IV SA/Po 754/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-11-30
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Izabela Bąk – Marciniak, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dotycząca budowy elektrowni wiatrowych może zostać stwierdzona za nieważną po upływie 12 miesięcy od jej doręczenia, mimo zarzutów rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, nawet jeśli została wydana z rażącym naruszeniem prawa, nie może zostać stwierdzona za nieważną po upływie 12 miesięcy od jej doręczenia lub ogłoszenia na podstawie art. 53 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 158 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W takim przypadku strona może dochodzić odszkodowania na drodze cywilnej, a sąd administracyjny ogranicza się do kontroli legalności decyzji w terminie przewidzianym przez przepisy.Stan faktyczny
W 2008 roku na wniosek spółki wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dotyczącej budowy linii kablowych i trzech elektrowni wiatrowych o łącznej mocy do 2,7 MW. Wójt Gminy wydał decyzję ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego. Wnioskodawcy złożyli liczne wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji, zarzucając m.in. błędne kwalifikowanie inwestycji, brak uzgodnień z konserwatorem zabytków oraz wadliwe pełnomocnictwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło naruszenia prawa, ale odstąpiło od stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na upływ 12-miesięcznego terminu przewidzianego w ustawie planistycznej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Izabela Bąk – Marciniak (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 r. sprawy ze skarg B. O., T. K., E. B., J. P., A. D., E. W., G. W., S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego z naruszeniem prawa oddala skargi
Dnia [...] lipca 2008 r. na wniosek "[...]" Sp. z o.o. (dalej – Inwestor) zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy linii kablowych wyższych napięć 15kV wraz z budową trzech elektrowni wiatrowych EW1, EW2, EW3 o mocy do 0,9 MW każda, w sumie do 2,7 MW, które będą połączone za pośrednictwem tej linii do istniejących sieci elektroenergetycznych należących do [...][...]wraz z drogą dojazdową, placami manewrowymi stałymi i tymczasowymi oraz obiektami tymczasowej infrastruktury technicznej w prognozowanym okresie czasu inwestycji w miejscowości [...]gmina [...]dz. nr [...] (dalej – Inwestycja)
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] Wójt Gminy [...]ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla Inwestycji wskazując w punktach warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych. W krótkim uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Inwestycja nie jest inwestycją pogarszającą warunki ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz nie koliduje z innymi urządzeniami infrastruktury technicznej; decyzję uzgodniono ze Starostą [...]postanowieniem [...] z dnia [...] września 2008r.
W stosunku do powyższej decyzji wpłynął szereg wniosków o stwierdzenie nieważności. W szczególności w dniu [...] kwietnia 2010 r. wniosek taki złożyli: T.Ś., K. R., A. W., S. W., M.ł O., J. D., G. W., Z. M., E. W., A. M., J. P., E. B., A. N., J. P., Ju. S., A. H., R. C., R. W., A. N.. W dniu [...] maja 2010 r. zaś P. Ś., M. M., E. N., P. D., A. D., J. N., J. B., J. B., H. K., J. Ś., K. J., M.ł J., K. D., I. D., S. N., P.K., A. Z., T. Z., M. Ł., H. W., T. K. – W.. Wnioskiem z dnia [...] maja 2010 r. (data wpływu [...] maja 2010 r.), domagała się stwierdzenia nieważności także B.O. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Pierwsza grupa Wnioskodawców zarzuciła, że budowa elektrowni wiatrowych nie została zaliczona do inwestycji celu publicznego, a zatem Organ I instancji nie powinien wydawać decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego lecz decyzję o ustaleniu warunków zabudowy. Z tych też względów Wnioskodawcy podnieśli, że w sprawie nie będzie miał zastosowania przepis art. 53 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nadto zarzucono, że decyzja została wydana bez uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, a planowana inwestycja jest położona w bezpośrednim sąsiedztwie zespołu pałacowo parkowego oraz kościoła w miejscowości [...].
Druga grupa Wnioskodawców podkreśliła, że są właścicielami nieruchomości, na które planowana inwestycja będzie oddziaływała. Zarzucono, że odległość elektrowni wiatrowych od innych nieruchomości winna być w każdym przypadku indywidualnie ustalona na podstawie pomiarów i wskaźników dla konkretnych urządzeń, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Podobnie jak w pierwszym wniosku zarzucono, że budowa elektrowni wiatrowych nie została zaliczona do inwestycji celu publicznego, a zatem Organ I instancji nie powinien wydawać decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego lecz decyzję o ustaleniu warunków zabudowy. Z tych też względów Wnioskodawcy podnieśli, że w sprawie nie będzie miał zastosowania przepis art. 53 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nadto zarzucono, także, że decyzja została wydana bez uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, a planowana inwestycja jest położona w bezpośrednim sąsiedztwie zespołu pałacowo parkowego oraz kościoła w miejscowości [...].
B.O. zarzuciła:
1. rażące naruszenie prawa, tj. art. 6 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez przyjęcie, iż budowa elektrowni wiatrowych stanowi inwestycję celu publicznego w sytuacji jednoznacznie odmiennego brzmienia przepisów prawa oraz jednoznacznych poglądów przedstawicieli doktryny i orzecznictwa,
2. rażące naruszenie prawa, tj. art. 50 ust. 1 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w sytuacji, gdy postępowanie winno być prowadzone w trybie przepisów o postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy, ewentualnie
3. naruszenie art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez niedokonanie uzgodnień z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, w sytuacji gdy inwestycja znacząco oddziałuje na zabytki położone w miejscowości [...]: Kościół pod wezwaniem św. [...]. i zespól pałacowo-parkowy.
Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...], [...], [...] na podstawie art. 157 § 1, art. 158 i art. 156 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej - kpa) w związku z art. 53 ust. 7 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm., dalej - ustawa planistyczna) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej – Kolegium, SKO) stwierdziło, że decyzja Wójta Gminy [...]z dnia [...] października 2008 r. nr [...] wydana została z naruszeniem prawa i odstąpiło od stwierdzenia nieważności tej decyzji z uwagi na upływ 12 miesięcy od jej doręczenia. W uzasadnieniu Kolegium opisało stan faktyczny w sprawie i wskazało, że stanowisko Kolegium jest zbieżne ze stanowiskiem wyrażonym przez pełnomocnika B.O.. Kolegium uznało, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, w szczególności na początkowym etapie postępowania. Organ wywodził, że pierwszą czynnością organu właściwego do załatwienia sprawy winna być bowiem weryfikacja wniosku pod kątem przepisów kpa oraz art. 52 ust. 2 ustawy planistycznej. Organ podkreślił, że sam wniosek wskazywał na to, że Wnioskodawcą jest firma [...]Sp. z o.o., i że co do zasady w postępowaniach administracyjnych spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mogą być stronami (wnioskodawcami). Niemniej jednak, SKO zwróciło uwagę, że - w omawianym przypadku - do podania dołączono pełnomocnictwa. Wynikało z nich jednoznacznie, że wnioskodawcą jest firma "[...]" E.B. Spółka Jawna, a [...]Sp. z o.o. miała jedynie opracować dokumentację techniczną oraz reprezentować firmę "[...]" w postępowaniach administracyjnych. Miała działać w imieniu i na rzecz ostatnio wymienionej Firmy. Organ I instancji nie zwrócił na to uwagi i prowadził postępowanie oraz wydał decyzję tak jakby wnioskodawcą była firma [...]Sp. z o.o. Nadto, dołączone do podania pełnomocnictwo było nieprawidłowe, bowiem pełnomocnikiem ustanowiono osobę prawną. Tymczasem pełnomocnikiem może być tylko osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (art. 33 § 1 kpa). Fakt ten również pominięto.
Według Kolegium stwierdzone uchybienia są wystarczające do stwierdzenia, że w omawianej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, a w szczególności art. 33 § 1, art. 63 § 2, art. 64 § 2 i art. 107 § 1 kpa oraz art. 52 ust. 1 ustawy planistycznej. Nadto nieprawidłowo ustanowionego Pełnomocnika potraktowano jako Wnioskodawcę i adresata decyzji.
W zakresie pozostałych zgłoszonych zarzutów, Kolegium stwierdziło, iż sprawa traktowania elektrowni wiatrowych jako inwestycji, które nie są inwestycjami celu publicznego w praktyce nie jest wcale jednoznaczna ani oczywista, o czym – zdaniem organu – świadczy znajdujące się w aktach pismo z Ministerstwa Budownictwa, mimo że nie jest źródłem prawa, podobnie jak przywoływane w sprawie wyroki sądowe (orzecznictwo też nie jest jednolite). W sprawie bezsprzecznym jest, że decyzją przesądzono o charakterze Inwestycji, jako inwestycji celu publicznego. Dopóki zatem nie zostanie ona uchylona, zmieniona albo nie stwierdzi się jej nieważności, rzeczoną Inwestycję należy tak traktować.
Zarzut braku uzgodnienia projektu decyzji z konserwatorem zabytków uznało Kolegium za nietrafny. Działka nr [...], na której planowana jest inwestycja, nie jest objęta ochroną konserwatorską, a tylko wówczas musiałoby dojść do takich uzgodnień (art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy planistycznej). Sąsiedztwo działek objętych ochroną konserwatorską mogłoby mieć znaczenie w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla planowanej inwestycji.
Kolegium zważyło również, że w toku postępowania wydane zostało postanowienie uzgodnieniowe przez Starostę [...]. Postanowienie to wydane zostało w trybie art. 106 kpa, było więc wiążące dla Wójta, zaś Kolegium nie może tego postanowienia badać w obecnym postępowaniu.
Uwzględniając wszystkie powyższe kwestie Kolegium jednakże skonstatowało, że dla rozstrzygnięcia sprawy decydujące znaczenie ma przepis art. 53 ust 7 ustawy planistycznej. Wziąwszy zatem pod uwag, że decyzja została doręczona stronom postępowania w dniach [...] i [...] listopada 2008 r. stwierdzenie nieważności tej decyzji było zdaniem organu możliwe tylko do dnia [...] listopada 2009 r. Wnioski o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zostały złożone w kwietniu i maju 2010 roku, a zatem już po upływie terminu 12 miesięcy z art. 53 ust. 7 ustawy planistycznej. W opisanych okolicznościach Kolegium mogło zatem jedynie orzec jak w sentencji.
Z treścią decyzji organu drugiej instancji nie zgodzili się B.O. zastępowana prze pełnomocnika, J. i J. B., E. W., J. i W. S., E. B., M. M., A. H., P. Ś., A. i T. Z., P. K., K. R., I. B., S. i A. N., K. D. oraz T. K. – W., którzy w przepisanym terminie złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy formułują zarzuty tożsame z podniesionymi w postępowaniu o stwierdzenie nieważności w tym przede wszystkim naruszenie przepisów prawa tzn. art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 2008 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej – ugn) w związku z art. 50 ust. 1 ustawy planistycznej, przez przyjęcie, iż elektrownia wiatrowa stanowi inwestycję celu publicznego. Dodatkowo zarzuca się, iż organ pierwszej instancji wydając swoja decyzję naruszył przepis art. 50 ust. 1 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy planistycznej przez wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w sytuacji, gdy postępowanie należy prowadzić w oparciu o przepisy dotyczące wydania decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto wnioskodawcy zarzucają, iż naruszony został art. 53 ust. 4 pkt. 2 ustawy planistycznej przez brak uzgodnienia inwestycji z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków mimo, że Inwestycja negatywnie oddziałuje na zabytki położone w [...]. Dodatkowo wnioskodawczyni – T. K. – W. podniosła po raz kolejny, iż decyzja organu pierwszej instancji nie została skierowana do osoby będącej stroną postępowania ze względu na błędne umocowania w sprawie.
Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2010 r. Organ w całej rozciągłości poprał stanowisko organu wydającego decyzję w stosunku do której wydano wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ doszedł do identycznych wniosków i za zgodne z prawem i jedyne możliwe rozstrzygnięcie uznał stwierdzenie, iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa i odstąpienie od stwierdzenia jej nieważności, pomimo szeregu podstaw ku temu, a to ze względu na art. art. 53 ust 7 ustawy planistycznej oraz upływ terminu, o którym w nim mowa.
Skargi o tożsamej treści, na powyższa decyzję złożyli B.O., T.K., E. B., J. P., A. D., E. W., G. W. i S. N. zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2010 roku w części dotyczącej odstąpienia od stwierdzenia nieważności tej decyzji,
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 53 ust. 7 ustawy planistycznej w związku z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego zastosowanie w sprawie, w sytuacji gdy w sprawie przepisów ów nie znajdował zastosowania i dopuszczenie zastosowania przedmiotowego przepisu wyłącznie w oparciu o językowe oznaczenie decyzji sprzeczne z jej materialnym charakterem, w rezultacie błędnej wykładni przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i pominięcia jednoznacznej i jednolitej wykładni przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonanej przez przedstawicieli doktryny oraz sądy powszechne i administracyjne najwyższych rzędów, zgodnie z którą budowa elektrowni wiatrowych nie stanowi inwestycji celu publicznego (nie należy do żadnej z kategorii inwestycji przewidzianych w ustawie o gospodarce nieruchomościami) i nie może być lokowana w oparciu o decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego,
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy i wewnętrzną sprzeczność wnioskowań organu, tj. 157 § 1 kpa w związku z art. 17 pkt 1 kpa, poprzez przyjęcie, iż "w tej sprawie decyzja została wydana jako decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i dopóki funkcjonuje w obrocie prawnym, musi być jako taka traktowana", w sytuacji gdy to Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest właściwe do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego a postępowanie zainicjowane przed Kolegium właśnie temu służyło,
3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6 kpa, art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 2 Konstytucji RP, poprzez uczynienie faktyczną i jedyną podstawą prawną rozstrzygnięcia pisma Ministerstwa Budownictwa, w sytuacji dostrzeżenia, iż nie stanowi ono źródła prawa, treści w nim wyrażone są niejednoznaczne i odsyłają do okoliczności konkretnej sprawy, a w części, w jakiej przedmiotowe pismo dopuszcza traktowanie elektrowni wiatrowych jako inwestycji celu publicznego, jest sprzeczne z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, których wykładnia dokonana została przez sądy administracyjne i sądy powszechne najwyższych rzędów,
4. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 3 kpa oraz art. 8 kpa, art. 9 i art. 11 kpa w zakresie, w jakim uniemożliwia kontrolę decyzji przez sądy administracyjne, poprzez rażącą lakoniczność uzasadnienia decyzji w zakresie kluczowej dla stron kwestii dopuszczalności zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 57 ust. 3 ustawy planistycznej, na którą to kwestię kompleksowo wskazałno we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w pismach składanych w toku postępowania i zaniechanie odniesienia się do podnoszonej argumentacji.
Skarżący opisali dotychczasowy przebieg postępowania, następnie zaś odnieśli się szczegółowo do podniesionych zarzutów. Odnosząc się do kwestii błędnego zastosowania art. 53 ust. 7 ustawy planistycznej powołano się na orzecznictwo oraz wskazano, iż zdaniem skarżących – Wójt, niezwłocznie po złożeniu wniosku (niezależnie od kwestii wadliwego umocowania i braku kompetencji do działania przez pełnomocnika), winien umorzyć postępowanie, ostatecznie wadliwie zakończone decyzją z dnia [...] października 2008 roku. W ocenie skarżących decyzja z dnia [...] października dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa i nie może być potraktowana jako decyzja lokalizacyjna. Kolejno podnoszono, że nie jest dopuszczalne zastosowanie w sprawie art. 53 ust. 7 ustawy planistycznej, a to z tego względu, że Inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego, tym samym wadliwie wydana decyzja w tym trybie nie może korzystać ze szczególnych środków ochrony trwałości przewidzianych w art. 53 ust. 7 ustawy planistycznej. W ocenie skarżących również w tym zakresie stanowisko doktryny i orzecznictwa jest jednolite. Zdaniem skarżących nazwanie decyzji decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, gdy brak jakichkolwiek podstaw do zastosowania tego trybu lokalizowania inwestycji, nie czyni decyzji decyzją o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, a tym samym nie może korzystać ona z ochrony przewidzianej w art. 53 ust. 7 ustawy planistycznej.
Wskazano także, że w sprawie nie ma znaczenia pismo Dyrektora Departamentu Ładu Przestrzennego i Architektury w Ministerstwie Budownictwa z dnia 11 czerwca 2007 roku bowiem nie jest źródłem prawa.
Kolejno podnoszono, powołując się na art. 157 § 1 oraz 156 i 17 pkt 1 kpa, że organ nie dostrzegł, iż to właśnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest organem wyłącznie kompetentnym do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2008 roku i miało prawny obowiązek wydania decyzji stwierdzającej nieważność mimo upływu dwunastu miesięcy od jej doręczenia.
Wreszcie odniesiono się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania (art. 107 § 3 kpa oraz art. 8, art. 9 i art. 11 kpa). Wskazano w szczególności, że w zakresie kwestii, które były głównym przedmiotem wniosku o ponownie rozpatrzenie, organ powtórzył lakoniczne sformułowania decyzji pierwotnej wskazywano braki uzasadnienia w zakresie wyjaśnienia podstaw prawnych uznania, iż inwestycja w postaci budowy elektrowni wiatrowych jest inwestycją celu publicznego. Organ nie odniósł się, zdaniem skarżących, do przytoczonych przez skarżącą argumentów. Powyższe należy uznać według skarżących także za rażące naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm., dalej - ppsa)). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 ppsa).
Art. 53 ust. 7 ustawy planistycznej stanowi, iż nie stwierdza się nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 12 miesięcy. Art. 158 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Przepis art. 53 ust. 7 ustawy planistycznej wyłącza zatem zastosowanie regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego określających czas, po którego upływie, pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1) decyzje te nie są eliminowane z obrotu prawnego. Z art. 156 § 2 kpa wynika, iż możliwość stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w zależności od podstawy powodującej nieważność, albo jest nieograniczona czasowo, albo może być dokonana, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 10 lat. Czas na wyeliminowanie wadliwych decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego został ograniczony do 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. Rozwiązania przyjęte w art. 53 ust. 7 zwraca się w większym stopniu niż odpowiadające im unormowania Kodeksu postępowania administracyjnego ku zasadzie trwałości decyzji administracyjnej, a co za tym idzie, i zasadzie pewności obrotu prawnego, "kosztem" zasady weryfikacji ostatecznej decyzji w trybie postępowania administracyjnego. Upływ 12-miesięcznego terminu do stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego sanuje rozstrzygnięcie w sprawie, uniemożliwiając jego wzruszenie.
Na wstępie należy zwrócić uwagę, iż w skardze skarżący wskazali, iż podzielają poglądy wyrażone w utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych i sądów powszechnych. Sąd wskazuje, że powołany przez skarżących wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 844/09, zapadł na tle analogicznego stanu faktycznego – został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 899/10.
Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela i czyni własnymi poglądy wyrażone w tym ostatnim wyroku. Należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "burmistrz wszczął postępowania nie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy lecz lokalizacji inwestycji celu publicznego (zawiadomienie o wszczęciu kierowane do strony jest w tej mierze jednoznaczne, a jego treść nie zezwala na inną interpretację), postępowanie organ prowadził na podstawie przepisów art. 50 i nast. ustawy planistycznej, wreszcie zarówno nagłówek jak i treść decyzji pierwszoinstancyjnej czynią jednoznacznym, iż właśnie wydanie decyzji w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego było zrealizowanym zamiarem burmistrza. Tym samym twierdzenie WSA, że nie można mówić w przedmiotowym przypadku o zastosowaniu regulacji z art. 53 ust. 7 ustawy, albowiem odnosi się ona do decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a w niniejszej sprawie mamy do czynienia z zamierzeniem inwestycyjnym, które nie można zaliczyć do inwestycji celu publicznego, nie znajduje żadnego oparcia w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy. NSA z całą mocą podkreślił, że właśnie dlatego, iż decyzja burmistrza stanowi decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, uznana została za dotkniętą wadą kwalifikowaną polegającą na wydaniu jej z rażącym naruszeniem art. 50 ust. 1 i art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy planistycznej w związku z art. 6 pkt 2 ugn. Gdyby bowiem w rzeczywistości decyzja pierwszoinstancyjna nie stanowiła decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, wbrew swemu nagłówkowi i treści, a np. decyzję ustalającą warunki zabudowy, to jej ocena przebiegać musiałaby odmiennie. [...] Skoro zatem wydane przez organ I instancji rozstrzygnięcie, pomimo swej wadliwości, stanowiło decyzję o lokalizacji celu publicznego to zastosowanie w odniesieniu do niej, musiał znaleźć art. 53 ust. 7 ustawy planistycznej stanowiący, iż nie stwierdza się nieważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 12 miesięcy. NSA wskazało, że w takich sytuacjach znajduje natomiast odpowiednie zastosowanie art. 158 § 2 kpa (przewidujący stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa).
Po upływie zatem 12-miesięcy od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji żadne wady prawne tej decyzji, nawet tak poważne jak wydanie decyzji przez niewłaściwy organ, czy z rażącym naruszeniem przepisów ustawy, nie uprawniają do stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 156 kpa. W takim przypadku, czyli po stwierdzeniu, że decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego została wydana z naruszeniem prawa, strona może jedynie dochodzić w procesie cywilnym odszkodowania na zasadach określonych w art. 417 i nast. Kodeksu cywilnego. Ratio legis unormowania zawartego w powołanych przepisach zmierza do zwiększenia stabilności takich decyzji.".
Na tle powyższego należy zgodzić się ze skarżącymi, iż stan faktyczny w ww. sprawie rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest analogiczny do stanu faktycznego w niniejszej sprawie, aczkolwiek poglądy prawne zawarte w uzasadnieniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którymi zgadza się Sąd w niniejszej sprawie, nie są zbieżne z prezentowanymi przez skarżących. Wręcz przeciwnie przesądzają o konieczności oddalenia skargi, albowiem wskazują na słuszność i prawidłowość decyzji podjętych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na skutek wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta. Niewątpliwym jest bowiem, że Wójt wszczął postępowania w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego (zawiadomienie z dnia [...] lipca 2008 r. i obwieszczenie o wszczęciu postępowania w sprawie z tego samego dnia), postępowanie organ prowadził na podstawie przepisów art. 50 i nast. ustawy planistycznej, wreszcie zarówno nagłówek jak i treść decyzji pierwszoinstancyjnej czynią jednoznacznym, iż właśnie wydanie decyzji w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego było zrealizowanym zamiarem Wójta.
Sąd w niniejszej sprawie nie miał wątpliwości, iż decyzja z dnia [...] października 2008 r. wydana przez Wójta Gminy [...]dotknięta jest szeregiem wad, przede wszystkim wadą kwalifikowaną polegającą na wydaniu jej z rażącym naruszeniem art. 50 ust. 1 i art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy planistycznej w związku z art. 6 pkt 2 ugn (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), jak również została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie (art. 156 § 1 pkt 4 kpa). Jednakże wydane przez organ I instancji rozstrzygnięcie, pomimo swej wadliwości, stanowi decyzję o lokalizacji celu publicznego, a w konsekwencji zastosowanie w odniesieniu do niej musiał znaleźć art. 53 ust. 7 ustawy planistycznej oraz art. 158 § 2 kpa.
A zatem ze względu na upływ 12-miesięcy od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji istotne wady prawne tej decyzji, nawet tak poważne jak wydanie decyzji przez z rażącym naruszeniem przepisów ustawy, czy jej skierowanie do podmiotu nie będącego stroną postępowania, nie uprawniają do stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 156 kpa. Sąd stwierdza, że w takim przypadku, czyli po stwierdzeniu, że decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego została wydana z naruszeniem prawa, strona może jedynie dochodzić w procesie cywilnym odszkodowania na zasadach określonych w art. 417 i nast. Kodeksu cywilnego.
Sąd podkreśla, że kontrola sprawowana przez sądy administracyjne oparta jest wyłącznie o kryterium legalności - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i argumenty pozaprawne, takie jak względy słuszności, czy subiektywne poczucie pokrzywdzenia skarżących nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia.
W zaistniałych okolicznościach Sąd, na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło