IV SA/Po 759/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody z dnia 18 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej M. R. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) uiszczonego wpisu od skargi. Pismem datowanym na 26 sierpnia 2024 r. (data nadania w placówce pocztowej: 27 sierpnia 2024 r., k. 36 akt sądowych) M. R. (dalej jako "Skarżąca") wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody z 18 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia – spółce P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwanej dalej "Spółką") – pozwolenia na budowę wieży telekomunikacyjnej stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...], na działce nr [...], jedn. ewid.[...], przy ul. [...] w P.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda (dalej jako "Wojewoda" lub "organ II instancji") wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z 20 października 2024 r. Skarżąca – odpowiadając na wezwanie Sądu – wyjaśniła m.in., że nieruchomość, której jest współwłaścicielem (działka nr ewid. [...]), leży w bardzo bliskim sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji. Zarówno ona, jak i inni właściciele nieruchomości nie zostali poinformowani o planowanej inwestycji. Organ pozbawił ich udziału w procesie decyzyjnym. Przywoławszy treść art. 53 § 1 p.p.s.a., Skarżącą podała, że dowiedziała się o inwestycji dopiero 13 sierpnia 2024 r., gdy na działce sąsiadującej z jej nieruchomością rozpoczęto prace związane z budową masztu telefonii komórkowej. "Do tego dnia inwestor nie umieścił tablicy informacyjnej, a organ prowadzący postępowanie nie poinformował stron o toczącej się sprawie, co stanowi naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a." Konkludując, wskazała, że skarga została złożona 26 sierpnia 2024 r., a więc w ciągu 13 dni od dnia, w którym Skarżąca dowiedziała się o wydaniu decyzji, zatem została wniesiona w 30-dniowym terminie. W piśmie procesowym z 21 stycznia 2025 r. Skarżąca odniosła się do odpowiedzi Wojewody na skargę. W piśmie procesowym z 21 stycznia 2025 r. Spółka, reprezentowana przez r.pr. J. G., wniosła o oddalenie skargi w całości. W piśmie procesowym z 15 lutego 2025 r. Skarżąca odniosła się do ww. pisma procesowego Spółki. Na posiedzeniu jawnym w dniu 6 marca 2025 r., na pytanie Sądu o dopuszczalność (terminowość) skargi: - Skarżąca podtrzymała stanowisko, że skarga została złożona w terminie; - pełnomocnik Wojewody, r.pr. M. Ś., wniósł o odrzucenie skargi, podkreślając, że Skarżąca nie miała i nie ma przymiotu strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę; - pełnomocniczka Spółki, r.pr. J. G., przychyliła się do stanowiska Wojewody; - Skarżąca podkreśliła, że wbrew twierdzeniom Wojewody ma przymiot strony postępowania administracyjnego i powinna być zawiadamiana o toczącym się postępowaniu i o czynnościach procesowych w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") skargę do sądu wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W myśl art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia podlega odrzuceniu. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy (i co nie jest przedmiotem sporu pomiędzy stronami i uczestnikami postępowania sądowego) Wojewoda, w ślad za organem I instancji, za strony postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją uznał tylko inwestora (Spółkę) oraz właściciela nieruchomości, na której realizowana jest inwestycja (A. P.) – którym to stronom organ II instancji doręczył rozstrzygnięcie, odpowiednio, 19 marca 2024 r. (pełnomocnikowi Spółki, za pośrednictwem ePUAP; k. 58 akt adm. II inst.) oraz 21 marca 2024 r. (właścicielowi nieruchomości, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru; k. 55 akt adm. II inst.). Jest również poza sporem, że Skarżąca nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym oraz że organ nie doręczył jej zaskarżonej decyzji. Jak trafnie przyjmuje się w orzecznictwie, przepis art. 53 § 1 p.p.s.a., określając termin wniesienia skargi, "wyznacza początek jego biegu jedynie w wypadku doręczenia rozstrzygnięcia skarżącemu. Nie wskazuje natomiast wprost, od kiedy termin ten biegnie w sytuacji, gdy skarżącemu, będącemu stroną postępowania administracyjnego, rozstrzygnięcia tego nie doręczono. Pomimo braku w tym zakresie wyraźnego uregulowania ustawowego należy uznać, że aktualny w tej kwestii jest pogląd wyrażony na gruncie nieobowiązującej już ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), zgodnie z którym skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji, może skorzystać z uprawnienia złożenia skargi przed upływem 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie tego postępowania. Jeżeli z tego uprawnienia nie skorzysta, nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej, chyba że w złożonym w wymaganym terminie wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy (postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 1998 r. sygn. akt I SA 413/97, «LEX» nr 44541)" (zob. postanowienie WSA z 15.5.2006 r., II SA/Op 65/06, ONSAiWSA 2007, nr 2 poz. 31; podobnie m.in. postanowienia NSA: z 7.6.2022 r., I OZ 213/22; z 9.2.2023 r., II OZ 52/23; z 6.7.2023 r., II OZ 406/23; o ile inaczej nie zastrzeżone, orzeczenia sądowe przywołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadniczo, zgodnie z treścią art. 110 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. W niniejszej sprawie decyzja została skutecznie doręczona przynajmniej niektórym (o ile nie wszystkim – Sąd tego tu nie rozstrzyga) stronom postępowania administracyjnego, zatem weszła do obrotu prawnego, wywołując skutki wobec jej adresatów i innych uczestników obrotu prawnego. To wywołanie skutków prawnych polega także na zastosowaniu specjalnej regulacji, dla sytuacji polegającej na pozbawieniu strony udziału w postępowaniu. Przez "pozbawienie strony udziału w postępowaniu" należy rozumieć także przypadki, gdy stronie nie doręczono decyzji. Dotyczy to m.in. spraw, w których występuje wielość stron, gdy jednej ze stron nie doręczono decyzji. W konsekwencji skarżący, któremu nie doręczono decyzji, może wnieść skutecznie skargę w terminie otwartym dla pozostałych stron postępowania (por. postanowienie NSA z 7.6.2022 r., I OZ 213/22). Również w doktrynie panuje pogląd, że strona, która nie brała udziału w postępowaniu odwoławczym i której nie doręczono decyzji, może wnieść skargę w wynikającym z art. 53 § 1 p.p.s.a. terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji, zaś wniesienie skargi po upływie tego terminu spowoduje jej odrzucenie, chyba że skarżący złoży skuteczny wniosek o przywrócenie terminu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2011, uw. 2 do art. 53; Ł.M. Wyszomirski, Sądowa kontrola innych niż decyzje i postanowienia aktów i czynności z zakresu administracji publicznej, Warszawa 2018, rozdz. III.1.5.3; A. Kabat [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2024, uw. 4 do art. 53). Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy, należy zauważyć, że trzydziestodniowy termin od ostatniego doręczenia zaskarżonej decyzji Wojewody podmiotom uznanym przez organ II instancji za stronę postępowania odwoławczego (co nastąpiło 21 marca 2024 r.) upłynął z dniem 22 kwietnia 2024 r. (20 kwietnia 2024 r. przypadał na sobotę, wobec czego zastosowanie znajdował art. 83 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy). Nie ma zatem wątpliwości, że Skarżąca, wnosząc skargę dopiero 27 sierpnia 2024 r., uchybiła powyższego terminu. Nie ma przy tym znaczenia, czy nastąpiło to z, czy bez jej winy, skoro Skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zatem ziściły się przesłanki do odrzucenia skargi w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji nin. postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi (pkt 2 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd końcowo podkreśla, że nie przesądził w nin. postanowieniu, czy Skarżąca powinna była brać udział w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, a jedynie stwierdził, że skoro nie została ona uznana za stronę tego postępowania przez organy architektoniczno-budowlane obu instancji, to nie dysponowała "własnym" 30-dniowym terminem do wniesienia skargi. Kwestia czy Skarżąca powinna zostać uznana za stronę ww. postępowania może być rozważana w ewentualnym postępowaniu wznowieniowym, wszczętym na wniosek Skarżącej. Dlatego jedynie ubocznie Sąd zauważa, że z odpowiedzi na skargę wynika, iż takie postępowanie zostało wszczęte przez Wojewodę na wniosek Skarżącej. Organ ten słusznie bowiem uznał, że pismo Skarżącej z 14 sierpnia 2024 r. (zatytułowane: "Wniosek [o] stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i nakaz rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej") w istocie zawierało, obok wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Wojewody, również wniosek o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, w oparciu o wskazaną w ww. piśmie przesłankę wznowieniową z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a.