IV SA/Po 668/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka i umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński mb Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 20 marca 2008r. wydał wyrok oddalający skargę wniesioną przez K.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Skarżąca celem skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej na urzędowym formularzu wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy i z akt sprawy wynika, iż Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie osiąga żadnych dochodów a źródłem jej utrzymania są środki otrzymywane z pomocy społecznej i pomoc osób trzecich. Na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), z mocy ustawy zwolnieni od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych są skarżący działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Mając więc na uwadze, iż celem tej regulacji było założenie, że strona występująca w takiej sprawie nie ma dostatecznych środków nie tylko na prowadzenie postępowania sądowego ale również na zaspokojenie własnych potrzeb życiowych, przy zastosowaniu wykładni celowościowej można stwierdzić, że do grupy podmiotów objętych zakresem dyspozycji powołanego wyżej art. 239 pkt 1 lit a ppsa, należą m.in. uprawnieni z ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Dodatek mieszkaniowy jest bowiem bez wątpienia formą pomocy społecznej udzielanej przez władze publiczne w celu objęcia ochroną przed niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb. Mając powyższe na uwadze uwzględniając okoliczność, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego, postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa umorzyć. Powyższe oznacza, że złożony wniosek taktować należy jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy. W świetle powyższego, mając na uwadze sytuację materialną Skarżącej, a w szczególności brak stałego dochodu, stwierdzić należy że K.P. nie może z własnych środków pokryć wydatków związanych z opłaceniem pełnomocnika z wyboru. Uwzględniając więc konieczność sporządzenia skargi kasacyjnej przez kwalifikowanego pełnomocnika, stwierdzić należy iż Skarżąca może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Powyższe z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (skutkujące umorzeniem postępowania w tym zakresie), powoduje ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński