IV SA/Po 735/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. P-R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej M. P-R. kwoty 540 złotych (pięćset czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej kpa) odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną własną nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Uzasadniając napisał, że zakwestionowaną przez wnioskodawcę decyzją dokonano rozgraniczenia przedmiotowej nieruchomości na podstawie zgodnego oświadczenia stron postępowania rozgraniczeniowego. Należąca do M. P–R. nieruchomość graniczy z działkami nr 430 i nr 460, stanowiącymi własność R. Ł., z działką nr 432, będącą własnością Skarbu Państwa we władaniu Gminnej Spółki Wodnej w [...] oraz z działkami nr 409 i nr 561, stanowiącymi własność Skarbu Państwa w posiadaniu Gminy [...]. Żadna ze stron postępowania rozgraniczeniowego nie kwestionowała decyzji organu I instancji, w związku z czym decyzja ta stała się ostateczna. Wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną może nastąpić z powodów wskazanych w art. 145 kpa, jednak w ocenie organu I instancji żadna z przesłanek wskazanych przez wnioskodawcę nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Odmienna ocena sposobu wytyczenia granicy dokonanego przez geodetę w oparciu o zgodne oświadczenie stron nie jest ani nową okolicznością faktyczną, ani nowym dowodem uzasadniającym wznowienie postępowania. Od opisanej decyzji odwołanie wniosła M. P–R. reprezentowana przez radcę prawnego M. C. W uzasadnieniu napisała, że wniosek o wznowienie postępowania został skierowany do organu administracji już pismem z dnia 29 września 2009 r. i poparty dalszymi pismami strony, wskazującymi na popełnione przez organ I instancji błędy dowodowe oraz pominięcie okoliczności, co ma istotne znaczenie dla oceny zachowania miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 kpa. Wniosek zawierał żądanie wznowienia postępowania z uwagi na wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 kpa). Wniosek strony spełniał wszelkie wymogi ustawowe, zatem organ I instancji miał obowiązek wszczęcia postępowania i dopiero potem mógł przystąpić do merytorycznej oceny zasadności wniosku. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowe postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na żądanie M. P–R. i skoro wnioskodawczyni nie zgadzała się z przebiegiem granic ustalonych w toku rozgraniczenia, to zgodnie z pouczeniem mogła zażądać przekazania sprawy na drogę postępowania sądowego. Kolegium podkreśliło, że przebieg granic uwidoczniony na szkicu granicznym przez geodetę wyraźnie wskazuje, iż sporny budynek gospodarczy na działce nr 429 wykracza poza granice nieruchomości i częściowo wchodzi na działkę nr 430, a mianowicie pkt 5a – o 0,14 m, a w pkt 5b – o 0.29 m. W ocenie Kolegium nie można zatem podzielić stanowiska zawartego we wniosku, że nie były znane dane liczbowe położenia tego budynku oraz, że z tego powodu pełnomocnik nie mógł zgłosić żadnych zastrzeżeń w ustawowym czasie. Protokół graniczny jak również szkic graniczny został podpisany w dniu 04 kwietnia 2009 r. przez pełnomocnika M. P–R. – H. P. W ocenie Kolegium kwestionowanie ustaleń decyzji ostatecznej nie może służyć obejściu procedury wynikającej z przepisów art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 193 poz. 1287 ze zm.) w świetle której strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14-dni od dnia doręczenia jej decyzji w sprawie, przekazania sprawy sądowi powszechnemu. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu i zaznaczyła, że Kolegium utrzymując w mocy decyzję organu I instancji powiela rażący błąd proceduralny jakim jest merytoryczna ocena zasadności wniosku bez formalnego wszczęcia postępowania wznowieniowego. Skarżąca została przez to pozbawiona możliwości merytorycznej obrony, a to z powodu przekonania, że wykazana wadliwość proceduralna zostanie uwzględniona przez organ odwoławczy. W związku z tym w odwołaniu zostały podniesione jedynie zarzuty oparte na prawie procesowym. Z ostrożności procesowej skarżąca podkreśliła, że przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 kpa stanowi o okolicznościach nieznanych organowi wydającemu decyzję, nie zaś o okolicznościach nieznanych stronie. Nową okolicznością nieznaną organowi jest sporządzenie szkicu granicznego w sposób rażąco błędny, sprzeczny z zasadami sztuki geodezyjnej a w konsekwencji ze stanem faktycznym. Odstąpienie przez organ rozgraniczeniowy od poinformowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy spowodowało, że strona skarżąca miała możliwość rzetelnego przeanalizowania pracy geodety dopiero po doręczeniu decyzji rozgraniczeniowej. Twierdzenie o próbie obejścia przepisu art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jest bezzasadne, bowiem przesłankę wznowieniową stanowi właśnie wykryta wadliwość ustaleń faktycznych dokonanych przez geodetę. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, możliwe jest tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego (art. 148 § 1 i 2 lub 145 § 2 kpa). Odmowa wznowienia postępowania następuje wyłącznie ze względów formalnych. Jeżeli zatem zachodzą jakiekolwiek wątpliwości dotyczące istnienia podstawy wznowienia, niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Uszło bowiem uwadze organom obu instancji, że wyłączenie dopuszczalności wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw wznowienia wynika z art. 149 § 2 kpa. W tym przedmiocie zarówno stanowisko doktryny jak i liczne orzecznictwo sądów administracyjnych jest jednolite i od lat ugruntowane (patrz: wyrok II SA/Po 833/05 z 21.06.2006; wyrok NSA z 30.01.2008 II OSK 1949/06 – Lex nr 437529, II SA/Po 611/07). Postanowienie o wszczęciu postępowania wywiera jedynie skutki procesowe i przed wydaniem tegoż postanowienia wszelkie rozważania i czynności merytoryczne są niedopuszczalne. W konsekwencji stwierdzona wada proceduralna zaskarżonej decyzji uniemożliwia również Sądowi merytoryczną ocenę decyzji będącą przedmiotem skargi, jak i potrzebę odniesienia się do zarzutów skargi dotyczących argumentacji organu w tej materii. Toteż przy ponownym rozpoznaniu sprawy i zwróceniu uwagi na zachowanie przez stronę wnoszącą podanie, o wznowienie postępowania terminu do tej czynności, organ w przypadku gdy ustali, że strona zachowała termin z art. 148 § 1 kpa winien wydać postanowienie w trybie art. 149 § 1 kpa, a następnie wydać decyzję w trybie art. 151 stosownie do art. 149 § 2 kpa. Ubocznie należy jedynie wskazać wobec rozważań organu w przedmiocie możliwości wznowienia postępowania postępowania rozgraniczeniowego, że co do zasady jest ono dopuszczalne (patrz: wyrok NSA w Warszawie z 19.02.2002 r. II SA 2900/00). Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. mb