IV SA/Po 648/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu [...] grudnia 2017r. sprawy z wniosku radcy prawnego B. K. w przedmiocie zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych postanawia przyznać od Skarbu Państwa – Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, na rzecz radcy prawnego B. K. kwotę [...]zł. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] lutego 2017r. odrzucił skargę T. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2015r. sygn. akt IV SA/Po 1052/14 oddalającego skargę T. S. z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonego obowiązku. Radca prawny B. K. będąc pełnomocnikiem skarżącego wyznaczonym na mocy postanowienia tut. Sądu z dnia 30 maja 2017r., w dniu 26 czerwca 2017r. wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego z tytułu dzielonej pomocy prawnej w ramach prawa pomocy, które nie zostały opłacone w całości ani w części przez skarżącego. Radca prawny B. K. złożył również oświadczenie, iż wynagrodzenie z tytułu wykonywania usług na zasadzie prawa pomocy należy kwalifikować do źródeł przychodów wykonywanych osobiście, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 września 2017r. sygn. akt II OSK 1960/17 oddalił skargę kasacyjną. Radca prawny B. K. pismem z dnia 29 listopada 2017r. stwierdził, iż orzekając o wynagrodzeniu pełnomocnika wyznaczonego z urzędu od dnia 1 stycznia 2017 r. należy uwzględniać fakt, iż minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi obecnie 2.000,00 zł brutto. Zdaniem pełnomocnika treść art. 8b ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (j.t. Dz.U. 2017r. poz. 847 – dalej ustawa o minimalnym wynagrodzeniu) dodanego przez art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016r. poz. 1265) powoduje, iż od dnia 1 stycznia 2017 r. wystąpiła kolizja między treścią ustawy o minimalnym wynagrodzeniu a treścią rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016r., poz. 1715 – dalej rozporządzenie). Zmiana ustawy o minimalnym wynagrodzeniu doprowadziła bowiem do sytuacji, w której wynagrodzenie radcy prawnego wykonującego czynności zlecone przez sąd w sprawach z urzędu nie powinno być niższe od gwarantowanej ustawowo wysokości wynagrodzenia minimalnego lub globalnej kwoty za wykonane czynności ze stawką 13,00 zł za godzinę. Pełnomocnik argumentując, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż 240 zł - w oparciu o ustawę o płacy minimalnej powinno następować również z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy wskazał, iż przedmiotowa sprawa jest szczególnie skomplikowana pod względem ustalenia stanu faktycznego (jego obszerności i ilości przeprowadzonych dowodów przez skarżącego i złożonych przez niego pism), jak i dwukrotności przeprowadzania postępowania sądowego. Pełnomocnik podniósł, iż niniejsza sprawa wymagała nakładu pracy zgodnie z przedstawionym wyliczeniem, w tym 4 godzin na wykonanie fotokopii akt sprawy, 30 godzin na zapoznanie się fotokopią wykonanych akt sprawy, 50 godzin na zapoznanie się ze stanowiskiem doktryny i judykatury, 40 godzin na przygotowanie skargi kasacyjnej i 6 godzin na kontakt telefoniczny i e-mail ze skarżącym (bezskuteczne próby poszukiwania skarżącego). Do powyższego pisma radca prawny B. K. załączył rachunek na kwotę [...]zł. oraz oświadczenie do celów obliczania podatku dochodowego od osób fizycznych, iż prowadzi działalność wykonywaną osobiście. Na wstępie wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie na skutek wniosku skarżącego Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. dokonała zmiany pełnomocnika i w miejsce pierwotnie wyznaczonego radcy prawnego B. K. wyznaczyła radcę prawnego W. Ż.. Zgodnie z ogólną zasadą postępowania czynności dokonane przez dotychczasowego pełnomocnika przed wygaśnięciem umocowania do zastępowania strony tj. przed zawiadomieniem kolejnego pełnomocnika o jego wyznaczeniu przez organ korporacji zawodowej, pozostają w mocy. Oznacza to, iż merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie wynagrodzenia złożony przez B. K.. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 dalej P.p.s.a.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej radcy prawnego określa obecnie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016r., poz. 1715 – dalej rozporządzenie), które stanowi rozporządzenie wykonawcze wydane na podstawie art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (j.t. Dz.U. z 2017r., poz. 1870). Wykładnia gramatyczna w/w przepisów wskazuje, iż oczywiście błędnym i nie znajdującym oparcia w obowiązujących przepisach prawa jest stanowisko wyznaczonego w sprawie pełnomocnika z urzędu, iż jego wynagrodzenie należy określać na podstawie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu. Dalej wskazać należy, iż przepisy rozporządzenia przewidują przyznanie wynagrodzenia za konkretne czynności procesowe. Jak wynika z akt sprawy radca prawny W. Ż. nie dokonał na rzecz skarżącego żadnej czynności jaki i nie złożył wniosku o przyznanie wynagrodzenia. Rozpoznaniu podlega zatem wyłącznie wniosek o przyznanie wynagrodzenia złożony przez radcę prawnego B. K.. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż na podstawie przepisu §21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej radcy prawnemu przysługuje 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny- 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż [...] zł. Zgodnie z 4 ust. 2 rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w w/w przepisie, a nieprzekraczającej 150% tejże opłaty, następuje z uwzględnieniem nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; wartości przedmiotu sprawy; wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Zdaniem orzekającego w sprawie referendarza wbrew oczekiwaniom wyznaczonego w sprawie pełnomocnika w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające przyznanie wynagrodzenia w kwocie wyższej niż ustalona w oparciu o §21 pkt 2 lit. b w zw. z §21 pkt 1 lit. c rozporządzenia, tj w wysokości wyższej niż 180 zł. (75% z 240 zł.). Udział pełnomocnika z urzędu wyznaczonego do reprezentacji T. S. ograniczał się bowiem wyłącznie do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 9 lutego 2017r. odrzucającego skargę skarżącego o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2015r. sygn. akt IV SA/Po 1052/14. Nakład pracy konieczny do właściwej reprezentacji skarżącego w ramach niniejszego postępowania zdaniem orzekającego w sprawie referendarza sądowego z całą pewnością nie wymagał nakładu pracy odpowiadającego 130 godzinom, w tym w szczególności 4 godzin na wykonanie fotokopii akt sprawy, 30 godzin na zapoznanie się fotokopią wykonanych akt sprawy i 6 godzin na bezskuteczne próby poszukiwania skarżącego. Jak wynika z akt sprawy radca prawny B. K. złożył oświadczenie, że wynagrodzenie z tytułu wykonywania usług na zasadzie prawa pomocy należy kwalifikować do źródeł przychodów wykonywanych osobiście, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powyższe oświadczenie zostało podtrzymane przez oświadczenie do celów podatkowych złożone przy piśmie z dnia 29 listopada 2017r. Mając powyższe na uwadze odstąpiono od podwyższenia opłaty z tytułu udzielonej pomocy prawnej o stawkę podatku VAT zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 8 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji postanowienia.