IV SA/Po 762/17

WyrokWSA w Poznaniu2018-04-25

Skład orzekający: Józef Maleszewski, Maciej Busz, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. należy uwzględnić przeznaczenie terenu wynikające z przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie orzekania przez organy administracji, czy też należy uwzględnić także przeznaczenie terenu z daty jego budowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji przedwcześnie wydały decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu. W postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, zgodnie z wykładnią NSA, należy uwzględnić nie tylko przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dacie orzekania, ale także przeznaczenie terenu z daty budowy obiektu. Organy nie przeprowadziły wystarczająco szczegółowej analizy wszystkich obowiązujących historycznie i aktualnie planów miejscowych, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę części budynku mieszkalnego wzniesionego na działce w Poznaniu. Obiekt został wybudowany w latach 80-tych XX wieku bez pozwolenia na budowę. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że teren, na którym znajduje się obiekt, jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zakazującym zabudowy. Skarżąca podnosiła, że organ nie zbadał wystarczająco dokładnie planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w różnych okresach oraz daty powstania budynku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania i zasądził od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia 16 grudnia 2016 r. nr 748/2016, znak [...], 2. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej [...] kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 08 czerwca 2017 r. nr WOA.7721.13.2017.JMA Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej też jako "WWINB") po rozpatrzeniu odwołania [...]i [...]iej oraz [...]i [...]a utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania (dalej jako PINB) z dnia 16 grudnia 2016 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przytoczył następujące ustalenia faktyczne i prawne sprawy. Pani [...]a [...]a pismem z dnia 5 maja 2015 r. zwróciła się do PINB z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego dotyczącego dobudówki przy ul. [...]iej 5 w Poznaniu. W dniu 22 lipca 2015 r. PINB przeprowadził kontrolę w sprawie zabudowy nieruchomości przy ul. [...]iej 5 w Poznaniu ([...], obręb Krzyżowniki, arkusz 11). Z protokołu sporządzonego podczas kontroli przeprowadzonej przez PINB wynika, że na terenie działki znajduje się m. in. trwale związany z gruntem obiekt konstrukcji tradycyjnej, posiadający jedną kondygnację nadziemną i częściowe podpiwniczenie, dach płaski kryty papą, stropodach żelbetowy, od strony ogrodu taras, wyniesiony ponad teren z uwagi na spadek terenu. Budynek funkcjonuje jako mieszkalny. Z oświadczenia [...]i [...]iej wynika, że jest ona właścicielem i użytkownikiem obiektu. Ponadto z oświadczeń [...]i [...]i i [...]i [...]iej wynika, że nie posiadają one wiedzy, czy zostało wydane pozwolenie na budowę obiektów objętych kontrolą, inwestorem rozbudowy i przebudowy powyższego obiektu była Pani [...]a [...]a, powstał on w latach 80-90 ubiegłego wieku oraz został rozbudowany ok. 2006 r. Archiwum Państwowe w Poznaniu pismem z dnia 12 sierpnia 2015 r. poinformowało PINB, że w jego zasobach nie odnaleziono materiałów archiwalnych dotyczących nieruchomości położonej przy ul. [...]iej 5 w Poznaniu. Decyzją z dnia 16 grudnia 2017 r. nr [...] PINB nakazał [...]e [...]iej i [...]i [...]a - właścicielkom nieruchomości położonej w Poznaniu przy ul. [...]iej 5 ([...], ark. 11, obręb Krzyżowniki) rozbiórkę części budynku (wraz z tarasem), użytkowanego obecnie na cele mieszkalne, położonego w części ogrodowej nieruchomości przy ul. [...]iej 5 w Poznaniu (dz. nr 10, arkusz 11, obręb Krzyżowniki), która została wzniesiona prze rokiem 1995, oznaczonego kolorem zielonym na załączniku graficznym do niniejszej decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła [...]a [...]a podnosząc, że budynek został wzniesiony w latach 70-80 XX wieku przez poprzedniego właściciela nieruchomości Panią [...]ę [...] i nie jest prawdopodobne by budynek był wzniesiony bez zezwoleń. Pani [...]a [...]a reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wnosiła o ograniczenie kręgu adresatów tylko do Pani [...]i [...]iej. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, iż na terenie przedmiotowej działki nr 10 wykonano wolnostojący budynek jednokondygnacyjny, częściowo podpiwniczony zlokalizowanego w części ogrodowej nieruchomości wzniesiony w technologii tradycyjnej z dachem płaskim pokrytym papą, posiadający taras o wym. 9,41 m x 3,58 m. Ściana budynku oddalona jest od granicy z nieruchomością przy ul. [...]iej 7 o 1,69 m, długość całego budynku bez tarasu wynosi 10,49 m, a szerokość 7,78 m. Z akt sprawy organu I instancji oraz dokumentacji przekazanej przez Urząd Miasta Poznania wynika, że nie zostało wydane pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu. Po przytoczeniu stosowanych przepisów prawa budowlanego organ przyjął, że skoro przedmiotem niniejszej sprawy jest obiekt wybudowany w latach 80-tych ubiegłego wieku, należy więc zastosować przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. (Dz. U. z 1974r. nr 38, poz. 229, ze zm., dalej: prawo budowlane z 1974r.). Zgodnie z art. 28 prawa budowlanego z 1974r. roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. W przypadku braku pozwolenia na budowę zastosowanie znajduje art. 37 ust. 1 powyższej ustawy. Natomiast w świetle art. 40 prawa budowlanego z 1974r. w przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 tejże ustawy odpowiedni organ wydaje decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Z powyższego wynika, że jedynie wykluczenie przesłanek przymusowej rozbiórki wymienionych w art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 1974r. daje możliwość zalegalizowania samowolnie wykonanego obiektu - po ewentualnym dokonaniu zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Należy zatem dokonać stosownej analizy w celu ustalenia, czy przedmiotowy obiekt może zostać zalegalizowany. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że [...] znajduje się na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Północno-Zachodniego Klina Zieleni w Poznaniu, część E - Otoczenie Jeziora Kierskiego zatwierdzonego uchwałą nr XLVI/698/VI/2013 Rady Miasta Poznania z dnia 26 lutego 2013r. (Dz. Urz. woj. Wlkp. z dnia 23 kwietnia 2013r.). Część ogrodowa działki, na której znajduje się przedmiotowy obiekt usytuowana jest na terenie oznaczonym w powyższym planie miejscowym symbolem 2kz-Z/WS. Z § 5 ust. 5 pkt 2 tego planu wynika, że na terenie oznaczonym wskazanym symbolem zakazuje się lokalizacji budynków. Analizując, czy przedmiotowy obiekt nie narusza przepisów w sposób uniemożliwiający jego zalegalizowanie organy uwzględniły treść uchwały NSA z dnia 16 grudnia 2013r. (sygn. II OPS 2/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl), w której NSA wskazał, iż "przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego z 1974r. w związku z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. " W związku z powyższym należy także dokonać analizy, czy obszar, na którym znajduje się przedmiot niniejszej sprawy nie był przeznaczony pod zabudowę także w czasie jego budowy - w okresie obowiązywania poprzednich miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Z akt sprawy organu I instancji wynika, że Miejska Pracownia Urbanistyczna, wraz z pismem z dnia 11 sierpnia 2015r. ([...]) przekazała do PINB: - plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Miasta Poznania 1990 zatwierdzony przez Wojewodę Poznańskiego w dniu 22 sierpnia 1975r., stanowiącego integralną część planu zagospodarowania Województwa Poznańskiego zatwierdzonego uchwalą nr VII/25/77 W.R.N. z dnia 21 października 1977r. (Dz. U. W.R.N. nr 14 poz. 110). - plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania uchwalony uchwałą nr 33/283/66 Prezydium Rady Narodowej miasta Poznania z dnia 9 września 1966r.; - ogólny plan zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania, uchwalony uchwałą nr X/58/11/94 Rady Miasta Poznania z dnia 6 grudnia 1994r. (Dz. U. Woj. Pozn. 1994r. nr 22, poz. 246 z dnia 8 grudnia 1994r.); - miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego Poznań-Krzyżowniki zatwierdzony uchwałą nr CV/607/94 Rady Miejskiej Poznania z dnia 10 maja 1994r. opublikowany w Dz. Urz. Woj. Nr 12 z dnia 12 lipca 1994r. Z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1966r. wynika, że dopuszczał on mieszkalnictwo rodzinne o niskiej intensywności jedynie w południowej części w rejonie jeziora Kierskiego. Z pisma MPU, nie wynika by plany szczegółowe dopuszczały budownictwo na przedmiotowym terenie. Podobnie w miejscowym planie z 1975r. wskazano, że w rejonie jeziora Kierskiego przewiduje się adaptację istniejącej zabudowy jednorodzinnej rozproszonej na terenie zabudowy oraz nie dopuszcza się dalszej zabudowy. Z kolei w miejscowym planie szczegółowym z 1994r. budynek znajduje się na obszarze oznaczonym jako Al Z przeznaczonym pod użytek ekologiczny, na którym projektuje się jedynie 3 domy mieszkalne w formie rezydencji. Ogólny miejscowy plan zagospodarowania z 1994r. wskazuje, iż Jezioro Kierskie - południowy brzeg stanowi użytek ekologiczny i przewiduje zachowanie dotychczasowego sposobu użytkowania z uwzględnieniem obiektów przewidywanych w projekcie planu szczegółowego. Organ wskazał, że wobec powyższego część działki, na której znajduje się przedmiotowy obiekt nie była nigdy przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ powiatowy był zobowiązany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanego budynku na podstawie art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 1974r. Odnosząc się do zarzutów uczestniczki postępowania organy przyjęły, że przepisy nie przewidują możliwości nałożenia obowiązku rozbiórki przewidzianego w art. 37 prawa budowlanego z 1974r. jedynie na faktycznego użytkownika obiektu. Z akt sprawy PINB wynika, że działka stanowi współwłasność Pani [...]i [...]iej i Pani [...]i [...]i, zatem PINB nałożył obowiązek na wszystkich współwłaścicieli. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła Pani [...]a [...]a podnosząc, iż miejscowy plan zagospodarowania terenu z 1975 r. przewidywał adaptację istniejącej zabudowy w rejonie jeziora. Ponadto wskazała, że wątpliwym jest, aby poprzedni właściciel posadowił obiekt samowolnie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 25 kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej wskazała, że organ administracji zobligowany był do zbadania rozwiązań planistycznych obowiązujących na danym terenie i precyzyjnego ustalenia daty powstania spornego budynku. Okoliczności te mają istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy i ustalenia, czy możliwa jest legalizacja budynku będącego budynkiem mieszkalnym, w którym zamieszkuje rodzina z trojgiem małych dzieci. Nadto zwrócono uwagę, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest nieprecyzyjne, nie określa w jasny sposób, której dokładnie części budynku rozbiórka dotyczy. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu profesjonalny pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i wywodził, jak w skardze oraz piśmie uzupełniającym z 25 kwietnia 2018r. Pełnomocnik uczestniczki [...]i [...]a podzielając stanowisko organów wniósł o oddalenie skargi i podnosił, że budynek powstał bez pozwolenia na budowę, a skarżąca doprowadziła go obecnej funkcji mieszkalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowił przepis art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.). Zastosowanie w niniejszej sprawie powyższych przepisów oparte zostało na prawidłowych podstawach prawnych. Niesporne w sprawie bowiem jest, że budynek użytkowany obecnie jako mieszkalnym, którego niniejsze postępowanie dotyczy, postawiony został przed dniem 1 stycznia 1995 r. Zgodnie z oświadczeniem złożonym podczas kontroli przez [...]ę [...]ę oraz [...]ę [...]ą przedmiotowy budynek powstał w latach 70-80 tych. Powyższe potwierdzają również uzyskane w toku postępowania zdjęcia satelitarne (k. 21-24 akt adm. I instancji). Przy czym wskazać należy, że na gruncie niniejszej sprawy bez znaczenia jest czy obiekt powstał przed 1 marca 1975 r. tj. pod rządami obowiązywania ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 ze zm.) czy też po 1 marca 1975 r., a więc za czasów obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974r. W orzecznictwie przyjęto, który to pogląd Sąd w niniejszym składzie podziela, że do obiektów, które zostały wybudowane przed dniem 1 marca 1975 r. stosuje się Prawo budowlane z 1974 r. a nie Prawo budowlane z 1961 r. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 496/15, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). Z kolei, zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017, poz. 1332 ze zm.), do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 2). Z powyższych względów słusznie organy uznały, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Ponadto w niniejszej sprawie prawidłowo organ ustalił, że sporny obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej. Co prawda w toku postępowania skarżąca, w tym również w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosiła, iż nie wierzy, że sporny obiekt powstał bez zezwolenia, to jednakże nie przedstawiła żadnych dowodów na tą okoliczność. Również organowi w toku postępowania administracyjnego nie udało się pozyskać z Urzędu Miasta, czy też Archiwum Państwowego jakichkolwiek dokumentów świadczących o legalnej realizacji przedmiotowej inwestycji. Z powyższych względów słusznie organ uznał, iż doszło do naruszenia art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Jednakże w niniejszej sprawie organy przedwcześnie uznały, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. wskazuje z kolei, że terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Z powyższej regulacji wynika, że na jego podstawie można nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego tylko z dwóch przyczyn – po pierwsze - wzniesienia obiektu na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę oraz wzniesienia obiektu na terenie przeznaczonym pod zabudowę innego rodzaju. Dla powyższej oceny istotne znaczenie odgrywają postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak przy tym wyjaśnił NSA w uchwale składu siedmiu sędziów z 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13 (ONSAiWSA 2014, nr 6, poz. 89) przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że wprawdzie przy stosowaniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. podstawą orzekania powinny być przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dniu orzekania przez organ administracji, lecz sprzeczne z zasadami konstytucyjnymi (art. 2, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) byłoby nakazanie rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w czasie orzekania przez organy z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym, tzn. z daty jego powstania. Wedle takiej wykładni, którą Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela, badanie przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym konieczne jest tylko wtedy, gdy aktualne przepisy zabudowy danego rodzaju nie dopuszczają (zob. wyr. NSA z 26 maja 2017 r. II OSK 1766/16, CBOSA). Powyższe oznacza, że orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego winny dokonać szczegółowej analizy wszystkich miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących dla obszaru, na którym zlokalizowana jest przedmiotowa samowola budowlana od czasu jej realizacji, do chwili obecnej, a wyniki poczynionych w tym zakresie ustaleń winny znaleźć precyzyjne i wyczerpujące odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydawanej w sprawie decyzji. Słusznie, zatem podnosi pełnomocniczka skarżącej, że organ winien w szczególności ustalić nie tylko jakie było zasadnicze przeznaczenie przedmiotowego terenu w poszczególnych obowiązujących historycznie i aktualnie planach miejscowych, lecz także poczynić ustalenia co do tego, czy plany te przewidywały przeznaczenie uzupełniające, a jeżeli tak, to jakie i czy w ramach tegoż przeznaczenia uzupełniającego dopuszczalna była realizacja na działce inwestora zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej. W ocenie składu orzekającego organ odwoławczy w zaskarżonej decyzja, jak również organ I instancji nie poczyniły żadnych szczegółowych ustaleń w tym zakresie. Organ I instancji poprzestał na stwierdzeniu, że obecnie obowiązujący plan miejscowy obejmujący przedmiotową działkę zakazuje zabudowy. Organ odwoławczy powielił tylko to stanowisko nie dokonując żadnej jego analizy i oceny. W niniejszej sprawie Miejska Pracownia Urbanistyczna przesłała do organu I instancji: - plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Miasta Poznania 1990 zatwierdzony przez Wojewodę Poznańskiego w dniu 22 sierpnia 1975r., stanowiącego integralną część planu zagospodarowania Województwa Poznańskiego zatwierdzonego uchwałą nr VII/25/77 W.R.N. z dnia 21 października 1977r. (Dz. U. W.R.N. nr 14 poz. 110). - plan ogólny zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania uchwalony uchwałą nr 33/283/66 Prezydium Rady Narodowej miasta Poznania z dnia 9 września 1966r.; - ogólny plan zagospodarowania przestrzennego miasta Poznania, uchwalony uchwałą nr X/58/II/94 Rady Miasta Poznania z dnia 6 grudnia 1994r. (Dz. U. Woj. Pozn. 1994r. nr 22, poz. 246 z dnia 8 grudnia 1994r.); - miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego Poznań-Krzyżowniki zatwierdzony uchwałą nr CV/607/94 Rady Miejskiej Poznania z dnia 10 maja 1994r. opublikowany w Dz. Urz. Woj. Nr 12 z dnia 12 lipca 1994r. Z powyższych względów organy winny dokonać ustaleń, w jakiej dacie powstał sporny budynek użytkowany jako mieszkalny w części ogrodowej działki, a następnie dokonać analizy dopuszczalności przedmiotowej inwestycji w odniesieniu do zapisów poszczególnych planów obowiązujących od dnia wybudowania spornego budynku. Natomiast w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji ograniczył się do stwierdzenia, że żaden z analizowanych miejscowych planów zagospodarowania terenu nie dopuszczał zabudowy na terenie, na którym obecnie znajduje się budynek którego dotyczy przedmiotowe postępowanie. Tylko w odniesieniu do planu z 1994 r. organ poczynił bardziej szczegółowe rozważania. Powyższego uchybienia nie naprawił organ odwoławczy, który stwierdził, że z "miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 1966r. wynika, że dopuszczał on mieszkalnictwo rodzinne o niskiej intensywności jedynie w południowej części w rejonie jeziora Kierskiego. Z pisma MPU, nie wynika by plany szczegółowe dopuszczały budownictwo na przedmiotowym terenie. Podobnie w miejscowym planie z 1975r. wskazano, że w rejonie jeziora Kierskiego przewiduje się adaptację istniejącej zabudowy jednorodzinnej rozproszonej na terenie zabudowy oraz nie dopuszcza się dalszej zabudowy.". W ocenie Sądu powyższe ustalenia są zbyt lakoniczne. Przede wszystkim wskazać należy, iż w aktach administracyjnych znajduje się tylko jedno pismo Miejskiej Pracowni Urbanistycznej tj. pismo z dnia 11 sierpnia 2015 r. wraz z którym przesłano wyrysy i wypisy planów (k. 158 akt adm. I instancji i nast.). W piśmie tym Miejska Pracownia Urbanistyczna nie zawarła jakiejkolwiek oceny odnoszącej się do kwestii zgodności przedmiotowej inwestycji z postanowieniami poszczególnych planów. Pismem z dnia 11 sierpnia 2015 r. Miejska Pracownia Urbanistyczna przesłała wyłącznie wypisy i wyrysy wskazanych w tym piśmie planów. Z powyższych względów odniesienie się przez organ odwoławczy do powyższego pisma nie znajduje uzasadnienia. Ponadto na gruncie niniejszej sprawy wskazać należy, iż z uwagi na nie naniesienie na wyrysach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego położenia działki, na której zrealizowano przedmiotowy obiekt nie ma możliwości zweryfikowania, które to postanowienia planu odnoszą się do przedmiotowych terenów i które te postanowienia nie dopuszczają zabudowy. Z powyższych względów uznać należy, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a polegającym na braku wyjaśnienia jej wszystkich istotnych okoliczności i sporządzenia uzasadnienia decyzji nieodpowiadającego wymogom ustawowym. Rozpoznając sprawę ponownie organy obu instancji winny z jak największym przybliżeniem ustalić datę wybudowania spornego budynku użytkowanego jako mieszkalny, posadowionego w części ogrodowej działki nr 10. Następnie dokonać ponownej analizy postanowień poszczególnych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obowiązujących na tym terenie, gdzie posadowiony jest budynek, analizując zapisy poszczególnych planów od daty wybudowania spornego budynku. W wyrysach poszczególnych planów miejscowych zaznaczyć należy także położenie działki nr 10 oraz spornego budynku tak, aby jednoznacznie można było stwierdzić na jakim terenie i o jakim przeznaczeniu w danym planie miejscowym, sporny budynek jest posadowiony. Pozwoli to organom następnie na dokonanie analizy właściwych postanowień planów miejscowych w ich części tekstowej i jednoznaczne stwierdzenie, czy możliwa jest legalizacja przedmiotowej samowoli budowlanej. Organy winny dać wyraz swoim ustaleniom faktycznym i ocenie prawnej w należycie sporządzonym uzasadnieniu pozwalającym na ich weryfikację przez sąd administracyjny. Uchylić zatem należało także decyzję organu I instancji, gdyż uzupełnienia wymaga stan faktyczny sprawy, a naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto słusznie zauważa pełnomocnik skarżącej, że organ I instancji w decyzji z 16 grudnia 2016r., a za nim organ odwoławczy, nieprecyzyjnie określił w jakiej części sporny budynek podlega ewentualnej rozbiórce na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. Wiadomo bowiem bezspornie, że doszło do jego dalszej rozbudowy w 2006r. Organy nadzoru budowlanego obu instancji ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, jeżeli dojdą do wniosku o zasadności rozbiórki winny precyzyjnie określić, w jakiej części rozbiórkę budynku użytkowanego na mieszkalny należy przeprowadzić. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. Art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1. wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu sądowego od skargi (500 zł) na podstawie §2 ust. 3 pkt rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz koszty zastępstwa prawnego (480 zł) na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r., poz. 1800 ze zm.) i opłatę za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł) na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz część IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2016, poz. 1827 ze zm.), jak Sąd orzekł w punkcie 2. wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło