IV SA/Po 689/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sąd. WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2025 r. sprawy ze skarg Stowarzyszenia i B. N. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 8 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargi w całości. Postanowieniem z dnia 28 marca 2025 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej jako: PINB) wstrzymał inwestorowi B. N. roboty budowlane polegające na budowie altany działkowej, położonej na parceli nr [...], o pow. ok. 35,95 m2 i wysokości 5,0 m znajdującej się na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w L. , gmina [...] oraz poinformował o możliwości złożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia wniosku o legalizację a także poinformował o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji oraz sposobie obliczania opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że na podstawie kontroli zabudowy działki o nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w L. przeprowadzonej w dniu 25 stycznia 2024 r. ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości, na terenie wyodrębnionej parceli nr [...] zlokalizowany jest: obiekt budowlany w konstrukcji drewnianej. Według oświadczenia inwestora B. N. obiekt posadowiony jest na słupkach nośnych rozmieszczonych w odstępach pod całością podłogi obiektu. Dach dwuspadowy w konstrukcji drewnianej kryty blachą. Obiekt pełni funkcję rekreacyjną (altana działkowa), powstał w 2021 r., posiada powierzchnię ok. 35,95 m2 i wysokość 5,0 m. PINB wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość położona jest na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w L. - północny brzeg jeziora [...], przyjętym uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia 18 maja 2010 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2010 r. nr [...] poz. [...], dalej jako: Plan). W ocenie organu I instancji stwierdzona podczas kontroli altana działkowa jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm., dalej jako: p.b.), a w konsekwencji dla jej realizacji wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. PINB argumentował, że w przypadku, gdy inwestor nie dysponuje pozwoleniem na budowę koniecznym staje się wydanie postanowienia o wstrzymaniu budowy obiektu budowlanego, zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli B. N. oraz Stowarzyszenie z siedzibą w P. (dalej jako: skarżący) podnosząc, że sporna altana działkowa nie stanowi budynku, bowiem pomimo, iż jest trwale związana z gruntem dzięki słupom nośnym, to jednocześnie jest z nimi rozerwalna i nie posiada fundamentów połączonych ze ścianą budynku. Postanowieniem z dnia 8 maja 2025 r., nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WWINB) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 p.b. "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31.". Natomiast art. 29 ust. 2 pkt 4 p.b. stanowi, że: "nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073).". Zgodnie z wyżej przywołaną ustawą o rodzinnych ogrodach działkowych przez altanę - zgodnie z art. 2 pkt 9a ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 1073; dalej: ustawa o ROD), należy rozumieć "wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2.". Ustawodawca w ustawie o ROD jasno i precyzyjnie wskazał rozmiar budynku rekreacyjno-wypoczynkowego i jego funkcji, które zgodnie z przepisami p.b. nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani również nie jest wymagane dokonanie zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 4 p.b. W konsekwencji WWINB stwierdził, że obiekt zlokalizowany na parceli nr [...] o powierzchni 35,95 m2 i wysokości 5,0 cm, nie jest altaną działkową o której mowa w art. 2 pkt 9a ustawy o ROD. Zdaniem organu II instancji inwestor na wykonanie ww. robót winien był uzyskać pozwolenie na budowę. Z akt organu I instancji wynika, że inwestor nie posiada pozwolenia na budowę. W ocenie WWINB, skoro na wykonanie robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego w postaci altany działkowej o większej wielkości niż określono w art. 2 pkt 9a ustawy o ROD wymagane było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę, to PINB prawidłowo zastosował tryb określony w art. 48 p.b. gdyż zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. " organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wykonanego: bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę." Jednocześnie organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego - spełniając tym samym warunek określony w art. 48 ust. 3 p.b. PINB spełnił również trzeci warunek zawarty w art. 48 ust. 3 p.b., tzn. poinformował o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji legalizacyjnej obiektu budowlanego oraz poinformował o zasadach na jakich opłata legalizacyjna jest obliczana. W odniesieniu do zarzutów skarżących WWINB wyjaśnił, iż organ nadzoru budowlanego, wdrażając postępowanie legalizacyjne w związku z dokonaną samowolą budowlaną, na pierwszym etapie postępowania legalizacyjnego, nie analizuje zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem nie ma takiej możliwości, jak miało to miejsce przed nowelizacją prawa budowlanego w 2020 r. Ponadto gdy inwestorzy wyrażą chęć legalizacji takiego obiektu, organ zobowiąże inwestorów do przedłożenia m.in. "zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami: obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej". Dopiero wówczas będzie dokonana ocena czy dany obiekt jest zgodny z uchwalonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a tym samym czy będzie możliwość jego zalegalizowania. B. N. oraz Stowarzyszenie z siedzibą w P. wywiedli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili naruszenie: 1. art. 2 pkt 5, 9, 9a oraz art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o ROD poprzez ich niezastosowanie i błąd w procesie weryfikacji zgodności posadowionej altany na terenie ogródka działkowego z przepisami tej ustawy; 2. art. 3 pkt 1, 2 i 3 p.b. poprzez błędną ich wykładnię, a nade wszystko złamanie zasady literalnej wykładni prawa, stosując niewłaściwą wykładnię definicji "obiektu budowlanego", "budynku" i "budowli", bez rozważenia sposobu połączenia budynków z gruntem, wskutek czego błędnie uznano, że przedmiotowa altana jest budynkiem; 3. art. 3 pkt 5 p.b., poprzez jego zastosowanie mimo, że organ nie uzasadnił w warstwie faktów, dlaczego uznał obiekt strony za tymczasowy obiekt budowlany, w szczególności biorąc pod uwagę, że koła altany są elementem dekoracyjnym, a nie użytkowym, a ponadto posadowiona pozostaje na bloczkach betonowych; 4. art. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 4 p.b., poprzez jego niezastosowanie i pominięcie w toku analizy prawnej stanu faktycznego w sprawie, co doprowadziło do wybiórczej i nieprawidłowej interpretacji przepisów p.b., w zakresie wyodrębnienia przez ustawodawcę obiektów gospodarczych jako odrębnego elementu z katalogu definicji objętych tą ustawą; 5. art. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez całkowite pominięcie przepisów wskazanych aktów normatywnych i brak uwzględnienia odrębności w obrocie prawnym pojęć altan działkowych, budynków i budowli, podlegających odmiennym warunkom budowlanym i podatkowym; 6. art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 2 pkt 9a ustawy o ROD poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie obiektu skarżącego jako szczególnego rodzaju obiektów; 7. art. 29 ust. 2 pkt 4 p.b. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie, na skutek błędnych ustaleń faktycznych poczynionych przez organ I instancji, a powielonych przez organ II instancji, 8. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie zasady proporcjonalności; 9. art. 8 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: k.p.a.) poprzez przeprowadzenie postępowania w sprawie w sposób niebudzący zaufania strony do władzy publicznej, szczególnie danie wiary w całości nierzetelnie i pobieżnie przeprowadzonemu postępowaniu administracyjnemu przez organ I instancji; 10. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, wskutek nieprzeprowadzenia w sposób należyty, szczegółowy i wszechstronny postępowania dowodowego, 11. art. 138 § 2 w zw. z art. 7a i 7b k.p.a. poprzez brak jego zastosowania i w rezultacie nieuchylenie przez organ II instancji zaskarżonego postanowienia PINB i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając podniesione zarzuty, skarżący wyjaśnili m.in., że obiekt objęty postępowaniem stanowi altanę działkową w myśl ustawy o ROD oraz przepisów p.b., bowiem spełnia jej wymogi metrażowe. Zdaniem skarżących chybione jest powołanie się na art. 48 ust. 5 p.b., bowiem w tej sprawie nie ma mowy o samowoli budowlanej. Posadowiona altana wpisuje się w art. 29 ust. 2 pkt 4 p.b., a zatem nie wymaga pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia z art. 30 p.b. W ocenie skarżących każdy dzierżawiący parcelę na tym gruncie staje się "działkowcem" i podlega regulaminowi stowarzyszenia. Stowarzyszenie zastrzega każdorazowo, że posadowione altany działkowe muszą spełniać wymogi wskazane w ustawie o ROD. Każdy dzierżawca dokonuje zgłoszenia posadowionej przez siebie altany do Stowarzyszenia, wskazując jej wymiary. W przypadku przekroczenia dozwolonych wymiarów, Stowarzyszenie nie wyraża zgody na taki obiekt. W sprawie skarżących, taka sytuacja nie zaistniała. Skarżący podnieśli, że wbrew twierdzeniom organu II instancji, altana spełnia wymogi ustawowe. Altany działkowe czy też obiekty gospodarcze nie stanowią każdorazowo budynku, ale mogą stanowić inny obiekt budowlany niż budynek, którym zgodnie z art. 3 pkt 1 p.b. może być także budowla lub obiekt małej architektury. Omawiany obiekt - zdaniem skarżących - nie spełnia definicji obiektu małej architektury (art. 3 pkt 4 p.b.), jako że nie jest obiektem niewielkim. Ponadto altana nie stanowi tymczasowego obiektu budowlanego, bowiem nie spełnia jego definicji (art. 3 pkt 5 p.b.), gdyż nie jest przeznaczony do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki. Nadto altanka nie jest przeznaczona do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej czy też przeniesienia w inne miejsce. Ponadto definicja ustawowa p.b. wyraźnie wskazuje na fakt braku trwałego połączenia z gruntem. Ustawodawca wymienia jako przykład obiektu tymczasowego urządzenia rozrywkowe (czyli np. karuzela), które stawia się bezpośrednio na podłożu, na określony czas, który zwykle stanowi czas danego wydarzenia, podczas którego dostępne są tego typu rozrywki. Dalej, takie urządzenie jest składane, demontowane i przewożone za pomocą środka transportu w inne miejsce. Domek będący przedmiotem niniejszego postępowania – zdaniem skarżących - z pewnością nie jest tego typu obiektem, bowiem pozostaje trwale, ale nie nierozerwalnie związany z gruntem. Skarżący podkreślili, że altana działkowa nie stanowi budynku w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 p.b., ale może stanowić inny obiekt budowlany. Pod pojęciem budynku w świetle prawa budowlanego, może bowiem zawierać się wiele różnych form tego typu obiektu, zaś altana działkowa jak i obiekt gospodarczy stanowią wyodrębniony rodzaj obiektu budowlanego. By uznać obiekt za budynek konieczne jest stwierdzenie istnienia 4 przesłanek: 1. trwałego związania obiektu z gruntem; 2. wydzielenia obiektu z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych; 3. posiadania fundamentów; 4. posiadania dachu. Spełnienie dopiero wszystkich powyższych przesłanek łącznie pozwala zakwalifikować obiekt, jako budynek, a ocena ta powinna być dokonywana ad casum. Skarżący wskazali, że obiekt trwale związany z gruntem to obiekt, którego nie można odłączyć od gruntu bez uszkodzenia jego konstrukcji, a zatem w tym wypadku słowo "trwałe" jest tożsame i uznawane w budownictwie jako "nierozerwalne". Domek rekreacyjny jest związany z gruntem na tyle trwale, aby zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym. Obiekt położony jest bowiem na słupach nośnych, które jednak nie stanowią takiego rodzaju fundamentu, jaki musi mieć zapewniony budynek, tj. taki fundament, który wychodzi spod gruntu i jest immanentnie połączony ze ścianami budynku, zapewniając budynkowi jednolitość i nierozerwalność konstrukcyjną, pozwalającą spełnić jego fundamentom ich rolę. Słupy nośne nie stanowią w omawianym przypadku jedności i całości konstrukcyjnej z pozostałą konstrukcją obiektu, są to dwie rozerwalne od siebie części. Ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 3 pkt 2 p.b., że cechą odróżniającą budynku jest posiadanie dodatkowo fundamentów, jako cechy wprawdzie odrębnej definicyjnie, jednak nierozerwalnie związanej/połączonej z pozostałymi częściami składowymi budynku - ścianami i dachem. Ta cecha, po zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej art. 3 p.b., odróżnia go od innych obiektów, które powinny także być związane trwale z gruntem, jednak nie poprzez fundamenty nierozerwalnie powiązane ze ścianami, a poprzez jakiekolwiek inne, które zapewniają bezpieczeństwo użytkowania obiektu. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Ponadto podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 1267). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości, sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie – art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."). Uwzględniając skargę na postanowienie Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważność, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. albo stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a przewidziane ustawą środki stosuje w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 8 maja 2025 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia 28 marca 2025 r., znak: [...], którym wstrzymano inwestorowi B. N. roboty budowlane polegające na budowie altany działkowej, położonej na parceli nr [...], o pow. ok. 35,95 m2 i wysokości 5,0 m znajdującej się na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w L. , gmina [...] oraz poinformowano o możliwości złożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia wniosku o legalizację a także o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji oraz sposobie obliczania opłaty legalizacyjnej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że na parceli nr [...] znajdują się dwa obiekty budowlane. Przedmiotem postępowania kontrolowanego przez Sąd w niniejszej sprawie jest obiekt budowlany w konstrukcji drewnianej posadowiony na słupach nośnych rozmieszonych w odstępach pod całością podłogi obiektu, o powierzchni 35,95 m˛ i wysokości 5,0 m. W tym miejscu wskazać należy, że dla rozpoznawanej sprawy bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż działka na której posadowiony jest przedmiotowy obiekt budowlany położona jest na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w L. - północny brzeg jeziora [...], przyjętym uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia 18 maja 2010 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2010 r. nr [...] poz. [...]). W świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725) kwestia zgodności inwestycji z postanowieniami planu miejscowego nie może być analizowana na etapie wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i będzie podlegać ocenie dopiero w toku postępowania legalizacyjnego, zgodnie z art. 48b p.b. Nie może odnieść więc żadnych skutków argumentacja skarżących odnosząca się do systemowej wykładni przepisów p.b i przywoływane w zażaleniu rozważania w zakresie zgodności inwestycji z postanowieniami planu, gdyż wszystkie te zarzuty są przedwczesne i jako takie nie podlegają kontroli sądu na tym etapie postępowania. Wskazać ponadto należy, że rozpoznawana sprawa była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który w sprawie ze sprzeciwu wydał w dniu 2.07.2024 r., wyrok o sygn. akt: IV SA/Po 473/24. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5.12.2024 r., sygn. akt: II OSK 2353/24, oddalił skargę od ww. wyroku. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwalifikacja prawna wyżej wymienionego obiektu budowlanego, która doprowadziła organy nadzoru budowlanego do stwierdzenia, że został on zrealizowany bez wymaganego pozwolenia, co skutkowało wydaniem zaskarżonego postanowienia. Materialnoprawną podstawę do rozstrzygnięcia tego zagadnienia stanowić będą przepisy Prawa budowlanego. Ustawa ta, zgodnie z treścią art. 1 normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W myśl art. 29 ust. 2 pkt 4 p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073). Przez altanę działkową należy rozumieć wolno stojący budynek rekreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m˛ oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m˛ (art. 2 pkt 9a ustawy o ROD). Z treści art. 48 p.b. wynika, że organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (ust. 1). W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Odnosząc się zatem do zarzutów skargi, w pierwszej kolejności dotyczących naruszenia art. 2 pkt 5, 9 i 9a oraz art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o ROD należy stwierdzić, że definicja ustawowa altany działkowej w sposób szczegółowy i jednoznaczny ustaliła wymagania dotyczące tego typu obiektów. Jak podkreśla się w doktrynie wprowadzenie tego przepisu było wynikiem kontrowersji, które wywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1875/12, utożsamiający altany w rodzinnych ogrodach działkowych z budowlami o lekkiej konstrukcji, często ażurowej stawianej w ogrodzie, przeznaczonej do wypoczynku i ochrony przed słońcem i deszczem. Ocena wyrażona w tym orzeczeniu prowadziła do uznania, że dla wzniesienia budynków posadowionych na terenach ogrodów działkowych, które nie spełniają ww. wymogów (a nie spełniała ich przytłaczająca większość altan działkowych), konieczne było wcześniejsze uzyskanie pozwolenia na budowę (por. J. Lipski, Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych. Komentarz, Warszawa 2022, art. 2, nb 67). Ustawodawca chcąc więc uniknąć jakichkolwiek wątpliwości dotyczących obiektów budowlanych realizowanych na terenach rodzinnych ogródków działkowych, a także potencjalnych problemów związanych z ich legalizacją ustalił szczegółowe wytyczne dla altan działkowych: powierzchnię nieprzekraczającą 35 m˛, wysokość do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich oraz ustalenia odnoszące się do tarasów, werandy lub ganku, które obiekty te spełniać muszą łącznie (wyrok WSA w Poznaniu z 6.03.2025 r., sygn. akt: II SA/Po 5/25, CBOSA). Obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania nie spełnia jednego z wyżej wskazanych warunków, tj. powierzchni (35,95 m˛). Nie można go zatem uznać za altanę działkową w myśl przepisów ustawy o ROD. Powyższe oznacza, że ww. obiekt nie korzysta ze zwolnienia z uzyskania pozwolenia na budowę, bo nie odpowiada definicji art. 2 pkt 9a ustawy o ROD. Zdaniem Sądu zasadnie uznał w takim wypadku organ II instancji, że co do tego obiektu winno być przeprowadzone postępowanie legalizacyjne w oparciu o art. 48 p.b. W ocenie Sądu przedmiotowy obiekt, ma cechy trwałego związania z gruntem, ponieważ obiekt jest stabilny i dzięki temu ma możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt: II OSK 2477/15 (LEX nr 2417990), a który to pogląd Sąd w pełni podziela, "o tym czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia go w inne miejsce, ale to czy wielkość tego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania." Podobnie orzekł Naczelny Administracyjny w wyroku z dnia 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt: II OSK 1327/17 (LEX nr 2681541), stanowiąc iż "o trwałości związania z gruntem decyduje intensywność tego związania, co może mieć miejsce nie tylko wtedy, gdy budowla będzie połączona z gruntem fundamentem w gruncie tym w całości zagłębionym, ale także gdy wielkość, masa obiektu i względy bezpieczeństwa, w tym możność opierania się oddziaływaniom atmosferycznym wskazują na trwałość jego posadowienia. Obiekty trwale związane z gruntem to obiekty posadowione w taki sposób, by być odporne na działanie warunków atmosferycznych, w tym podmuchów wiatru, w sposób zapewniający im stabilność. Nie ma natomiast kluczowego znaczenia dla sprawy technologia wykonania fundamentu, aczkolwiek wykonanie go w formie wylewki betonowej jest typowe dla tego rodzaju elementu konstrukcyjnego, czy też wymiary tego elementu, czy też brak jego usytuowania w wykopie." Co do prawidłowej kwalifikacji altany działkowej jako "budynku" w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b. wypowiedział się również - w analogicznej sprawie - Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 października 2023 r. w sprawie II OSK 21/21. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać przyjdzie, że w sytuacji trwałego związania spornego obiektu gospodarczego z gruntem i wydzielenia go z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadanie przez niego fundamentu i dachu jednoznacznie wskazuje, że mamy do czynienia z budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b. Z wyżej wskazanych przyczyn Sąd nie podziela stanowiska skarżących, iż słupy nośne pod budynkiem nie stanowią fundamentu. Cytowane przepisy nie pozwalają więc na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie dokonano błędnej kwalifikacji przedmiotowego obiektu gospodarczego jako "budynku" w rozumieniu art. 3 pkt 2 p.b. Wobec powyższego skoro przedmiotowy obiekt mieści się w ustawowej definicji budynku, to nie można go traktować jako budowli. Dla dokonanej kwalifikacji bez znaczenia pozostają natomiast regulacje prawno-podatkowe, do których odwołali się skarżący we wniesionych skargach. Sąd nie ujawnił żadnych przesłanek mogących skutkować usunięciem zaskarżonych postanowień z obrotu prawnego. W szczególności uznać należy, iż organ I instancji prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie art. 48 Prawa budowlanego, jako podstawę do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, jednocześnie informując inwestora o możliwości złożenia – w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia – wniosku o legalizację oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasad postępowania administracyjnego w toczącym się postępowaniu. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi.