IV SA/Po 682/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia 27 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wraz ze skargą wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki. Wskazał, że wykonanie decyzji wymagałoby od skarżącego podjęcia czynności mających na celu ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku, w tym powołania zespołu powypadkowego, który byłby zobligowany do sporządzenia protokołu okoliczności i przyczyn wypadku. Wskazał, że wykonanie decyzji skutkowałoby tym, iż dalsze postępowanie w niniejszej sprawie i rozpatrzenie skargi przez Sąd stałoby się bezprzedmiotowe, ponieważ sporządzony protokół okoliczności i przyczyn wypadku w dalszym ciągu istniałby w obrocie prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. akt GZ 138/04 (dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl), "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Należy podkreślić, że do strony skarżącej należy wskazanie w uzasadnieniu wniosku okoliczności przemawiających za tym, że wykonanie zaskarżonego aktu grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub wywoła skutki trudne do odwrócenia. Strona powinna zatem we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub postanowienia w sposób przekonujący przedstawić okoliczności świadczące o tym, że przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., faktycznie zaistnieją oraz wskazać na konkretne przyczyny uzasadniające możliwość nastąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 stycznia 2015 r. sygn. akt I OZ 1236/14 (dostępne na http://cbois.nsa.gov.pl) obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 219/11 (dostępne na http://cbois.nsa.gov.pl) "w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę." Sąd wyjaśnia, że na etapie rozpoznawania wniosku o wtrzymanie wykonania decyzji, badaniu przez sąd administracyjny podlegają wyłącznie takie przesłanki jak to: czy zachodzi - "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" lub "spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Mając na uwadze przedstawione wyżej uzasadnienie wniosku skarżacego, Sąd podkreśla, że brak jest podstaw do oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu pod kątem zasadności wniesionej skargi. W postanowieniu z dnia 28 kwietnia 2005 r. (sygn. akt II OZ 184/05, System Informacji Prawnej Lex nr 302251) Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż niezgodność danego aktu z prawem, która będzie przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji w toku rozprawy i ochrona tymczasowa, wynikająca z art. 61 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to dwie różne kwestie. O ile bowiem pierwsza z nich (kontrola legalności aktu) jest celem postępowania sądowoadministracyjnego, to druga - jako poprzedzająca merytoryczne rozstrzygnięcie sądu - ma odmienną funkcję. Oparcie wniosku o ochronę tymczasową na niezgodności danego aktu z prawem, a zwłaszcza – na przewidywanym (prognozowanym) rozstrzygnięciu Sądu w tym zakresie, niweczyłoby sądową kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Co istotne, zaistnienie przesłanek, które uzasadniają udzielenie przez sąd administracyjny tzw. ochrony tymczasowej, winno być wykazane przez wnioskodawcę. Wnioskodawca winien zatem skonkretyzować te przesłanki zawsze mając na uwadze okoliczności faktyczne danej sprawy. W rozpatrywanym przypadku strona skarżąca powinna zatem wskazać i uprawdopodobnić konkretne niekorzystne konsekwencje, jakie mogłyby dla niej wynikać z wykonania decyzji w przedmiocie nakazu ustalenia okoliczności i przyczyn zdarzenia wypadkowego. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała dostatecznie na czym miałoby polegać - w przypadku wykonania decyzji - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i nie wykazała, na czym miałaby polegać nieodwracalność skutków powstałych w następstwie wykonania opisywanej decyzji. Sąd wskazuje, że fakt wykonania decyzji nie może być utożsamiany ze skutkami jakie będzie on powodował, a tym bardziej z nieodwracalną szkodą niematerialną. Strona skarżąca poza tym, że wskazała, że wykonanie decyzji będzie się dla niej wiązało z brakiem możliwości dokonywania zmian w protokole okoliczności i przyczyn wypadku lub uchylenia go, nie podała jaką konkretnie znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki może wywołać przeprowadzenie czynności, które zmierzają do ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku w prowadzonym przedsiębiorstwie. Poza tym bezzasadny jest argument bezprzedmiotowości postępowania sądowego w przypadku wykonania decyzji w przypadku braku wstrzymania jej wykonalności przez Sąd, ponieważ zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji nie dotyczą wyłącznie kwestii ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.