskazanej przez niego we wniosku osoby fizycznej organ powinien zwrócić się do tej osoby z pytaniem czy rezygnuje ona z przysługującego jej prawa. Kwestią bezsporną pozostaje bowiem, że w okolicznościach badanej sprawy nie zwrócono się z pytaniem czy osoba fizyczna, ze względu na ochronę prywatności której Skarżącemu odmówiono udostępnienia wnioskowanej informacji nie rezygnuje z przysługującego jej prawa, ale a priori założono brak możliwości udostępnienia wnioskowanej informacji. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono, w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b w zw. z § 15 ust. 1 oraz § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się ich wynagrodzenie, a skarga w niniejszej sprawie została uwzględniona przez Sąd dopiero na skutek ponownego rozpoznania sprawy, a więc w powtórnym postępowaniu na skutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021 r. sygn. III OSK 2304/21 poprzedniego orzeczenia wydanego w sprawie, przy czym NSA w wyroku uchylającym sam nie orzekł w przedmiocie kosztów postępowania, ani też na podstawie art. 206 P.p.s.a. nie odstąpił od ich zasądzenia. Na zasądzoną od organu kwotę składa się zatem: [...] zł (opłata od pełnomocnictwa), [...] zł ([...] zł) tytułem opłaty za czynności pełnomocnika przed sądem I instancji oraz kwota [...]zł tytułem opłaty za czynności pełnomocnika przed sądem II instancji, wpis od skargi kasacyjnej ([...] zł) oraz opłata [...] zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 25 września 2019 r. sygn. IV SA/Po 834/19. W pkt 3 Sąd, na podstawie art. 223 § 2 P.p.s.a., nakazał w wyroku ściągnąć wprost od organu kwotę [...]zł tytułem nieuiszczonego wpisu od skargi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wniosku J. N. o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej wskazanej przez niego we wniosku osoby fizycznej, organ zwróci się do tej osoby z pytaniem czy rezygnuje ona z przysługującego jej prawa do prywatności. Następnie organ rozpozna sprawę z uwzględnieniem ocen prawnych przedstawionych w niniejszym uzasadnieniu.