IV SA/Po 742/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska WSA Donata Starosta Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Poznaniu na uchwałę Rady Miasta i Gminy Kórnik z dnia 29 lutego 2012 r. nr XVIII/212/2012 w przedmiocie ustalenia na terenie miasta Kórnika Strefy Płatnego Parkowania Niestrzeżonego, wysokości stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w Stefie Płatnego Parkowania Niestrzeżonego, wysokości opłat dodatkowych i sposobu ich pobierania postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne Pismem z 19 lipca 2016 r., sygn. PO V Pa 183.2016, Prokurator Okręgowy w Poznaniu (dalej jako: "Skarżący" lub "Prokurator") zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu uchwałę nr XVIII/212/2012 Rady Miejskiej w Kórniku z dnia 29 lutego 2012 r. w sprawie ustalenia na terenie miasta Kórnika Strefy Płatnego Parkowania Niestrzeżonego, wysokości opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w Strefie Płatnego Parkowania Niestrzeżonego, wysokości opłat dodatkowych, sposobu ich pobierania (zwaną też dalej "Uchwałą") – w części obejmującej § 2 Uchwały oraz § 3, § 6, § 15 ust. 4, § 16, § 17 ust. 4 oraz § 19, § 20 i § 21 załącznika nr 2 do Uchwały. Skarżący zarzucił Uchwale istotne naruszenie § 133, 134, 135 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908) oraz art. 13b ust. 1 i 2, art. 13b ust. 4 pkt 2 i 3, art. 13f ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460, z późn. zm.; zwanych dalej w skrócie: "u.d.p.") poprzez: – ustalenie w § 2 Uchwały oraz w § 3 załącznika nr 2 do Uchwały ("Regulaminu strefy płatnego parkowania niestrzeżonego") pobierania opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania także w soboty w godzinach od 8:00 do 13:00, podczas gdy opłaty za parkowanie mogą być pobierane wyłącznie w dni robocze, a sobota na gruncie prawa administracyjnego, w tym na gruncie ustawy o drogach publicznych, nie jest dniem roboczym; – określenie w § 17 ust. 4 załącznika nr 2 do Uchwały trybu egzekucji opłat dodatkowych; – określenie w § 6 załącznika nr 2 do Uchwały zwolnienia pojazdów od opłat za parkowanie; – określenie w § 15 ust. 4 załącznika Nr 2 do Uchwały braku podstaw do żądania zwrotu uiszczonej opłaty z tytułu niepełnego wykorzystania biletu parkingowego; – określenie w § 16 załącznika nr 2 do Uchwały braku podstawy do roszczeń w przypadku braku miejsc postojowych pomimo wykupienia karty abonamentowej; – określenie w § 19, 20 i 21 załącznika nr 2 do Uchwały uprawnień i obowiązków kontrolerów strefy płatnego parkowania. Stawiając powyższe zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności Uchwały w zaskarżonej części. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta i Gminy Kórnik – reprezentowana przez Burmistrza Miasta i Gminy Kórnik, zastępowanego przez pełnomocnika r.pr. Przemysława Barczyńskiego – uznała skargę w całości za zasadną. Jednocześnie pełnomocnik zaznaczył, że uchwała będąca przedmiotem skargi nie została do dnia dzisiejszego wykonana, tj. na terenie miasta Kórnika nie wprowadzono Strefy Płatnego Parkowania Niestrzeżonego. Na rozprawie w dniu 06 kwietnia 2017 r. Prokurator podtrzymał wnioski i wywody skargi. Pełnomocnik organu wniósł jak w odpowiedzi na skargę oraz dodał, że uchwałą z 28 września 2016 r. uchylono zaskarżoną uchwałę. Ponadto wyjaśnił, że dotychczas nie podjęto nowej uchwały dotyczącej SPP, gdyż konserwator zabytków nie zgadza się na nanoszenie niezbędnych oznaczeń na terenie zabytkowego rynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej uchwały nr XVIII/212/2012 Rady Miejskiej w Kórniku z dnia 29 lutego 2012 r. w sprawie ustalenia na terenie miasta Kórnika Strefy Płatnego Parkowania Niestrzeżonego, wysokości opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w Strefie Płatnego Parkowania Niestrzeżonego, wysokości opłat dodatkowych, sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Wielk. poz. 2099), Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. W dniu orzekania przez Sąd zaskarżona Uchwała nie funkcjonowała już bowiem w obrocie prawnym, gdyż została uchylona z dniem 25 października 2016 r. przez § 1 uchwały nr XXVI/306/2016 Rady Miasta i Gminy Kórnik z dnia 28 września 2016 r. uchylającej uchwałę w sprawie ustalenia na terenie miasta Kórnika Strefy Płatnego Parkowania Niestrzeżonego, wysokości stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w Strefie Płatnego Parkowania Niestrzeżonego, wysokości opłat dodatkowych, sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Wielk. poz. 5987). Powyższe oznacza, że w dniu orzekania nie istniał już przedmiot kontroli sądowej. "Zniknięcie" przedmiotu kontroli sądowej przed dniem wyrokowania przez sąd administracyjny – w tym przypadku: w wyniku uchylenia Uchwały – skutkuje zaś, co do zasady, bezprzedmiotowością postępowania sądowego, uzasadniającą jego umorzenie (por. R. Hauser, Stosowanie reguł walidacyjnych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (na przykładzie konkretnej sprawy) [w:] W poszukiwaniu dobra wspólnego. Księga jubileuszowa Profesora Maciej Zielińskiego, pod red. A. Choduń i S. Czepity, Szczecin 2010, s. 325 i nast.). Należy zaznaczyć, że od powyższej zasady istnieją pewne wyjątki. Otóż, zgodnie z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie, zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ jednostki samorządu terytorialnego w sprawie z zakresu administracji publicznej nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę. Następstwa stwierdzenia nieważności uchwały polegają bowiem na wyeliminowaniu jej postanowień z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, tj. od daty podjęcia uchwały, są zatem dalej idące niż uchylenie uchwały, które wywiera jedynie skutek ex nunc, tj. od daty uchylenia (por. uchwała TK z 14.09.1994 r., W 5/94, OTK 1994/2/44; por. też wyroki NSA: z 22.03.2007 r., II OSK 1776/06; z 01.09.2010 r. I OSK 368/10 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie: "CBOSA"). W niniejszej sprawie taki wyjątek jednak nie zachodzi, gdyż – jak wyjaśnił pełnomocnik organu – zaskarżona uchwała w praktyce nigdy nie została wykonana, bowiem na terenie miasta Kórnika dotychczas nie wprowadzono Strefy Płatnego Parkowania Niestrzeżonego (z uwagi na sprzeciw konserwatora zabytków), której Uchwała dotyczyła. Tym samym nie ulega wątpliwości, że postanowienia zaskarżonej uchwały, w ogóle nie były stosowane w okresie od wejścia w życie Uchwały do momentu jej uchylenia, tj. nie stanowiły w tym okresie podstawy do wyznaczania i egzekwowania jakichkolwiek obowiązków lub zakazów w Uchwale określonych, w tym zwłaszcza do naliczania opłat za parkowanie. Z tych wszystkich względów postępowanie sądowe ze skargi na Uchwałę podlegało umorzeniu, jako bezprzedmiotowe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wobec tego orzeczono jak w sentencji postanowienia.