IV SA/Po 68/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 09 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. T.o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi T. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie ustalenia opłaty eksploatacyjnej postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi /-/ M. Dybowski Decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2009 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie (dalej SKO bądź Samorządowe Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w sprawie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji na działce o nr geod. [...], w miejscowości Ł., gm. K. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że została ona doręczona T.T. osobiście dnia 16 listopada 2009 r.; Skarżący przyznaje ów fakt w skardze (k. 18 akt administracyjnych; k. 3 akt sądowych). Wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję z [...] października 2009 r. (złożoną za pośrednictwem organu w dniu [...] grudnia 2009 r.), Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi (k. 3-8 akt sądowych). Uzasadniając wniosek T.T. wskazał, że termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 16 grudnia 2009 r. Po zapoznaniu się z treścią decyzji SKO, Skarżący przygotowywał skargę do WSA w Poznaniu, "na wniesienie której miał termin do dnia 16 grudnia" 2009 r. Jednakże "ze względu na wyjazd służbowy do Niemiec do firmy [...] w B., który miał trwać kilka dni, a ze względu na ilość i wagę problemów przeciągnął się do dwóch tygodni", nie miał praktycznych możliwości sporządzenia a przede wszystkim złożenia w ustawowym terminie skargi. Z tych przyczyn uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez Jego winy. Do wniosku Skarżący załączył pismo poświadczające Jego pobyt w Niemczech przez członka Zarządu [...] GmbH, z którego wynika, że T.T. właściciel firmy V. w dniach od [...] grudnia 20009 r. do [...] grudnia 2009 r. przebywał w B. W tym czasie prowadził rozmowy z firmą [...] GmbH na temat budowy firmy E. w Polsce ([...]) (k. 7, 8 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153.02/1270 ze zm., dalej ppsa) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 ppsa). By Sąd mógł rozpoznać merytorycznie wniosek o przywrócenie terminu, musi on zostać złożony do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ppsa). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu złożony został z zachowaniem właściwego trybu (tj. za pośrednictwem organu odwoławczego – Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie) i we wskazanym, siedmiodniowym terminie. Przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi, wskazywana przez Skarżącego, ustała bowiem dnia 21 grudnia 2009 r., gdy Skarżący powrócił z Niemiec, z podróży służbowej (k. 7, 8 akt sądowych). Wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą złożony został w dniu 24 grudnia 2009 r. (k. 6 akt sądowych). Powyższa okoliczność umożliwiła merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Poza sporem pozostaje bowiem, że Skarżący nie dotrzymał zakreślonego terminu przewidzianego do złożenia skargi, który upłynął w dniu 16 grudnia 2009 r. o północy. Zarówno w literaturze prawniczej, jak i w orzecznictwie sądowym, utrwalony jest pogląd, że kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej i że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się lekkiego choćby niedbalstwa. Akcentuje się też, że przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (wyrok NS z 11.2.2003 r., II SA 4162/01, Mon.Pr. 2003, nr 8 s. 340; postanowienie NSA z 2.X.2002 r., V SA 793/02, Mon.Pr. 2002, nr 23, s. 1059, akceptowane przez B. Dauera w: A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauer, B. Gruszczyński "Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz" Wolters Kluwer 2009 s. 257-258 uw. 3; postanowienie SN z 14.1. 1972 r. III CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; postanowienie SN z 12.1. 1999 r. II UKN 667/98, OSNAP-2000, nr 12, poz. 488; postanowienie NSA z 24.3.2004 r., FZ 13/04; akceptowane przez H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz" LexisNexis 2008, s. 381, uw. 3). Okoliczności wskazywane przez Skarżącego nie pozwalają na przyjęcie, że nie dokonał On w terminie czynności wniesienia skargi bez swej winy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy, a przyczyna uniemożliwiająca dokonanie czynności istnieć musiała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (przykładowo – postanowienie NSA z: 4.6.2008 r., I OZ 357/08; 6.5.2008 r., I OZ 307/08). Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie NSA z 30.5.2008 r., I OZ 354/08). T.T. jest mężem Pani K.T. – właścicielki Przedsiębiorstwa Wielobranżowego V. w G. (k. 8 akt administracyjnych). Umową przedwstępną sprzedaży z dnia [...] września 2008 r. repertorium A nr [...], zawartą przed notariuszem A.P., K. i T. małżonkowie T. zobowiązali się kupić na prawach wspólności ustawowej od W. K. niezabudowaną działkę o numerze geodezyjnym [...], o obszarze 2,3100 ha, w miejscowości Ł., gm. K. (k. 9-12 akt administracyjnych). T.T. jest właścicielem sprzętu wydobywczego w postaci koparki i samochodów ciężarowych, przy pomocy których wydobywał żwir na nieruchomości o numerze geodezyjnym [...], w miejscowości Ł., gm. K. (k. 7 akt administracyjnych). T.T. zawarł umowę zobowiązującą kupna owej nieruchomości, by uzyskać koncesję na wydobycie żwiru. Wydobycie żwiru T.T. rozpoczął przed uzyskaniem koncesji; koncesję uzyskał nie później niż dnia 29 stycznia 2009 r. (k. 1 akt SKO). Skarżący działalność gospodarcza na swe nazwisko zarejestrowa l w maju 2009 r. (k. 4 akt sądowych). Fakty te wskazują, że T.T. prowadzi działalność gospodarczą, a w okresie od 07 grudnia 2009 r. do 21 grudnia 2009 r. przebywał w B. w N., podając się za właściciela firmy V., prowadząc rozmowy z firmą [...] GmbH, na temat budowy firmy E. w Polsce (k. 7 akt sądowych). Osoba prowadząca działalność gospodarczą winna dochować miernika należytej staranności. Brak było jakiejkolwiek przeszkody, by T.T. wytoczył skargę na decyzję z [...] października 2009 r., w okresie od dnia [...] listopada 2009 r. do dnia 06 grudnia 2009 r., tym bardziej, że po zapoznaniu się z treścią decyzji, przygotowywał skargę do WSA (k. 6 akt sądowych). Także po wyjechaniu z Polski i udaniu się do Niemiec, nie było jakichkolwiek nieprzezwyciężalnych przeszkód, uniemożliwiających przesłanie skargi pocztą czy faksem z Niemiec. Zgodnie z doświadczeniem życiowym, w Niemczech nie ma żadnych przeszkód w nadaniu korespondencji do Polski. Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie jest objęta przymusem adwokackim ni radcowskim, nie wiąże się ze spełnieniem żadnych szczególnych wymogów, a rozwiązanie to jest zgodne z ogólną tendencją do odformalizowania postępowania sądowoadministracyjnego (art. 57 §1 ppsa; A. Kabat – op. cit. S. 189 uw. 1; T. Woś – op. cit. s. 311 uw. 3). Skoro Skarżący sporządził własnoręcznie i wniósł w terminie odwołanie z dnia 29 stycznia 2009 r. (k. 1 akt SKO), to nie było żadnych przeszkód, by wziął ze sobą do Niemiec projekt przygotowywanej przez siebie skargi i po ewentualnym jej dopracowaniu, sporządził własnoręcznie skargę i wysłał ją z Niemiec (odpowiednio – postanowienie NSA z 21.7.2008 r., I FZ 316/08). Skoro zatem Skarżącemu dnia 16 listopada 2009 r. doręczono decyzję z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wywiedzenia skargi (k. 11, 18 akt administracyjnych; k. 3 akt sądowych), i w całym, trzydziestodniowym okresie do wywiedzenia skargi nie zaistniała żadna rzeczywista przeszkoda, która czyniła niemożliwym wywiedzenie skargi, to nie sposób przyjąć, by bez swej winy T.T. nie wytoczył skargi w terminie. Okoliczność uprawdopodobniona przez Skarżącego, że w okresie od 07 grudnia 2009 r. do dnia 21 grudnia 2009 r., przebywał w Niemczech, prowadząc rozmowy biznesowe, nie wskazuje na brak zawinienia w uchybieniu terminu. Jedynie dodatkowo należy podnieść, że osoba dbająca należycie o swe interesy, winna była wysłać skargę przed swym wyjazdem do Niemiec, bądź wziąć ową skargę ze sobą i wysłać ją z Niemiec na adres Samorządowego Kolegium, dochowując terminu, bądź zobowiązać osobę dorosłą – godną zaufania – np. żonę, z którą współpracuje przy prowadzeniu przez K.T. Przedsiębiorstwa Wielobranżowego V., by ową skargę nadała w polskim urzędzie pocztowym do dnia 16 grudnia 2009 r., na adres SKO. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 §1, 2 i 4 ppsa, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. /-/ M. Dybowski