IV SA/Po 631/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w dniu 08 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi Z. S. [...] w Kole na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. Z. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w [...], reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], która Kolegium utrzymało w mocy decyzję tego organu z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie zespołu elektrowni wiatrowych o łącznej mocy do 2,0 MW realizowanego na działkach o nr ewid. [...] i [...] obręb [...], gm. [...]". W skardze zawarł skarżący wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją z dnia [...] marca 2014 r. "albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody". W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że w związku z możliwością wdrożenia tych decyzji do obrotu prawnego zachodzi ww. niebezpieczeństwo, gdyż stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2011 r. może pociągnąć za sobą stwierdzenie nieważności kolejnych decyzji wydanych w związku z inwestycją skarżącego, a co za tym idzie doprowadzić do wykonania decyzji o rozbiórce pobudowanych już i pracujących elektrowni wiatrowych, co narazi Skarżącego na poważne straty finansowe. Wniosek ten znajduje także uzasadnienie w tym, iż na chwilę obecną przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu toczy się postępowanie ze skargi E. W. na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie utrzymania w mocy pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 Ppsa, jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Okoliczności te Sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestnika postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu, mogą dotykać każdą ze stron postępowania. Jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 Ppsa ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, że zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05 (dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych) w razie złożenia wniosku o wstrzymanie rzeczą Sądu jest zbadać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Tak więc biorąc w pierwszej kolejności pod rozwagę okoliczności badane z urzędu, a w szczególności uwzględniając charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia należy zaznaczyć – jak to uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (postanowienie z dnia 19 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 277/14, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl) – którego poglądy Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela, że instytucja wstrzymania wykonania odnosi się jedynie do takich zaskarżonych aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu, tj. nakazują stronie wykonanie nałożonego na nią obowiązku lub dokonanie określonej czynności podlegającej wyegzekwowaniu w trybie postępowania egzekucyjnego. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady z takim poglądem należy się zgodzić. Jednakże zasady tej nie można stosować bez pełnej analizy stanu prawnego i faktycznego sprawy. W okolicznościach konkretnej sprawy można bowiem rozważać wstrzymanie wykonania decyzji w takim znaczeniu, że wstrzymaniu podlegać będą skutki prawne, które decyzja ta wywołuje, o ile stanowią one bezpośrednie i pewne następstwo danego rozstrzygnięcia. O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 Ppsa nie decyduje zatem rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony, przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa. Należy zatem rozważyć jakie skutki prawne i faktyczne może wywołać zaskarżona decyzja. W niniejszej sprawie argumentacja strony skarżącej sprowadza się w istocie do skutków pośrednich wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. Niewątpliwie bowiem jedynym bezpośrednim skutkiem zaskarżonej decyzji jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację spornego przedsięwzięcia. Zgodzić należy się z wnioskodawcą, że decyzja taka może pociągnąć za sobą kolejne rozstrzygnięcia administracyjne (w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę), ale to w tych, kolejnych odrębnych postępowaniach strona będzie mogła domagać się ochrony tymczasowej, o ile rozstrzygnięcia te będą bezpośrednio wywoływać skutki, o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa. Samo wszczęcie postępowania wznowieniowego nie stanowi okoliczności skutkującej niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Nadto zauważyć należy, że rozstrzygnięcie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji ma charakter opiniodawczy i zapada w postępowaniu stanowiącym etap poprzedzający wydanie np. decyzji o warunkach zabudowy lub decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem to nie decyzja środowiskowa, a rozstrzygnięcia, dla których jej wydanie jest warunkiem, mogą podlegać wykonaniu (jak np. pozwolenie na budowę). Decyzja ta nie zezwala bezpośrednio, jako etap procesu inwestycyjnego, na realizację inwestycji, nie może zatem spowodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Sama obawa, że w przyszłości zostaną podjęte akty administracyjne, które doprowadzą do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego w ocenie skarżącego szkodliwego, nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie ochrony tymczasowej. Zatem decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia nie nakłada na skarżącego nowych praw lub obowiązków, które podlegałyby wykonaniu. Nie stanowi ona aktu, który dawałby podstawę do rozpoczęcia robót i realizacji inwestycji, a tym samym nie narusza na tym etapie inwestycyjnym żadnych praw skarżących. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że należy uznać, iż poza szczególnymi sytuacjami decyzja utrzymującą w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności innej decyzji nie odpowiada przesłankom zawartym w art. 61 § 3 Ppsa warunkującym wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w dnia 30 września 2004 r. sygn. akt OZ 453/04, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy również wskazać, jak to uczynił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 października 2011 r. (sygn. akt II OZ 1000/11, LEX nr 1152222), że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzająca nieważność decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia nie może wywołać bezpośrednich następstw w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków określonych w art. 61 § 3 Ppsa, w postaci orzeczenia o rozbiórce. Nawet wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi bowiem samoistnie podstawy do orzeczenia o rozbiórce. Zdaniem Sądu zatem w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania aktu wskazane enumeratywnie w art. 61 § 3 Ppsa wobec czego brak było podstaw do rozstrzygnięcia zgodnie z wnioskiem strony. Nadto zwrócić należy uwagę, że zasadności wniosku nie można upatrywać w ewentualnej wadliwości zaskarżonego aktu. Nie jest to bowiem ustawowa przesłanka w oparciu o którą Sąd może wstrzymać jego wykonanie. O naruszeniu prawa i skutkach prawnych tego naruszenia, o ile istnieją, Sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie sądowe. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 Ppsa, postanowił orzec jak w sentencji. MZ