IV SA/Po 693/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Rowiński Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę w całości. Decyzją z dnia 07 marca 2025 r., znak: [...] Wójt Gminy [...] stwierdził brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą "Produkcja paliw i energii w oparciu o gospodarkę obiegu zamkniętego nieprzetworzonych nawozów rolniczych w biogazowni rolniczej, elektrowni PV wraz z infrastrukturą towarzyszącą na części działek [...], [...] obręb D., gmina [...], powiat [...], województwo [...] z możliwością magazynowania energii" (pkt I) oraz określił istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia (pkt II). Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie (dalej jako "Stowarzyszenie"), domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Stowarzyszenie podniosło w szczególności zarzuty dotyczące wadliwego sporządzenia Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 16 maja 2025 r., znak: [...], na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji i środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r. poz. 1112 z późn. zm., dalej jako "u.o.ś.") stwierdziło niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 44 ust. 2 u.o.ś. organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony. Dalej wyjaśniono, że zgodnie z art. 3 pkt 10 u.o.ś. ilekroć w ustawie mowa jest o organizacji ekologicznej - rozumie się przez to organizację społeczną, której statutowym celem jest ochrona środowiska. Organ odwoławczy wskazał, że niewątpliwie Stowarzyszenie spełnia wymogi organizacji ekologicznej określone w u.o.ś., co wynika ze statutowych celów określonych w § 3 regulaminu Stowarzyszenia, załączonego do odwołania. Stowarzyszenie nie brało udziału na prawach strony w postępowaniu przed organem I instancji. W ocenie Kolegium Stowarzyszenie nie było uprawnione do wniesienia odwołania, w trybie art. 44 ust. 2 u.o.ś. Przepis ten wskazuje, że organizacja ekologiczna może wnieść odwołanie od decyzji, jeżeli nie brała udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji. Dotyczy to jednak wyłącznie postępowań wymagających udziału społeczeństwa. Postępowanie prowadzone przez Wójta Gminy [...] nie wymagało zaś udziału społeczeństwa. Zgodnie bowiem z art. 79 ust. 1 u.o.ś., przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponieważ w postępowaniu przed organem I instancji nie przeprowadzano oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko to w postępowaniu tym nie był wymagany udział społeczeństwa. Tym samym organizacja ekologiczna, która nie brała udziału w tym postępowaniu, nie może wnieść odwołania na podstawie art. 44 ust. 2 u.o.ś. Dalej organ II instancji argumentował, że w sytuacji gdy organizacja społeczna nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji, a sprawa nie wymaga udziału społeczeństwa, złożenie odwołania przez organizację społeczną skutkuje wydaniem postanowienia w trybie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Skargę na powyższe postanowienie wywiodło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Stowarzyszenie, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 44 ust. 2 w zw. z art. art. 62a ust. 1 pkt 11 i 63 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz pkt 3 lit. f u.o.ś. polegające na błędnej wykładni art. 44 ust. 2 u.o.ś. i uznaniu, że organizacji ekologicznej nie przysługuje prawo do złożenia odwołania ze względu na fakt stwierdzenia przez organ, że postępowanie nie wymagało udziału społeczeństwa, podczas gdy takie prawo w rzeczywistości przysługiwało, gdyż organ oparł się na niezgodnej ze stanem faktycznym Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia (dalej: KIP) nieprzewidującej kumulacji oddziaływań, gdy w rzeczywistości takie kumulacje zachodzą, powinny zostać uwzględnione przy wydawaniu decyzji i skutkować uznaniem że postępowanie wymagało udziału społeczeństwa; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 134 k.p.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i uznanie, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania, - art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady stanowiącej, iż organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od Wójta Gminy [...] na rzecz Stowarzyszenia zwrotu kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że organ I instancji rozpoznał wniosek z dnia 17 września 2024 r. w sprawie realizacji inwestycji złożony przez inwestora - K. K.. Do wniosku dołączono Kartę Informacyjną Przedsięwzięcia, która zgodnie z u.o.ś. jest załącznikiem do wniosku o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. KIP jest przygotowywany dla planowanych inwestycji, które mogą znacząco oddziaływać na środowisko. Wytyczne co do treści KIP są zdefiniowane w art. 62a u.o.ś. Rolą organu w trakcie postępowania administracyjnego dotyczącego określenia środowiskowych uwarunkowań jest dokładne zweryfikowanie czy treść KIP jest zgodna z prawdą i stanem faktycznym. Organ nie może przyjmować bezwiednie przyjętych tam założeń, zwłaszcza jeżeli z urzędu - jako organ wydający inne rozstrzygnięcia w zakresie określenia środowiskowych uwarunkowań dla innych inwestycji realizowanych na terenie gminy (w szczególności jeżeli osoba inwestora jest tożsama) - posiada wiedzę, która powinna skutkować podważeniem twierdzeń zebranych w KIP. Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło, że opracowanie KIP będące podstawą do wytycznych wskazanych w decyzji narusza w sposób oczywisty art. 62a ust. 1 pkt 11 u.o.ś. zgodnie z którym KIP powinien zawierać dane o przedsięwzięciach realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Stowarzyszenie argumentowało, że na stronie 71 pkt 11 KIP zawarto informację, iż "na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia brak jest przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję środowiskową, zatem nie przewiduje się kumulacji oddziaływań". Niniejsze stwierdzenie, następnie powtórzono w uzasadnieniu (s. 13 decyzji) gdzie organ stwierdził: "odnosząc się do art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz pkt 3 lit. f u.o.ś., w związku z lokalizacją przedsięwzięcia pośród gruntów użytkowanych rolniczo, nie przewiduje się ponadnormatywnego kumulowania się oddziaływań planowanego zakładu z innymi przedsięwzięciami." Zdaniem Stowarzyszenia organ celowo najprawdopodobniej pomija, że ten sam inwestor uzyskał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Budowie fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą na terenie działek [...], [...], [...], [...] obręb D., gmina [...], powiat [...], województwo [...]" z dnia 7 kwietnia 2023 r., znak [...] Ten sam inwestor uzyskał środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji klasyfikowanej do przedsięwzięć mogącej potencjalnie oddziaływać na środowisko, które powinno zostać wzięte pod uwagę przy ocenie kumulowania się oddziaływań planowanego zakładu (biogazowni rolniczej). Zdaniem Stowarzyszenia jest oczywistym i stanowi zaprzeczenie reguł zdrowego rozsądku i doświadczenia życiowego sytuacja, w której organ I instancji traktuje przedmiotową inwestycję jako odrębne niezależne od innych przedsięwzięcie, w sytuacji, gdy ten sam inwestor planuje wykonanie w bezpośrednim sąsiedztwie fermy drobiu, która będzie naturalnie źródłem substratów organicznych będącym materiałem energetycznym dla planowanej biogazowni. Przyjęcie przez organ tak liberalnej i korzystnej wykładni, stanowi naruszenie wynikających z u.o.ś. wytycznych odnośnie KIP, co potwierdza orzecznictwo, które wprost wskazuje, że analiza oddziaływań skumulowanych powinna obejmować wszystkie oddziaływania generowane przez przedsięwzięcie w połączeniu z oddziaływaniami tego samego typ pochodzącymi od wszystkich sąsiadujących z nim przedsięwzięć. W ocenie Stowarzyszenia KIP przedłożony przez inwestora w ogóle kwestii sąsiednich planowanych inwestycji nie wskazuje, twierdząc, że takich inwestycji w najbliższym sąsiedztwie nie ma. Zdaniem Stowarzyszenia inwestor, przedkładając poprawny KIP, powinien wskazać na fakt realizacji inwestycji na działce sąsiedniej i zgodnie z jej parametrami dokonać skumulowanej oceny, która powinna podlegać ocenie organu. Organ ze swej strony, powinien zaś z urzędu wnioskować o stosowne uzupełnienie KIP o ten wymagany wprost przez art. 62a ust. 1 pkt 11 u.o.ś., skoro sam wcześniej wydał decyzję środowiskową dla fermy drobiu. Dalej skarżące Stowarzyszenie argumentowało, że ocena skumulowana powinna być wymagana tym bardziej, że KIP na stronie 23 wskazuje, że na terenie biogazowni będzie możliwość magazynowania substratów. Okres magazynowania substratów musi być bardzo krótki ze względu na utratę maksymalnych możliwych parametrów wygazowania danego substratu. Inwestor skłania się do zasilania instalacji na bieżąco, bezpośrednio z dostaw. Na terenie instalacji będzie musiała być jednak zabezpieczona niewielka ilość substratów na wypadek nieprzewidzianej przerwy w dostawach. Składowanie substratów stałych odbywać się będzie pod przykryciem w wiacie magazynowej z maksymalnym zapasem na 14 dni produkcji. Taka sytuacja może powodować, włączenie z realizowaną na sąsiedniej nieruchomości fermą drobiu, wzrost uciążliwości odorowych, zanieczyszczeń powietrza (gazowych i pyłowych) i zanieczyszczenia wód gruntowych. Pomimo takiego zapisu w treści KIP, w decyzji wskazano okres 3-dniowy składowania substratów, co przeczy treści KIP, a przynajmniej temu udostępnionemu społeczeństwu w trakcie trwania postępowania. Stowarzyszenie podniosło, że KIP był uzupełniany, ale pisma pełnomocnik inwestora z dnia 14.11.2024 r. nie odnoszą się do kwestii magazynowania substratów. Tym samym, istnieją – zdaniem Stowarzyszenia - bardzo zasadne wątpliwości co do samego sposobu prowadzenia postępowania przez organ, w tym spełniania wynikającego z u.o.ś. poprawnego informowania społeczeństwa o postępowaniu, którego przedmiotem jest uzyskanie uwarunkowań o oddziaływaniu na środowisko. Dodatkowo skarżące Stowarzyszenie podniosło, że KIP nie przewiduje znaczącego oddziaływania na obszar [...]. Zgodnie z treścią decyzji (s.15), najbliżej położonym obszarem [...] jest obszar specjalnej ochrony ptaków [...], oddalony o ok. 1 km od przedsięwzięcia, konkluzja zawarta w KIP i decyzji wskazuje, że realizacja przedsięwzięcia nie wpłynie także na obszary chronione, a w szczególności na siedliska przyrodnicze, gatunki roślin i zwierząt oraz ich siedliska, dla których ochrony zostały wyznaczone obszary [...], a także nie spowoduje pogorszenia integralności poszczególnych obszarów [...] lub ich powiązań z innymi obszarami. Zgodnie zaś z opinią ornitologiczną z dnia 30 styczna 2025 r. w związku z potencjalną realizacją przez inwestora przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy drobiu wraz z infrastrukturą towarzyszącą na terenie działek [...], [...], [...], [...] obręb D., gmina [...], powiat [...], województwo [...], obecność tak dużego obiektu, będzie stanowić duże ograniczenie przestrzenne bądź wyraźną przeszkodę w gniazdowaniu i odchowaniu młodych. Co więcej ze względu na specyfikę obszaru jest on cennym obszarem żerowania i odpoczynku stąd migrujących z rzędu blaszkodziobych Anseriformes może w przyszłości istotnie narażać na wystąpienie typowej dla tej grupy ptasiej grypy. Stowarzyszenie podkreśliło, że to na organie II instancji powinno spocząć zapewnienie transparentności postępowania środowiskowego, skoro organ I instancji decyzję swoją opiera na fałszywych dokumentach. Brak merytorycznego rozpoznania odwołania prowadzi do sytuacji, w której organy mogą w sposób dowolny i sprzeczny z prawem unikać przykrego dla nich i inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i zagwarantowania udziału społeczeństwa w takim postępowaniu. Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia w efekcie błędnej analizy KIP, a właściwie jej braku, gdyż organ w ogóle nie skonfrontował stawianych tam tez ze stanem rzeczywistym i własnymi decyzjami uznając, że przedmiotowa inwestycja nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i tym samym udziału społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu. Takie zachowania narusza art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady stanowiącej, iż organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia organ I instancji w sposób oczywisty wydał decyzję stronniczą, budzącą wątpliwości co do motywów działania organu, przyjmującą bezrefleksyjnie twierdzenia inwestora, które organ powinien w trakcie postępowania weryfikować. W wyniku błędnego przyjęcia, że inwestycja nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i tym samym udziału społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu organ zastosował art. 134 k.p.a. umarzając postępowanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a"). W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym przez trzech sędziów na podstawie art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 maja 2025 r., znak: [...], o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 07 marca 2025 r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą "Produkcja paliw i energii w oparciu o gospodarkę obiegu zamkniętego nieprzetworzonych nawozów rolniczych w biogazowni rolniczej, elektrowni PV wraz z infrastrukturą towarzyszącą na części działek [...], [...] obręb D., gmina [...], powiat [...], województwo [...] z możliwością magazynowania energii" (pkt I) oraz określenia istotnych warunków korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia (pkt II). Wyjaśnienia wymaga, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego ma charakter wyłącznie formalny, a zatem należało dokonać oceny jego prawidłowości z perspektywy art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a."), stanowiącego podstawę prawną jego wydania. Stosownie do tego przepisu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Powyższe oznacza, że w ramach kontroli sprawowanej w tym postępowaniu, ocenie poddane zostanie postanowienie organu odwoławczego, a tym samym wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze, które związane są z zawartością merytoryczną rozstrzygnięcia organu I instancji nie mogą być przedmiotem rozpoznania i nie mogą wpływać na ocenę prawidłowości bądź wadliwości kontrolowanego rozstrzygnięcia. Po wyznaczeniu ram tego postępowania przywołać należy treść przepisów prawa, które legły u podstaw wydania kwestionowanego postanowienia. Stosownie do art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Zgodnie zaś z art. 44 ust. 2 u.o.ś. organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony. W myśl art. 84 ust. 1 u.o.ś. w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a. Analiza powyższych przepisów prowadzi do jednoznacznego wniosku, że organ odwoławczy prawidłowo przyjął, iż postępowanie wymaga udziału społeczeństwa, wówczas gdy w jego toku jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponieważ w postępowaniu przed organem I instancji nie przeprowadzano oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to w postępowaniu tym nie był wymagany udział społeczeństwa. Stanowisko to zgodne jest z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 października 2013 r. (sygn. akt II OSK 1274/12, dostępny orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"), zgodnie z którym, w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z art. 84 ust. 1 u.o.ś. nie jest wymagany udział społeczeństwa. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lipca 2019 r. (sygn. akt II OSK 2335/17, CBOSA) podzielił pogląd, że wymóg udziału społeczeństwa w danym postępowaniu musi wynikać z konkretnego przepisu prawa. Brak tego typu rozwiązania jest równoznaczny z uznaniem danej kategorii spraw za niewymagającą udziału społeczeństwa (zob. K. Gruszecki, Komentarz do art. 44 u.u.i.o.ś., Lex-el 2013). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w której została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzająca brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Podstawę prawną wydania tej decyzji stanowił bowiem art. 84 u.o.ś., który w przeciwieństwie do art. 79 ust. 1 u.o.ś., nie wymaga zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Zgodnie zaś z tym ostatnim przepisem przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Sąd podkreślenia, że w obecnym systemie ochrony środowiska występują dwa rodzaje decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach: te, których wydanie było poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko, czyli wymagające udziału społeczeństwa oraz te, które mogą być wydane bez tej części postępowania. Skoro w postępowaniu, w którym wydana została, tak jak w niniejszej sprawie, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, nie jest wymagany udział społeczeństwa, to art. 44 ust. 1 i 2 u.o.ś. nie mógł stanowić podstawy uzyskania przez Stowarzyszenie legitymacji do wniesienia odwołania od takiej decyzji środowiskowej (wyrok NSA z dnia 23 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2335/17, CBOSA). Tym samym stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia art. 44 ust. 2 u.o.ś. Ponadto wyjaśnienia wymaga, że brak w art. 84 u.o.ś. wymogu udziału społeczeństwa nie oznacza, że organizacja ekologiczna nie może brać w nim udziału i wnieść odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W takiej sytuacji mają jednak zastosowanie zasady ogólne, regulujące udział organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym, wskazane w art. 31 k.p.a. Regulacja art. 31 k.p.a. w zestawieniu z regulacją art. 44 ust. 1 i 2 u.o.ś. gwarantują szeroki dostęp organizacji zajmujących się ochroną środowiska do postępowań administracyjnych prowadzonych w sprawach związanych z wydawaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a także do procedury odwoławczej od decyzji wydanych w tych sprawach (wyrok NSA z dnia 23 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2335/17, CBOSA). Wskazać należy, że skarżące Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu przed organem I instancji na zasadach określonych w art. 31 § 1 k.p.a., a w aktach sprawy nie znajduje się wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Podsumowując, Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego. Z ustaleń organu odwoławczego poczynionych w oparciu o przedłożone akta administracyjne wynika, że organ I instancji w swojej decyzji orzekł o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w kontekście projektowanej inwestycji. W konsekwencji w sprawie tej nie jest wymagany udział społeczeństwa, a tym samym nie ma zastosowania regulacja zawarta w art. 44 ust. 2 u.o.ś. Skoro zaś przywołany przepis nie ma zastosowania, to odwołanie skarżącego Stowarzyszenia nie mogło zostać uwzględnione, ponieważ z odwołaniem tym nie wiązał się wniosek o dopuszczenie do udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Tym samym w oparciu o przywołany przepis skarżące Stowarzyszenie nie mogło w sposób prawnie skuteczny złożyć środka odwoławczego, albowiem postępowanie administracyjne w danym momencie już nie było prowadzone (wyrok WSA w Gliwicach z 25.01.2023 r., II SA/Gl 1105/22, LEX nr 3500932). W okolicznościach kontrolowanej sprawy podstawa prawna decyzji organu I instancji (tj. m.in. art. 84 u.o.ś.) nie uprawniała organu odwoławczego do innego, aniżeli stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, rozstrzygnięcia w sprawie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości, jak orzekł w wyroku.