IV SA/Po 637/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Marta Kmieciak po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wyznaczenia dodatkowego terminu do rozpatrzenia wniosku postanawia: odrzucić skargę /-/B.Popowska /-/G.Radzicka /-/D.Rzyminiak-Owczarczak MB Pismem z dnia [...] r. K. P. zawnioskowała o przyznanie na miesiąc [...] 2006 r. zasiłku na wyżywienie w kwocie [...] zł, na opłatę za mieszkanie, której wysokość będzie można ustalić po otrzymaniu decyzji z Urzędu Miasta o wysokości tzw. dodatku mieszkaniowego, na środki czystości w kwocie [...] zł, na opłaty za energię elektryczną i gaz w kwocie około [...] zł na miesiąc, na bilet miesięczny na przejazdy miejskimi środkami komunikacji (poszukiwanie pracy, dojazdy do adwokatów przyznanych przez sądy z urzędu, dojazdy na rozprawy sądowe) oraz na uzupełnienie apteczki domowej w kwocie [...] zł. W dniu [...] r. K. P. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako: SKO) pismo nazwane "skargą" żądając pilnego podjęcia stosownych działań i zarzucając Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Rodzinie (dalej jako: MOPR) przewlekłe i biurokratyczne postępowanie w sprawie wniosku z dnia [...] r. Decyzją z [...] r., Prezydent Miasta P. wydał decyzję o przyznaniu K. P. zasiłku okresowego w [...] 2006 r. w wysokości [...] zł - organ uwzględnił cześć żądań K. P. w postaci kwoty na zakup żywności ([...] zł) oraz środków czystości ([...] zł). Decyzją z dnia [...] r., odnośnie kolejnych żądań zawartych we wniosku z dnia [...] r., Prezydent Miasta P. odmówił przyznania zasiłku ponad orzeczone [...] zł w części dotyczącej kwoty przeznaczonej na opłatę czynszu i rachunku za energię i gaz w miesiącu [...] 2006 r. oraz w miesiącach [...] i [...] w wysokości [...] zł. Kolejną decyzją, także z dnia [...] r., odnośnie pozostałych żądań zawartych we wniosku z dnia [...] r., odmówiono przyznania Stronie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup biletu miesięcznego na przejazdy środkami komunikacji miejskiej w kwocie [...] zł, uzupełnienie apteczki domowej w kwocie [...] zł i zakupu obuwia oraz kurtki. W dniu [...] r. SKO wystosowało do K. P. wezwanie do uściślenia zarzutów zawartych w piśmie – skardze z dnia [...] r. W dniu [...] r., postanowieniem [...] SKO odmówiło K. P. wyznaczenia dodatkowego terminu do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] r., wskazując, iż organ I instancji dochował ustawowego terminu załatwienia sprawy administracyjnej. W dniu [...] r. Skarżąca uzupełniała skargę – pismo z dnia [...] r., wskazując, iż to pismo stanowi skargę na niezałatwienie sprawy w terminie w zakresie i w sposobie żądanym. W dniu [...] r. K. P. wniosła skargę na postanowienie SKO z dnia [...] r., domagając się 1) stwierdzenia jego nieważności, ewentualnie 2) stwierdzenia niezgodności ww. "decyzji" z prawem i jej zmianę w ten sposób, że skarga na niezałatwienie sprawy przez MOPR w terminie zostanie uznana za zasadną i osoby winne zaniedbań poniosą tego konsekwencje, ewentualnie 3) uchylenia przedmiotowej "decyzji" jako niezgodnej z prawem i przekazania sprawy do ponownego rozstrzygnięcia, a nadto wniosła o 4) ustalenie, że organ II instancji dopuścił się nieuzasadnionej zwłoki i 5) wyznaczenie rozprawy. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała m. in., iż organ I instancji co do udzielenia Jej pomocy na wyżywienie i środki czystości na miesiąc [...] 2006 r. nie dochował żadnego terminu, a całe postępowanie bezpodstawnie trwało ponad dwa miesiące "i przyszło post factum". Skarżąca dodała także, iż SKO nie tylko nie poczekało na to, w jaki sposób, w jakim zakresie i czy ogóle Skarżąca uściśli swoją skargę, ale rozstrzygnęło o kwestii nie będącej w ogóle przedmiotem skargi z jednoczesnym pominięciem głównego jej przedmiotu Odpowiadając na skargę, organ II instancji w całości podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o Jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle art. 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: ppsa), że ta ustawa normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jej przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). W art. 3 ww. ustawy wskazane jest z kolei, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, zaś kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w ww. pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w ww. pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w ww. pkt 1 - 4 a ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z żadną z ww. form działalności administracji publicznej. Z przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) wynika bowiem, iż na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub ustalonym w myśl art. 36 kpa stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a organ administracyjny właściwy do rozpoznania ww. zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 kpa wydaje w celu jego załatwienia postanowienie, o jakim mowa w art. 123 kpa. Należy podkreślić, iż jest to postanowienie zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczące poszczególnych kwestii - jak w tym przypadku bezczynności organu - wynikających w toku tego postępowania, a nie rozstrzyga ono o istocie sprawy. Nie jest to również postanowienie kończące postępowanie, a także nie jest to postanowienie, od którego przysługuje zażalenie, bowiem w świetle przepisów kpa, zażalenie na postanowienie przysługuje tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi. Skutkiem powyższego, tego rodzaju postanowienie jako postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które nie służy zażalenie, nie kończące postępowania, a także nie rozstrzygające sprawy co do istoty, nie podlega zaskarżeniu do Sądu administracyjnego (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 306/05) Trzeba także dodać, iż wobec tego, że na postanowienie wydane w trybie art. 37 kpa nie służą żadne środki zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym, jedyną formą dalszego przeciwdziałania bezczynności organu jest wniesienie skargi na bezczynność, o jakiej mowa w przepisach art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 149 ppsa. Dodatkowo trzeba podkreślić, iż wyczerpanie przez stronę trybu zażaleniowego określonego w art. 37 kpa warunkuje wniesienie skargi na bezczynność, ale na bezczynność organu pierwszej instancji. Tak więc tryb zaskarżenia bezczynność organów, uregulowany w kpa – w art. 37 - polega na tym, iż w sytuacji, gdy organ administracji publicznej wyższego stopnia (w omawianym przypadku: SKO) nie uzna zażalenia strony za zasadne, Strona może wnieść do Sądu administracyjnego konsekwentnie skargę na bezczynność organu I instancji, a nie skargę na postanowienie SKO, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Należy wskazać, iż Skarżąca w sposób jasny, wyraźnie i wielokrotnie podkreślała, iż skarży postanowienie SKO, a nie bezczynność organu I instancji. Wskazuje na to także stwierdzenie podsumowujące zarzuty skargi: " (...)zaskarżone rozstrzygnięcie obarczone jest wadą materialnoprocesową, powodującą, że nie może ono funkcjonować w obrocie jako prawnie skuteczne (...)". Dodać – na podstawie faktów znanych Sądowi z urzędu – warto, że K. P. posiada wykształcenie prawnicze i obycie sądowe związane z licznymi sprawami sądowoadminostracyjnymi, rozpoznawanymi przez WSA w Poznaniu. Podsumowując, ponieważ zaskarżone postanowienie SKO jest orzeczeniem niezaskarżalnym do Sądu administracyjnego, wobec tego skarga K. P. na ww. postanowienie SKO winna być odrzucona. Dodać należy, iż na powyższe rozstrzygnięcie nie ma wpływu pouczenie zawarte w zaskarżonym postanowieniu SKO o możliwości wniesienia skargi do Sądu administracyjnego; wobec braku przestanki formalnej ( sensu stricto o merytorycznym charakterze), której nie można konwalidować (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, warszawa 2005 r., str. 276), Sąd nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa orzekł, jak w sentencji postanowienia. B. Popowska G. Radzicka D. Rzyminiak-Owczarczak mb