IV SA/Po 716/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Sędziowie NSA Ewa Makosz - Frymus (spr.) WSA Maciej Dybowski Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi O. F. Sp. z o.o. Sp. k., B. O.-K. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej firmy O. F. Sp.zo.o Sp.k, 2. w pozostałym zakresie oddala skargi, 3. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej O.F. Sp.z o.o Sp.k kwotę 774 złotych ( siedemset siedemdziesiąt cztery ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ M.Dybowski /-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ E.Makosz-Frymus Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...]Prezydent Miasta P. udzielił inwestorowi M. I. Sp. z o.o. pozwolenia na rozbiórkę zespołu budynków o charakterze mieszkalnym, handlowo-usługowym i magazynowym, na nieruchomości zlokalizowanej przy ul. P. [...] w Poznaniu, na działce nr geod. [...], ark. [...], obręb G. Inwestor składając wniosek o pozwolenie na rozbiórkę dołączył zgodę właściciela obiektu na rozbiórkę, szkic usytuowania obiektów podlegających rozbiórce, projekt rozbiórki opracowany przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane oraz opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia związanego z przedmiotową rozbiórką. Obszar oddziaływania obiektów, o których mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, późn. zm.) obejmuje nieruchomości: - przy ul. P. [...] w P. /działka nr geod. [...], ark. [...], obręb G./- której najemcą jest B. O.- K. - przy ul. P. [...] w P. /działka nr geod. [...], ark. [...], obręb G./- stanowiąca własność spółki O. F. Sp.z o.o Sp.k. - działka nr geod. [...], ark. [...], obręb G.- właściciel nieustalony - działka nr geod [...], ark. [...], obręb G.- właściciel Skarb Państwa Odwołanie od powyższej decyzji wniosły: O. F. Sp.z o.o. Sp.k., B. O.-K., P. O. –K., X. M. S. Sp.z o.o Sp.k., OK. M. S. Sp.z .o.o. Sp.k. W odwołaniach wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia z powodu zarzuconych naruszeń przepisów k.p.a. w tym art. 7, 77 i 80 oraz 107 § 3 w zw. z art. 8, 9, 11, 10 §1,61 §4, Decyzją Wojewody z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] umorzono postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu swojej decyzji Organ II instancji podkreślił, iż zgodnie z utrwaloną praktyką administracyjno-sądową, jeżeli w wyniku rozpoznania odwołania organ ustali, że podmiot nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, to wówczas zobowiązany jest do zakończenia postępowania decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Właścicielem działki sąsiedniej, (nr geodezyjny [...]) jest odwołująca się O.F. Sp.z o.o Sp.k. W swoim odwołaniu, właściciel tej działki, poza zarzutami o naruszeniu przez prezydenta miasta zasad formalnych postępowania podniósł, iż organ nie podjął próby ustalenia, czy rozbiórka budynków położonych w bezpośredniej odległości od budynku wybudowanego na jego działce nie naruszy konstrukcji jego budynku. Zarzut ten nie znajduje uzasadnienia w aktach sprawy. Opracowany przez uprawnioną osobę projekt budowlany rozbiórki i informacja dot. ochrony bezpieczeństwa i ochrony zdrowia nie potwierdzają wystąpienia bezpośredniego zagrożenia dla budynku odwołującego się. Zgromadzone dowody wskazują natomiast, iż bryła budynku odwołujących się nie przylega bezpośrednio do granicy działek i rozbieranych obiektów na działce inwestora (nr 2). W rozumieniu przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami przy wydawaniu decyzji w sprawach pozwolenia na budowę (i też pozwoleń wykonanie robót budowlanych) są właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Za obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego obszar wyznaczony, w otoczeniu obiektu budowlanego wprowadzającego związane z nim ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Jeżeli zatem odwołujący wybudował swój budynek przy istniejących obiektach, które obecnie mogą być rozebrane (zgodnie z wolą ich właściciela) to nie ma żadnych podstaw do formułowania zarzutów, że rozbiórka ta ma wpływ na sposób zagospodarowania działki odwołującego się. Z tych względów stwierdzono, iż odwołujący się (właściciel działki sąsiedniej) nie wykazał prawa strony, w postępowaniu dotyczącym rozbiórki obiektów budowlanych na działce sąsiedniej. Odnośnie odwołujących będących najemcami lokali w budynku przy ul. P. [...] ustalono, iż nawet najemca lokalu położnego w obiekcie budowlanym w stosunku, do którego toczy się postępowanie w przedmiocie rozbiórki, jeśli nie jest on jednocześnie inwestorem lub zarządcą tego obiektu może jedynie wykazać interes faktyczny. Interes taki chroniony jest przepisami dot. tytułu najmu. W ocenie Wojewody ustalenie takiego stanu wyczerpuje przesłankę określoną w art. 105 § 1 k.p.a. o bezprzedmiotowości postępowania z tytułu wniesienia odwołania przez podmioty, które nie wykazały interesu prawnego stron, w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Interes faktyczny nie stanowi podstawy do uznania za strony osób w sprawach rozbiórki obiektów budowlanych na działkach sąsiednich. Skargę na powyższą decyzję wniosły do tutejszego Sądu: O. F. Sp.z o.o Sp.k oraz B. O.-K. Pełnomocnik spółki O. F. podniósł, iż Skarżąca jest właścicielem działki sąsiedniej z nieruchomością, na której mają być prowadzone prace rozbiórkowe. Prace rozbiórkowe prowadzone są zaledwie w odległości kilku metrów od budynku Skarżącej. Zdaniem strony skarżącej na Jej działce znajduje się budynek, który jest klimatyzowany, nie posiada okien otwieranych, a świeże powietrze dostarczane jest poprzez wentylatory umieszczone na dachu budynku. Pył unoszący się z miejsca prowadzonych prac już na tym etapie zakłóca działanie wentylatorów i klimatyzatorów w budynku skarżącej. Doprowadza do uniemożliwienia przebywania osób na terenie tego budynku. W skardze B. O.-K. zarzucono organom głównie naruszenie prawa materialnego oraz obrazę przepisów postępowania. W ocenie Skarżącej nie przeprowadzono postępowania dowodowego w sprawie, naruszając tym samym art. 7 i 77 kpa. Organ nie zbadał, jakiego typu zabudowa znajduje się na działkach sąsiednich, nie przeprowadzono także dowodu z opinii biegłych. Organ nie zbadał także czy przedmiotowa rozbiórka nie wpłynie negatywnie na działki sąsiednie. W odpowiedzi na skargi Organ wniósł o ich oddalenie. Postanowieniem Sądu z dnia 06 października 2009 r. połączono powyższe skargi do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz postanowiono prowadzić je pod jedną sygn. akt IV SA/Po 716/09. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga dotyczy rozstrzygnięcia organu odwoławczego umarzającego postępowanie odwoławcze, z powodu braku przymiotu strony odwołujących się. Sąd uchylił powyższą decyzję w części, mianowicie uznał skargę O. F. Sp.z o.o za zasadną, natomiast skargę B. O.-K. Sąd zmuszony był oddalić. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd zobowiązany jest wziąć z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodnoszone w skardze. Na wstępie należy zauważyć, iż z akt sprawy wynika, że Skarżąca- spółka O. F. jest właścicielem działki przy ul. P. nr [...] w P. działka nr geod. [...], ark. [...], obręb G., sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością, na której prowadzona jest rozbiórka. Natomiast Skarżąca B. O.-K. jest najemcą budynku przy ul. P. [...] w P. działka nr geod. [...], ark. [...], obręb G., która stanowi współwłasność spółki cywilnej P.. Na organy prowadzące postępowanie administracyjne ustawodawca nałożył szereg obowiązków. Ich zakres oraz sposób realizacji uregulowany został w ustawie z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa). W myśl tych wytycznych prowadzące postępowanie administracyjnej organy są m.in. obowiązane prawidłowo ustalić krąg stron i zapewnić tym stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Jest to definicja zwężająca w stosunku do określenia strony zawartego w art. 28 K.p.a. Z punktu widzenia ustalania kręgu stron na potrzeby postępowania w sprawie pozwolenia na budowę (tutaj dotyczącego rozbiórki obiektu) kluczowe znaczenie przypisać należy obszarowi oddziaływania obiektu, czyli kategorii, którą art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego posługuje się poprzez odesłanie do pojęcia formułowanego w słowniczku definicji legalnych. Co do zasady pod tym pojęciem należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W orzecznictwie podnosi się, że przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, na podstawie, których ustala się obszar oddziaływania obiektu, a co za tym krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, są nie tylko przepisy techniczno - budowlane, lecz także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego i przepisy z zakresu ochrony środowiska. Celem art. 28 ust. 2 ustawy jest zawężenie kręgu podmiotów mających przymiot strony w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę jedynie do wymienionych w tym przepisie osób, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomościami, przy czym ograniczenie to, wynikające z przepisów odrębnych, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości (por. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r., VII SA/Wa 729/05, niepubl.). Jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki lub ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tej działki jest stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia na rozbiórkę w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy (...) (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 czerwca 2005 r. 11 SA/Łd 1076/04, niepubl.). Nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji z zasady znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, gdyż ich sposób zagospodarowania, jest uzależniony od powstałego już na sąsiedniej nieruchomości budynku. W przedmiotowej sprawie rozbiórka obiektu jak wykazała Skarżąca O. F. spowodowała ujemne dlań skutki, gdyż prace rozbiórkowe nie zostały należycie zabezpieczone, a odbywały się w odległości zaledwie kilku metrów od budynku Skarżącej. Ustalenie, że spółka O. F. jest stroną postępowania dotyczącego rozbiórki może wynikać zarówno z tego faktu, iż była ona stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji przez Prezydenta P. z dnia [...].05.2009 r., jak i z tego, że nieruchomość stanowiąca jej własność znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie od nieruchomości na której przeprowadzona miała być rozbiórka, co ewidentnie ma negatywny wpływ na sposób korzystania z tej nieruchomości. Biorąc, więc pod uwagę powyższe rozważania należy przyjąć, że skarga spółki O. F. zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w ocenie Sądu doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 7 i 77 k.p.a., co miało niewątpliwy wpływ na prawidłowe stosowanie w niniejszej sprawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Odnosząc się do skargi B. O.-K. stwierdzić należy, że wywodzi ona swój interes prawny z tego, że jest aktualnie najemcą nieruchomości sąsiedniej i nie wykonuje zarządu w imieniu współwłaścicieli nieruchomości, sama zaś nie posiada żadnego udziału we współwłasności nieruchomości. W tej sytuacji uznać należy, że B. O.-K. nie wykazała interesu prawnego i w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i nie posiada w niniejszej sprawie przymiotu strony. W przepisie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane ustawodawca obok inwestora wskazał, bowiem podmioty władające nieruchomościami, do których nie można zaliczyć najemcy. Najemca lokalu mieszkalnego nie jest podmiotem, któremu przysługują uprawnienia wynikające z przepisów Prawa budowlanego, gdyż posiada on jedynie prawa zależne od podmiotu będącego właścicielem budynku i mieszkania, a wynikające ze stosunku zobowiązaniowego. Może, zatem domagać się respektowania jego praw cywilnych, wynikających z umowy, od właściciela lokalu, a nie od organów administracji publicznej. Dla tych organów, stroną uprawnioną do zgłaszania żądań o charakterze administracyjnoprawnym, w tym wniosków o wszczęcie postępowań administracyjnych jest jedynie podmiot legitymujący się prawem własności lub innym prawem o podobnym charakterze, lecz nie najemca czy dzierżawca (patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lipca 2006 r. sygn. VII SA/Wa 321/06). Z wyżej wymienionych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w punkcie 1 sentencji, natomiast na podstawie art. 151 oddalił skargę w pozostałym zakresie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy. /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/E. Makosz-Frymus /-/M. Dybowski za nieobecnego Sędziego /-/E.Makosz-Frymus jh