IV SA/Po 769/18

WyrokWSA w Poznaniu2018-10-24

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Maciej Busz, Józef Maleszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata podwyższona za pobór wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego może być naliczona, jeśli pozwolenie wygasło z upływem terminu, na jaki zostało wydane, a decyzja stwierdzająca jego wygaśnięcie ma charakter deklaratoryjny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenie wodnoprawne wygasa z mocy prawa po upływie terminu, na jaki zostało wydane, zgodnie z art. 135 pkt 1 Prawa wodnego. Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie ma charakter deklaratoryjny i potwierdza istniejący stan prawny. Pobór wód po upływie terminu ważności pozwolenia, nawet bez formalnej decyzji o wygaśnięciu, jest traktowany jako pobór "bez wymaganego pozwolenia", co uzasadnia naliczenie opłaty podwyższonej zgodnie z art. 276 ust. 1 i art. 292 pkt 2 Prawa ochrony środowiska. Skarżący nie złożył wniosków o nowe pozwolenia przed upływem ważności poprzednich, co było jego zaniedbaniem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia skarżącemu opłaty podwyższonej za pobór wód w 2015 roku. Pozwolenia wodnoprawne skarżącego na pobór wód z ujęć w Sędzińcu i Czajcze wygasły odpowiednio 30 czerwca 2014 r. i 31 grudnia 2012 r. Marszałek Województwa Wielkopolskiego decyzjami z marca i kwietnia 2015 r. stwierdził wygaśnięcie tych pozwoleń. Skarżący pobierał wodę w 2015 r. bez posiadania ważnych pozwoleń, a nowe pozwolenia uzyskał dopiero w październiku i listopadzie 2015 r. Organ pierwszej instancji (Marszałek) wymierzył opłatę podwyższoną, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował zasadność naliczenia opłaty podwyższonej, argumentując, że posiadał pozwolenia, a decyzje o ich wygaśnięciu miały charakter wsteczny i naruszały jego prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant sekretarz sądowy Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 10 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za pobór wód oddala skargę IV SA/Po 769/18 Uzasadnienie Marszałek Województwa Wielkopolskiego decyzją z 16.09.2016r. nr [...] wydaną na podstawie art. 272 pkt 1, art. 273 ust. 1 pkt 3, art. 274 ust. 1 pkt 2, art. 275, art. 276 ust. 1, art. 277 ust. 1, art. 281 ust. 1 i ust. 2, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1 i ust. 2, art. 286 ust. 1, ust. 1c, art. 287 ust. 1 pkt 2, art. 288 ust. 1 pkt 2 - ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 672 ze zm., dalej u.p.o.ś.), art. 53 § 1, § 3, § 4, art. 55 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 2008 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 196, poz. 1217), obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 11 sierpnia 2014 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2015 (M. P. z 2014 r., poz. 790) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.) wymierzył [...] (dalej skarżący) opłatę za pobór wód stanowiącą różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za okres: 2015 r. w kwocie: 40.273 zł. Kwota przedmiotowej opłaty została naliczona w sposób określony w załączniku, który jest integralną częścią decyzji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska, podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty za korzystanie ze środowiska (art. 275 u.p.o.ś.), które uiszczane są m.in. za pobór wód (art. 273 ust. 1 pkt 3 u.p.o.ś.). Opłaty te ustalane są według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1 u.p.o.ś.), w terminie do dnia 31 marca następnego roku. W tym samym terminie przedstawiają również marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska (art. 286 ust. 2 u.p.o.ś.). W sytuacji, gdy podmiot korzystający ze środowiska zamieścił w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, nasuwające zastrzeżenie informacje lub dane, to wówczas marszałek województwa wymierza w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu (art. 288 ust. 1 pkt 2 u.p.o.ś.). Zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.ś. korzystanie ze środowiska, wykraczające poza ramy korzystania powszechnego, może być obwarowane obowiązkiem uzyskania pozwolenia wydanego przez właściwy organ ochrony środowiska. W świetle art. 276 ust. 1 u.p.o.ś. opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska ponosi podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania pozwolenia lub innej decyzji. Zgodnie z art. 292 pkt 2 u.p.o.ś. podmiot korzystający ze środowiska w przypadku braku wymaganego pozwolenia za pobór wód ponosi opłaty podwyższone o 500%. Marszałek Województwa Wielkopolskiego decyzją znak: [...] z 01 kwietnia 2015 r. stwierdził z urzędu wygaśnięcie, z dniem 31 grudnia 2012 r., pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody podziemnej dla ujęcia w m. Czajcze do celów bytowych, gospodarczych i przeciwpożarowych, udzielonego skarżącemu decyzją Wojewody Wielkopolskiego znak: [...]z 06 grudnia 2002 r. Natomiast decyzją znak: [...] z dnia 30 marca 2015 r. Marszałek Województwa Wielkopolskiego stwierdził z urzędu wygaśnięcie, z dniem 30 czerwca 2014 r., pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na terenie gospodarstwa w miejscowości Sędziniec. do celów bytowo-gospodarczych, udzielonego skarżącemu decyzją Wojewody Wielkopolskiego znak: [...] z dnia 23 czerwca 2004 r. Wobec powyższego ww. decyzje Wojewody Wielkopolskiego zostały na podstawie art. 135 pkt 1 oraz art. 138 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (j.t.: Dz. U. z 2015 r. poz. 469 ze zm., dalej u.p.w.) wyeliminowane z obrotu prawnego. Skarżący posiada następujące decyzje wydane przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego udzielające pozwoleń wodnoprawnych na szczególne korzystanie z wód: - znak: [...]z dnia 13 listopada 2015 r. - na pobór wód podziemnych z ujęcia położonego w m. Czajcze oraz na wprowadzanie do ziemi - rowu melioracyjnego M-13 ścieków przemysłowych - wód popłucznych pochodzących ze stacji uzdatniania wody ujęcia wody w m. Czajcze, - znak: [...] z dnia 5 października 2015 r. - na pobór wód podziemnych z ujęcia "SHU Sędziniec" w m. Sędziniec oraz na wprowadzanie do rowu, działka o nr ewidencyjnym 304, obręb Sędziniec, ścieków przemysłowych - wód popłucznych pochodzących z hydroforni "SHU Sędziniec" w m. Sędziniec. Skarżący pobierał wodę bez wymaganego pozwolenia w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 4 października 2015 r. z ujęcia w m. Sędziniec oraz w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 12 listopada 2015 r. z ujęcia w m. Czajcze. W związku z tym zobowiązany jest do uiszczenia opłaty podwyższonej za 2015 r. Skarżący przedłożył Marszałkowi Województwa Wielkopolskiego wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, dotyczący poboru wody za 2015 r., zgodnie z którym opłata za pobór wody wyniosła 13.217 zł. W ww. wykazie nie naliczono opłaty podwyższonej za pobór wody podziemnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego za okres od 1 stycznia 2015 r. do 4 października 2015 r. dla ujęcia w m. Sędziniec oraz za okres od 1 stycznia 2015 r. do 12 listopada 2015 r. dla ujęcia w m. Czajcze. Marszałek Województwa Wielkopolskiego pismem znak: [...] z dnia 12 kwietnia 2016 r. wezwał skarżącego do przedłożenia korekty wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat dotyczącego naliczenia opłaty podwyższonej za brak wymaganych pozwoleń wodnoprawnych w zakresie poboru wody w ujęciu w m. Sędziniec za okres od 1 stycznia 2015 r. do 4 października 2015 r. oraz w m. Czajcze za okres od 1 stycznia 2015 r. do 12 listopada 2015 r. Pismem z dnia 26 kwietnia 2016 r. skarżący udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie, w którym stwierdził, że opłata za pobór wody za 2015 r. została naliczona w prawidłowej wysokości i uiszczona w odpowiednim terminie. Zdaniem skarżącego nie jest on zobowiązany do uiszczenia opłaty podwyższonej w przedmiotowym zakresie. Podkreślono, że skarżący uiścił opłaty podwyższone za pobór wody bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego już za wcześniejsze okresy rozliczeniowe. W oparciu o przedłożony przez skarżącego wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat oraz informacje przesłane pismem z dnia 26 kwietnia 2016 r. organ ustalił prawidłową wysokość opłaty za pobór wód w 2015 r. w kwocie 53.490 zł. Skarżący był zobowiązany wnieść ww. opłatę w terminie do dnia 31 marca 2016 r. Na poczet opłaty zaliczono wpłatę w wysokości 13.217 zł z dnia 30 marca 2016 r. W związku z powyższym do dnia wydania niniejszej decyzji określającej różnicę między opłatą należną (53.490 zł), a wynikającą z wykazu za 2015 r. (13.217 zł), należne zobowiązania skarżącego wynoszą 40.273 zł. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł [...] "[...]" wnosząc o jej uchylenie w całości i uznanie, że skarżący ustalił wysokość należnej opłaty za rok 2015 w prawidłowej wysokości i w terminie wpłacił na konto organu opłatę za korzystanie ze środowiska. Zaskarżonej decyzji zarzucono : 1. naruszenie prawa materialnego w szczególności zapisu art. 276 ust. 1, art. 284 ust. 1 oraz art. 288 ust. 1 pkt. 2 u.p.o.ś. poprzez bezpodstawne przyjęcie, ze skarżący korzystał ze środowiska bez wymaganego pozwolenia, błędnie ustalił wysokość należnej opłaty za rok 2015 oraz zamieścił w wykazie i przedłożył organowi nasuwające zastrzeżenia, informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska 2.naruszenie postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie istoty sprawy i gołosłowne twierdzenie, że skarżący korzystał ze środowiska bez wymaganego pozwolenia i tym samym winien naliczyć opłatę podwyższoną za pobór wody i wpłacić na konto organu do dnia 31 marca 2016 roku nie opłatę w kwocie 13.216.63 zł lecz w wysokości 53.490 zł, 3. naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nie wskazanie przez organ faktów, które organ uznał za udowodnione i nie podanie przyczyn z powodu, których twierdzeniom odwołującego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej w szczególności co do podniesionych zarzutów i wyjaśnień odwołującego zawartych w piśmie odwołującego z dnia 26.04.2016 roku, 4. naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski - gdyż w tej konkretnej sprawie naliczenie przez organ i wymierzenie opłaty podwyższonej jest w sprzeczności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego i wynikającą z niej zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa oraz zasadą bezpieczeństwa prawnego, zasadą sprawiedliwości, a także zasadą praworządności materialnej (art. 7 Konstytucji RP ). W uzasadnieniu odwołania skarżący nie zgodził się z twierdzeniami Marszałka, że winien naliczyć opłaty podwyższone za pobór wody podziemnej z własnego ujęcia, gdyż pobierał wodę bez wymaganego pozwolenia wodno prawnego. Nie zgodzono się z twierdzeniem Marszałka, że skarżący podał dane nasuwające zastrzeżenia i tym samym Marszałek jest zobowiązany wymierzyć, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu. Zarzucono naruszenie przepisu art. 288 ust. 1 pkt 2 i art. 292 pkt 2 u.p.o.ś., ponieważ organ nie mógł naliczyć opłaty podwyższonej o 500%, gdyż skarżący miał wymagane pozwolenia. W dniu 23 czerwca 2004 roku Wojewoda Wielkopolski wydał dla skarżącego decyzję numer SR.Pi-3.6811- 5/04 w której udzielił mu pozwolenia wodno prawnego na szczególne korzystanie z wód obejmujących pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na terenie gospodarstwa w miejscowości Sędziniec. W decyzji tej Wojewoda określił ilości poboru wody i że pozwolenie wodnoprawne obowiązuje do dnia 30 czerwca 2014 roku. W dniu 25 lutego 2015 r. Marszałek Województwa Wielkopolskiego zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia w/w decyzji w miejscowości Sędziniec. W dniu 30 marca 2015 roku Marszałek Województwa Wielkopolskiego wydał decyzję znak [...] stwierdzającą z urzędu wygaśnięcie - z upływem dnia 30.04.2014 roku - pozwolenia wodno prawnego z dnia 23.06.2004 r. W dniu 06 grudnia 2002 r. Wojewoda Wielkopolski wydał dla skarżącego decyzję numer [...] w której udzielił mu pozwolenia wodno prawnego na szczególne korzystanie z wód podziemnych ujęcia wody w miejscowości Czajcze. W decyzji tej Wojewoda określił ilości poboru wód i określił, że pozwolenie wodno prawne obowiązuje od 1 stycznia 2003 roku do 31 grudnia 2012 r. W dniu 25 lutego 2015 r. Marszałek Województwa Wielkopolskiego zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 02.04.1992 roku oraz z 06.12.2012 roku. W dniu 1 kwietnia 2015 r. Marszałek wydał decyzję znak [...] stwierdzającą z urzędu wygaśnięcie z upływem dnia 31.12.2002 r. pozwolenia wodno prawnego udzielonego Przedsiębiorstwu Uboju i Produkcji Drobiarskiej w Czajczu z dnia 02.04.1992 r., a w punkcie 2 decyzji Wojewoda orzekł z urzędu wygaśnięcie z upływem dnia 31.12.2012 r. - pozwolenia wodno prawnego z dnia 06.12.2002 roku. Od w/w dwóch decyzji Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 30 marca 2015 r., jak i z 1 kwietnia 2015 r. skarżący wniósł odwołania do Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej za pośrednictwem Marszałka Województwa Wielkopolskiego. W dniu 15 lipca 2015 roku i w dniu 09.09.2015 roku Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wydał decyzje numer [...] utrzymujące w mocy zaskarżone przez skarżącego decyzje. Od w/w decyzji skarżący nie wniósł skargi do WSA w Warszawie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z 12 grudnia 2012 r., sygn. akt: II OPS 2/11 art. 276 ust. 1 u.p.o.ś. zasadniczo znajduje uzasadnienie w dwóch przypadkach: 1. gdy kwestia obowiązku poniesienia opłaty podwyższonej dotyczy podmiotu korzystającego ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia, który wystąpił o kolejne pozwolenie na kolejny okres, lecz pozwolenie takie nie zostało wydane przed upływem czasu, na jaki zostało wydane poprzednie pozwolenie, 2. gdy kwestia obowiązku poniesienia opłaty podwyższonej dotyczy podmiotu, który nie dysponował wymaganym pozwoleniem i korzysta ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji. O ile drugi przypadek nie budzi wątpliwości co do konieczności naliczenia opłat podwyższonych, o tyle sytuacja w której podmiot korzystający ze środowiska dysponował wymaganym pozwoleniem wydanym na czas oznaczony, a po upływie terminu jego obowiązywania nadal korzysta ze środowiska, podczas gdy w toku jest postępowanie w sprawie udzielenia kolejnego pozwolenia na kolejny okres, nie jest w interpretacji Naczelnego Sądu Administracyjnego oczywista. Każda sytuacja wymaga oceny indywidualnej oraz uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy. Dopiero łączna ocena pozwoli na sformułowanie wniosku, że w danej sprawie naliczenie i wymierzenie opłaty podwyższonej jest w sprzeczności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego a także z zasadą praworządności materialnej. Do tych okoliczności należy w szczególności zaliczyć posiadanie w poprzednim okresie przez podmiot korzystający ze środowiska pozwolenia na eksploatację instalacji w rozumieniu art. 180 w związku z art. 181 u.p.o.ś., termin wystąpienia z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia oraz spełnienia wymagań przewidzianych dla wniosku, a także brak naruszenia zasad ogólnych prawa ochrony środowiska. Zdaniem skarżącego spełnił on wyżej wykazane okoliczności i tym samym Marszałek Województwa Wielkopolskiego winien przyjąć sporządzone przez niego wykazy o ilości poboru wody i uznać wyliczoną wysokość opłaty za pobór wód w miejscowości Sędziniec oraz w Czajczu za rok 2015 jako prawidłową. Zdaniem skarżącego Marszałek Województwa Wielkopolskiego wydając decyzje o wygaśnięciu pozwoleń wodno prawnych naruszył art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie decyzji z mocą wsteczną, jak i naruszył normy określone w k.p.a. w tym - art. 6, 8 i 9. Zaznaczono, że skarżący : - w dniu 17 lutego 2015 r., tj. jeszcze przed wydaniem decyzji przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodno prawnego z dnia 30 marca 2015 r., wystąpił do Marszałka Województwa Wielkopolskiego z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodno prawnego na pobór wód głębinowych oraz odprowadzanie wód popłucznych - ścieków z hydroforni Sędziniec, - w dniu 8 czerwca 2015 r., tj. po 67 dniach od wydania przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego decyzji w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwoleń wodno prawnych z dnia 1 kwietnia 2015 roku, wystąpił do Marszałka z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodno równego na szczególne korzystanie z wód - pobór wód podziemnych z ujęcia w miejscowości Czajcze. Skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o sygn. II/SA/Łd 422/11 z dnia 3.06.2011 r., gdzie stwierdzono, że samo wygaśniecie uprawnienia z uwagi na upływ okresu obowiązywania pozwolenia, nie eliminuje z obrotu prawnego decyzji, gdyż istnieje ona nadal w sensie procesowym. Biorąc pod uwagę powyższe Marszałek Województwa Wielkopolskiego wydając decyzje z 30 marca 2015 roku oraz z 01 kwietnia 2015 r. o wygaśnięciu pozwoleń wodno prawnych na korzystanie ze środowiska, naruszył prawo (wydał decyzje z mocą wsteczną) i tym samym "w zgodzie z prawem" wydał zaskarżoną decyzję z dnia 16 września 2016 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z 10.05.2018r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję mocy. W jej uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z art. 276 ust. 1 u.p.o.ś. podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Natomiast zgodnie z art. 292 pkt 2 u.p.o.ś. w przypadku braku wymaganego pozwolenia podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500 % za: 1) wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów, 2) pobór wód lub wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt, że skarżący dysponował następującymi pozwoleniami wodnoprawnymi: 1. pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, obejmujące pobór wody podziemnej z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości Sędziniec do celów bytowo-gospodarczych, udzielone decyzją Wojewody Wielkopolskiego z 23 czerwca 2004 r. (znak: [...]) na okres do dnia 30 czerwca 2014 ., 2. pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, obejmujące pobór wody podziemnej z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości Czajcze do celów bytowo- gospodarczych i pożarowych, udzielone decyzją Wojewody Wielkopolskiego z 6 grudnia 2002 r. (znak: [...]) na okres do dnia 31 grudnia 2012 r., Wygaśnięcie w/ decyzji Wojewody Wielkopolskiego stwierdził Marszałek Województwa Wielkopolskiego odpowiednio decyzjami z 30 marca 2015 r. (znak: [...]) oraz z 01 kwietnia 2015 r. (znak: [...]). Decyzje te zostały utrzymane w mocy decyzjami Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej odpowiednio z 15 lipca 2015 r. oraz z 9 września 2015 r. Następnie decyzją z 5 października 2015 r. (znak: [...]) Marszałek Województwa Wielkopolskiego udzielił skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, obejmujące pobór wód podziemnych z ujęcia "SHU Sędziniec" w m. Sędziniec na okres od 5 października 2015 do 4 października 2025 r. Ponadto decyzją z 13 listopada 2015 r. (znak: [...]) Marszałek udzielił skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, obejmujące pobór wód podziemnych z ujęcia w m. Czajcze na okres od dnia 13 listopada 2015 r. do dnia 12 listopada 2025 r. Skarżący stwierdził, że "organ nie mógł naliczyć opłaty podwyższonej o 500% gdy odwołujący miał wymagane pozwolenia". W ocenie Kolegium taka sytuacja nie miała miejsca. Pozwolenia wodnoprawne wygasły bowiem z upływem terminu na jaki zostały wydane. Przywołane decyzje Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 30 marca 2015 r. (znak: [...]) oraz z 1 kwietnia 2015 r. (znak: [...]), utrzymane w mocy decyzjami Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej odpowiednio z 15 lipca 2015 r. oraz z 9 września 2015 r. mają charakter deklaratoryjny. Decyzje te jedynie potwierdziły zaistnienie skutku prawnego w postaci wygaśnięcia pozwoleń wodnoprawnych z uwagi na wystąpienie określonego stanu faktycznego - upływu terminu, na który pozwolenia zostały wydane. W ocenie Kolegium skarżący błędnie interpretuje uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2012 r. o sygn. II OPS 2/11. W jej uzasadnieniu NSA wyraźnie stwierdził, że: "Ustawodawca uznał więc za zbędne stwierdzanie wygaśnięcia dotychczasowego pozwolenia, w przypadku, w którym po upływie terminu jego ważności, ale jeszcze przed wydaniem decyzji stwierdzającej wygaśnięcie tego pozwolenia, zostało wydane nowe pozwolenie. W konsekwencji uznać należy, że o ile wnioskodawca, przed upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia, złożył z odpowiednim wyprzedzeniem umożliwiającym jego realizację, wniosek o wydanie nowego pozwolenia, a z przyczyn leżących po stronie organu (bezczynność bądź przewlekłość postępowania) pozwolenie takie nie zostało wydane przed upływem terminu ważności pozwolenia dotychczasowego, to dla podmiotu, który takie pozwolenie posiada! ma znaczenie wydanie decyzji, o której mowa w art. 193 ust. 4 u.p.o.ś. W rezultacie, w okresie pomiędzy upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia, a uzyskaniem nowego pozwolenia, opłata za korzystanie ze środowiska ponoszona powinna być w wysokości dotychczasowej, a więc takiej, która obowiązywała w okresie ważności pozwolenia. Niedopuszczalne bowiem może być obciążanie podmiotu korzystającego ze środowiska ujemnymi konsekwencjami opieszałego lub przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w postaci podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska". Ze stanowiska NSA w sposób oczywisty wynika wniosek, że aby mówić o zachowaniu ciągłości pozwolenia wodnoprawnego konieczne jest złożenie wniosku o wydanie nowego pozwolenia przed upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia i to z odpowiednim wyprzedzeniem, umożliwiającym realizację wniosku o wydanie nowego pozwolenia. Skarżący złożył wnioski o wydanie nowych pozwoleń w dniach 17 lutego 2015 r. (dla hydroforni Sędziniec) oraz w dniu 8 czerwca 2015 r. (dla ujęcia w m. Czajcze). Nastąpiło to zatem po upływie terminu ważności dotychczasowych pozwoleń wodnoprawnych. Tym samym Marszałek nie mógł wydać nowych pozwoleń wodnoprawnych przed upływem terminu ważności pozwoleń dotychczasowych. Niezależnie od powyższego stanowisko skarżącego, iż Marszałek wydał decyzje o wygaśnięciu pozwoleń niezgodnie z prawem ("z mocą wsteczną") nie ma dla niniejszej sprawy istotnego znaczenia, gdyż sprawa nie dotyczy stwierdzenia wygaśnięcia pozwoleń, a wymierzenia opłaty dodatkowej z powodu poboru wód bez pozwolenia wodnoprawnego. Decyzje stwierdzające wygaśnięcie pozwoleń wodnoprawnych są prawomocne. Kolegium nie jest właściwe do kontroli tych decyzji w niniejszym postępowaniu. Na marginesie zauważono, że decyzje stwierdzające wygaśnięcie pozwoleń wodnoprawnych mają charakter deklaratoryjny. Nie można w tym wypadku mówić o wstecznej mocy decyzji w ścisłym znaczeniu. Organ pierwszej instancji trafnie stwierdził, iż skarżący pobierał wodę bez wymaganego pozwolenia w okresach od 1 stycznia 2015 r. do 4 października 2015 r. (dla ujęcia Sędziniec) oraz od 1 stycznia 2015 r. do 12 listopada 2015 r. (dla ujęcia Czajcze). Przyczyny braku uzyskania przez skarżącego nowych pozwoleń wodnoprawnych nie leżały po stronie organu, a wyłącznie skarżącego. To on bowiem nie zadbał o odpowiednio wczesne złożenie wniosków i uzyskanie nowych pozwoleń wodnoprawnych przed upływem terminu ważności dotychczasowych pozwoleń. Naliczenie opłaty podwyższonej przez Marszałka było więc w pełni uzasadnione. Skarżący nie tylko nie posiadał wymaganych zezwoleń wodnoprawnych dla przedmiotowych ujęć, ale jeszcze taki stan rzeczy był wynikiem jego zaniedbań. Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] "[...]" wnosząc o jej uchylenie w całości i uznanie, że nie naruszył prawa i ustalił wysokość należnej opłaty za rok 2015 w prawidłowej wysokości i w terminie wpłacił na konto organu opłatę za korzystanie ze środowiska, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji, że narusza prawo materialne w szczególności art. 276 ust. 1, art. 284 ust. 1 oraz art. 288 ust. 1 pkt 2 u.p.o.ś. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że korzystał on ze środowiska bez wymaganego pozwolenia i błędnie ustalił wysokość należnej opłaty za rok 2015, gdyż skarżący zamieścił w wykazie i przedłożył organowi zastrzeżenia, informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska i w związku z tym organ bez podstawy prawnej wymierzył odwołującemu na podstawie własnych ustaleń opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną za wodę a wynikającą z wykazu w tym ze zwyżką w wysokości 40.272,99 zł. Zarzucił także naruszenie zapisów postępowania administracyjnego poprzez: 1. nie wyjaśnienie istoty sprawy i twierdzenie, że skarżący korzystał ze środowiska bez wymaganego pozwolenia i tym samym winien naliczyć opłatę podwyższoną za pobór wody i wpłacić na konto organu do dnia 31 marca 2016 r. nie opłatę w kwocie 13.216,63 zł, lecz w wysokości 53.490 zł, 2. naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polski, gdyż w tej sprawie naliczenie przez organ i wymierzenie opłaty podwyższonej jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego i wynikającą z niej zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa oraz zasadą bezpieczeństwa prawnego, zasadą sprawiedliwości, a także zasadą praworządności materialnej (art. 7 Konstytucji RP) oraz naruszenie przez organ I instancji zasady lex retro non agit przy wydawaniu decyzji z 1 kwietnia 2015 roku o wygaśnięciu pozwoleń wodnoprawnych z 2.04.2002 r. i 6.12.2002 roku Wojewody Wielkopolskiego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ II instancji wydając decyzję naruszył art. 288 ust. 1 pkt 2 u.p.o.ś. art. 292 pkt 2 u.p.o.ś., gdyż nie mógł naliczyć opłaty podwyższonej o 500% w sytuacji, gdy skarżący miał wymagane pozwolenia. Następnie zasadniczo powtórzono argumentację zawartą w odwołaniu. Zdaniem skarżącego zarówno organ I, jak i II instancji nie dokonał wnikliwej oceny stanu faktycznego, jak i prawnego sprawy. Zdaniem Kolegium decyzje Marszałka z 30 marca 2015 r. oraz z 1 kwietnia 2015 r. jedynie potwierdzały zaistnienie skutku prawnego w postaci wygaśnięcia pozwoleń wodno prawnych z uwagi na upływ terminu, na który pozwolenia zostały wydane. Zdaniem skarżącego z taką interpretacją prawa nie można się zgodzić, gdyż skoro posiadał on pozwolenia wodnoprawne, a przed wydaniem decyzji o ich wygaśnięciu z mocą wsteczną, wystąpił z wnioskami o nowe pozwolenia i je otrzymał (do roku 2015), to nałożenie przez organ opłat podwyższonych jest bezprawne, gdyż posiadał on uprawnienie i w określonym czasie wystąpił o wydanie nowych pozwoleń i je otrzymał. Dlatego nie można zgodzić się oceną Kolegium, że skarżący nie miał pozwoleń, gdyż pozwolenia wygasły i skarżący pobierał wodę bez wymaganego pozwolenia i stan taki był wynikiem zaniedbań skarżącego. Kolegium nie określiło jakich. Nie zgodzono się z Kolegium, że skarżący pomimo, że wnioski o nowe decyzje złożył w dniu 17.02.2015 r. (dot. Sędzińca) i w dniu 8 czerwca 2015 r. (dotyczy Czajcza), a organ wydał decyzję dopiero w dniu 4.10.2015 roku i 12.11.2015 r., to winien płacić opłatę dodatkową za okresy od 1.01.2015 do czasu wydania przez organ nowych decyzji. Tak późne wydanie decyzji nie powinno obciążać skarżącego, gdy organ winien wydać decyzję bez zbędnej zwłoki nie później niż w terminie 30 dni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Podkreślono, że skarżący pobierał wodę bez wymaganego pozwolenia w okresach od 1 stycznia 2015 r. do 4 października 2015 r. (dla ujęcia Sędziniec) oraz od 1 stycznia 2015 r. do 12 listopada 2015 r. (dla ujęcia Czajcze), co uzasadniało wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska w tym okresie, zgodnie z art. 276 ust. 1 w zw. z art. 292 pkt 2 u.p.o.ś. Taki stan rzeczy był wynikiem zaniedbań skarżącego, polegających na tym, iż nie złożył on wniosków o wydanie nowych pozwoleń wodnoprawnych odpowiednio wcześnie, przed upływem terminu na jaki zostały wydane pozwolenia dotychczasowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.). Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwana dalej "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 10.05.2018r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 16.09.2016r. nr [...] wymierzającą skarżącemu opłatę za pobór wód stanowiącą różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za okres: 2015 r. (opłata podwyższona) w kwocie 40.273 zł. Materialnoprawną podstawę wydania kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 672 ze zm., dalej u.p.o.ś.) w związku z przepisami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.). Przepis art. 273 ust. 1 u.p.o.ś. ukształtował obowiązek ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska. Stanowi on bowiem, że opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za: 1) wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza; 1a) przydzielone uprawnienia do emisji na zasadach określonych w ustawie z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. poz. 1223); 2) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi; 3) pobór wód; 4) składowanie odpadów. Zgodnie z art. 274 ust. 1 pkt 2 u.p.o.ś. wysokość opłat za korzystanie ze środowiska i administracyjnych kar pieniężnych zależy odpowiednio od ilości i jakości pobranej wody oraz od tego, czy pobrano wodę powierzchniową czy podziemną, a także od jej przeznaczenia. W myśl art. 276 ust. 1 u.p.o.ś. podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Według art. 292 pkt 2 u.p.o.ś. w przypadku braku wymaganego pozwolenia podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500 % za: 1) wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów, 2) pobór wód lub wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Procedurę ustalania wysokości należnej opłaty i zasad jej wnoszenia określa przepis art. 284 i następne u.p.o.ś. Zgodnie z art. 284 ust. 1 u.p.o.ś. podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. Marszałek województwa wyposażony został w kompetencje kontrolne, gdyż zgodnie z dyspozycją art. 288 ust. 1 pkt 2 u.p.o.ś., jeżeli podmiot korzystający ze środowiska zamieścił w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. Wówczas, zgodnie z art. 288 ust. 2 u.p.o.ś. marszałek województwa dokonuje ustaleń własnych na podstawie: 1) pomiarów dokonywanych przez organy administracji lub przez podmiot korzystający ze środowiska obowiązany do poniesienia opłat; 2) innych danych technicznych i technologicznych. Z uprawnień tych Marszałek skorzystał w niniejszej sprawie, gdyż wskutek zastrzeżeń do przedstawionego przez skarżącego sposobu wyliczenia opłaty wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia opłaty podwyższonej z tytułu poboru wód bez pozwolenia z ujęć Sędziniec i Czajcze. Wobec powyższego rozważenia wymaga, czy dla ziszczenia się dyspozycji przepisu art. 292 u.p.o.ś. konieczne jest wydanie na podstawie art. 138 u.p.w. decyzji potwierdzającej wygaśnięcie uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Orzecznictwo w tej mierze nie jest jednolite. Sąd orzekający podziela jednak przeważające w chwili obecnej stanowisko, zgodnie z którym pozwoleniem "wymaganym", w rozumieniu przepisów art. 276 ust. 1 i art. 292 u.p.o.ś. jest pozwolenie uprawniające, w świetle obowiązujących przepisów, do legalnego korzystania ze środowiska w zakresie objętym obowiązkiem opłaty. Cechy tej nie posiada pozwolenie wodnoprawne wygasłe na skutek upływu okresu, na który zostało wydane, i to bez względu na to, czy doszło do formalnego stwierdzenia wygaśnięcia takiego pozwolenia na podstawie art. 138 ust. 1 u.p.w., czy też nie. Z samej bowiem istoty udzielenia pozwolenia na czas określony (art. 127 ust. 1 u.p.w.) wynika, że po upływie owego okresu, wygasłe wskutek tego pozwolenie (art. 135 pkt 1 u.p.w.) nie może już uprawniać do dalszego korzystania z wód w oznaczonym w tym pozwoleniu zakresie (m.in. wyrok NSA z 3 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 498/14, wyroki WSA w Szczecinie z 19.10.2017r. o sygn. II SA/Sz 719/17 i z 19.07.2018r., sygn. II SA/Sz 452/18). Niewątpliwie zgodnie z art. 135 pkt 1 u.p.w. pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres, na który było wydane. Skutek w postaci wygaśnięcia wynikających z pozwolenia wodnoprawnego uprawnień następuje z mocy samego prawa i stanowisku temu nie stoi na przeszkodzie przepis art. 138 u.p.w. stanowiący, że stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony w drodze decyzji. Decyzje administracyjne mogą mieć charakter konstytutywny bądź deklaratoryjny. Akt deklaratoryjny nie tworzy, nie znosi i nie zmienia istniejącego stosunku prawnego lecz potwierdza istniejące prawa i obowiązki jego adresata. W sposób prawnie wiążący stwierdza on o istnieniu określonego stanu prawnego, który istnieje niezależnie od wydawanego aktu. Akt deklaratoryjny wywołuje skutki prawne ex tunc, a więc z mocą wsteczną, od daty zmiany stanu prawnego. Natomiast akt konstytutywny to akt prawno-kształtujący, który tworzy nowe prawa i obowiązki adresata, do którego jest skierowany; wywołuje on skutki prawne ex nunc, w momencie jego wydania bądź uprawomocnienia się. Norma art. 138 u.p.w. przewiduje trzy rodzaje rozstrzygnięć o różnym charakterze: - stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, - cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego, - ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego. Decyzje o cofnięciu oraz ograniczeniu pozwolenia wodnoprawnego mają charakter kształtujący sytuację prawną beneficjenta decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym. Zmieniają one bowiem zakres czasowy lub przedmiotowy wydanej decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym i wywołują skutki na przyszłość, po dacie wydania takich decyzji. Z kolei decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter deklaratywny, gdyż nie kształtuje ona w żaden sposób zakresu uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, potwierdza jedynie fakt braku tych uprawnień, wobec wygaśnięcia wydanego pozwolenia. Decyzja ta stwierdza określony stan z datą wsteczną od daty rzeczywistego wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie z art. 135 u.p.w. pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli: 1) upłynął okres, na który było wydane; 2) zakład zrzekł się uprawnień ustalonych w tym pozwoleniu; 3) zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 3 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne; 4) inwestor, w ramach realizacji przedsięwzięcia w zakresie dróg publicznych, nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 6 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne. Deklaratywna decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego winna potwierdzać datę rzeczywistego wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego. W przypadku określonym w art. 135 pkt 1 u.p.w. winna ona zatem wskazywać jako datę wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym datę w jakiej upłynął okres, na który wydano pozwolenie. Decyzja ta nie wywołuje skutków od daty jej wydania, lecz potwierdza zaistniały przed jej wydaniem stan prawny. W judykaturze wyrażono stanowisko, że upływ terminu, na jaki wydane zostało pozwolenie, powoduje, z mocy prawa, wyłącznie skutek materialnoprawny, polegający na wygaśnięciu stosunku administracyjnoprawnego uprawniającego podmiot korzystający ze środowiska do zgodnej z prawem eksploatacji urządzenia. Natomiast samo wygaśnięcia uprawnienia wypływającego z uprzednio udzielonego pozwolenia wodnoprawnego nie wyczerpuje jeszcze hipotezy przepisu art. 292 u.p.o.ś "bez wymaganego pozwolenia". Zwrot ten swym znaczeniem obejmuje bowiem zarówno skutek materialnoprawny (wygaśnięcie uprawnienia), jak i procesowy (brak decyzji o pozwoleniu) i ziszczenie się jednego tylko elementu tej hipotezy jest niewystarczające do nałożenia przez organ podwyższonych opłat. Wskazano, że użyte w przepisie art. 292 u.p.o.ś. sformułowanie "bez wymaganego pozwolenia" należy odnosić do podmiotu, któremu w ogóle nie udzielono pozwolenia albo któremu wydano wprawdzie w przeszłości takowe, ale w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia tego pozwolenia. Podkreślić należy, że przywołany w skardze wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 422/11 (LEX nr 821574), w którym zaprezentowano powyższe stanowisko, dotyczył decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego wydanego na gruncie ustawy Prawo wodne z 1974 r., wydanej na podstawie art. 205 ustawy Prawo wodne z 2001 r. W wyroku tym stwierdzono, że pozwolenie wodnoprawne wywołuje skutki dopóty, dopóki nie zostanie wydana ostateczna decyzja o stwierdzeniu jego wygaśnięcia. Przepis art. 205 wspomnianej ustawy stanowi, że pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód do celów rybackich, wydane na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) wygasają w terminie trzech lat od dnia wejścia w życie ustawy; wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego stwierdza, w drodze decyzji, wojewoda. Unormowanie to ma inny charakter niż unormowanie z art. 135 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Przewiduje ono bowiem wyjątkowe wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, wprowadzone przez ustawodawcę w drodze aktu generalnego, który stanowił ingerencję w istniejący stosunek prawny. W przypadku wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego wskutek upływu czasu, wydanie takiej decyzji (stwierdzającej wygaśnięcie) może być uzasadnione okolicznościami danej sprawy, w tym zaistnieniem dyspozycji art. 138 ust. 2 ustawy, który stanowi, że decyzją o wygaśnięciu lub cofnięciu można nałożyć obowiązek usunięcia negatywnych skutków w środowisku wynikających z wykonywania pozwolenia wodnoprawnego lub powstałych w wyniku działalności prowadzonej niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym oraz określić zakres i termin wykonania tego obowiązku. Nie jest ono jednak niezbędne do zaistnienia skutków w postaci wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego i możliwości wymierzenia podwyższonej opłaty. W ocenie Sądu orzekającego, należy podzielić stanowisko zawarte m.in. w uzasadnieniu wyroku WSA w Gdańsku (sygn. akt II SA/Gd 665/15) zgodnie z którym, rozróżnienie w przypadku utraty ważności pozwolenia skutków materialnych i procesowych dla potrzeb wymierzenia podwyższonej opłaty nie jest uzasadnione i doprowadzić może do zniweczenia celu ustawodawcy, jakim jest ochrona środowiska i wprowadzenie sankcji w przypadku naruszeń prawa w tym zakresie. Wskazać należy, że z reguły wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego następuje po upływie pewnego czasu od daty wygaśnięcia pozwolenia, często w decyzji wydającej nowe pozwolenie. Nie powinno to mieć wpływu na zakres uprawnień beneficjenta pozwolenia wodnoprawnego. W szczególności po upływie okresu na jaki udzielono pozwolenia nie może być on traktowany jako osoba uprawniona do korzystania z wód w zakresie określonym w pozwoleniu. Brak takiej decyzji nie wyłącza zatem możliwości wymierzenia podwyższonej opłaty. Przeciwna interpretacja stawiałaby podmioty, które uzyskały pozwolenia wodnoprawne w niezasadnie korzystnej sytuacji w stosunku do innych podmiotów korzystających ze środowiska. Do czasu wydania ostatecznej decyzji o wygaśnięciu pozwolenia, mogłyby one mimo braku pozwolenia korzystać z uprawnień określonych w wygasłym pozwoleniu bez sankcji w postaci podwyższonej opłaty. Brak jest więc podstaw prawnych do rozróżnienia skutków procesowych i materialnych decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego po upływie okresu, na które zostało udzielone. Strona w takiej sytuacji nie może powoływać się na fakt legalnego korzystania ze środowiska. Taki pogląd wyraził też WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 19 października 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 719/17. W niniejszej sprawie nie zachodzi też przypadek, wskazany w uchwale NSA z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11, bowiem skarżący nie wystąpił o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego przed upływem ważności poprzedniego. Zatem stosując nie tylko wykładnię językową, lecz również systemową i funkcjonalną, a więc badając także przyczyny braku pozwolenia wodnoprawnego, należy dojść do wniosku, że chodzi o przypadek zawiniony przez stronę. Istotny jest także znaczny upływ czasu od wygaśnięcia pozwolenia. NSA w uchwale 7 sędziów z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11, stwierdził, że "w sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji na podstawie w art. 276 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.) przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres". W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że chociaż niezałatwienie przez właściwy organ w terminie tego rodzaju sprawy (udzielenia pozwolenia na wprowadzanie substancji do środowiska) nie wyłącza samo przez się zastosowania art. 276 ust. 1 ustawy, to nie można jednak całkowicie abstrahować od przyczyn i okoliczności prawnych i faktycznych, które to niezałatwienie sprawy spowodowały. W tym zakresie NSA podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 1998 r., sygn. akt OPS 13/98, według którego stwierdzenie, że strona nie ponosi odpowiedzialności prawnej z tego powodu, iż nie posiada wymaganego pozwolenia, może dotyczyć sytuacji wyjątkowej i wymaga oceny indywidualnie w każdej sprawie oraz oczywiście po uwzględnieniu wszystkich okoliczności. Dopiero ich łączna ocena pozwoli na sformułowanie wniosku, że w danej sprawie naliczenie i wymierzenie opłaty podwyższonej jest w sprzeczności z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i wynikającą z niej zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadą bezpieczeństwa prawnego, zasadą sprawiedliwości, a także z zasadą praworządności materialnej (art. 7 Konstytucji RP). Do tych okoliczności należy w szczególności zaliczyć: posiadanie w poprzednim okresie przez podmiot korzystający ze środowiska pozwolenia na eksploatację instalacji w rozumieniu art. 180 w związku z art. 181 ustawy, termin wystąpienia z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia oraz spełnienie wymagań przewidzianych dla wniosku, przebieg postępowania w tej sprawie, a także brak naruszenia zasad ogólnych prawa ochrony środowiska, a przede wszystkim zasady zrównoważonego rozwoju (art. 3 pkt 50 ustawy), zasady kompleksowości (art. 5 ustawy), zasady prewencji i przezorności (art. 6 ustawy) oraz zasady "zanieczyszczający płaci" (art. 7 ustawy). We wspomnianej uchwale NSA z dnia 12 grudnia 2011 r. ,sygn. akt II OPS 2/11 jednoznacznie wskazano, że w myśl art. 162 § 1 k.p.a. decyzja administracyjna wygasa w trzech przypadkach: po pierwsze, wtedy, gdy upłynie termin jej ważności, po drugie, wtedy, gdy stanie się bezprzedmiotowa, po trzecie wtedy, gdy została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku i nie został on dopełniony w wyznaczonym terminie. Tylko w drugim i trzecim przypadku, organ, który wydał decyzję w l instancji powinien stwierdzić wygaśnięcie dotychczasowej decyzji. W odniesieniu zaś do pierwszej przyczyny wygaśnięcia decyzji - upływu terminu jej ważności - nie jest konieczne stwierdzenie wygaśnięcia dotychczasowej decyzji, bowiem z samej jej treści wynika, iż po upływie oznaczonego terminu decyzja ta nie pozostaje już w obrocie prawnym. Trzeba mieć też na względzie okoliczność, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie wcześniej wydanej decyzji ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Potwierdza ona jedynie to, że w wyniku wystąpienia wskazanych przesłanek decyzja przestała obowiązywać (por. T. Woś, Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej jako bezprzedmiotowej, (art. 162 k.p.a., PiP z1992 r., nr 7, s. 50). Naczelny Sąd Administracyjny uznał także, że o ile wnioskodawca, przed upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia, złożył z odpowiednim wyprzedzeniem umożliwiającym jego realizację, wniosek o wydanie nowego pozwolenia, a z przyczyn leżących po stronie organu (bezczynność bądź przewlekłość postępowania) pozwolenie takie nie zostało wydane przed upływem terminu ważności pozwolenia dotychczasowego, to dla podmiotu, który takie pozwolenie posiadał ma znaczenie wydanie decyzji, o której mowa w art. 193 ust. 4 u.p.o.ś. W rezultacie, w okresie pomiędzy upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia, a uzyskaniem nowego pozwolenia, opłata za korzystanie ze środowiska ponoszona powinna być w wysokości dotychczasowej, a więc takiej, która obowiązywała w okresie ważności pozwolenia. Niedopuszczalne bowiem może być obciążanie podmiotu korzystającego ze środowiska ujemnymi konsekwencjami opieszałego lub przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w postaci podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska. Jak wynika z powyższych rozważań NSA, chodziło w tym wypadku o sytuację, gdy strona prawidłowo, przed upływem terminu ważności pozwolenia złożyła stosowny wniosek o wydanie nowego pozwolenia, jednak z przyczyn leżących po stronie organu decyzja nie została wydana przed upływem ważności tego pozwolenia. Stan faktyczny, na tle którego Naczelny Sąd Administracyjny podjął powołaną uchwałę odbiega od okoliczności faktycznych kontrolowanej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził swoje stanowisko w okolicznościach badanej sprawy, w której przyczyną braku wymaganego pozwolenia było niezałatwienie sprawy we właściwym terminie przez uprawniony organ z powodu zawinionej przez niego opieszałości. Uznano w konsekwencji, że opłatę za korzystanie ze środowiska za okres, w którym z przyczyn leżących po stronie organu upłynął już termin ważności dotychczasowego pozwolenia (ale właściwy organ nie stwierdził jeszcze jego wygaśnięcia), a nowe pozwolenie nie zostało jeszcze wydane, istnieje obowiązek poniesienia opłaty w wysokości takiej, jak w okresie ważności dotychczasowego pozwolenia. Należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, gdyż – co pozostaje poza sporem – skarżący nie złożył wniosków o pozwolenia wodnoprawne na kolejny okres przez upływem ważności poprzednich pozwoleń. Ubiegał się on o nowe pozwolenia wodnoprawne dopiero po upływie terminu dotychczasowych pozwoleń. Tak więc wydanie kolejnych, nowych pozwoleń nie było spowodowane bezczynnością czy przewlekłością postępowania administracyjnego w tej sprawie, ale było skutkiem niezłożenia wniosków o pozwolenia wodnoprawne w terminie poprzedzającym wygaśnięcie pozwoleń obowiązujących. W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt, że skarżący dysponował następującymi pozwoleniami wodnoprawnymi: 1. pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, obejmujące pobór wody podziemnej z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości Sędziniec do celów bytowo-gospodarczych, udzielone decyzją Wojewody Wielkopolskiego z 23 czerwca 2004 r. (znak: [...]) na okres do 30 czerwca 2014 r., 2. pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, obejmujące pobór wody podziemnej z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości Czajcze do celów bytowo-gospodarczych i pożarowych, udzielone decyzją Wojewody Wielkopolskiego z 6 grudnia 2002 r. (znak: [...]) na okres do 31 grudnia 2012 r., Wygaśnięcie w/w decyzji Wojewody Wielkopolskiego stwierdził Marszałek Województwa Wielkopolskiego odpowiednio ostatecznymi decyzjami z 30 marca 2015 r. (znak: [...]) oraz z dnia 01 kwietnia 2015 r. (znak: [...]). Następnie decyzją z dnia 5 października 2015 r. (znak: [...]) Marszałek Województwa Wielkopolskiego udzielił skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, obejmujące pobór wód podziemnych z ujęcia "SHU Sędziniec" w m. Sędziniec na okres od dnia 5 października 2015 do dnia 4 października 2025 r. Ponadto decyzją z dnia 13 listopada 2015 r. (znak: [...]) Marszałek Województwa Wielkopolskiego udzielił skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, obejmujące pobór wód podziemnych z ujęcia w m. Czajcze na okres od dnia 13 listopada 2015 r. do dnia 12 listopada 2025 r. Skarżący zarzucił, że "organ nie mógł naliczyć opłaty podwyższonej o 500% gdy odwołujący miał wymagane pozwolenia". Taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż pozwolenia wodnoprawne wygasły z upływem terminu na jaki zostały wydane. Ostateczne decyzje Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia 30 marca 2015 r. (znak: [...]) oraz z dnia 1 kwietnia 2015 r. (znak: [...]) stwierdzające wygaśnięcie w/w pozwoleń wodnoprawnych z uwagi na upływ terminu mają charakter deklaratoryjny. Decyzje te jedynie potwierdziły zaistnienie skutku prawnego w postaci wygaśnięcia pozwoleń wodnoprawnych z uwagi na wystąpienie określonego stanu faktycznego - upływu terminu, na który pozwolenia zostały wydane. Jak już wskazano w dniu 23 czerwca 2004 r. Wojewoda Wielkopolski wydał dla skarżącego decyzję numer [...] w której udzielił mu pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód obejmujących pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego na terenie gospodarstwa w miejscowości Sędziniec. W decyzji tej wskazano, że pozwolenie wodnoprawne obowiązuje do 30 czerwca 2014 r. Po upływie tego terminu, bo w dniu 25 lutego 2015 r. Marszałek Województwa Wielkopolskiego zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia w/w decyzji w miejscowości Sędziniec. W dniu 30 marca 2015 roku Marszałek Województwa Wielkopolskiego wydał - decyzję znak - [...] stwierdzającą z urzędu wygaśnięcie - z upływem dnia 30.04.2014 roku - pozwolenia wodno prawnego z dnia 23.06.2004 r. W dniu 06 grudnia 2002 roku Wojewoda Wielkopolski wydał dla skarżącego decyzję numer [...] w której udzielił mu pozwolenia wodno prawnego na szczególne korzystanie z wód podziemnych ujęcia wody w miejscowości Czajcze. W decyzji tej Wojewoda określił ilości poboru wód i określił, że pozwolenie wodno prawne obowiązuje od dnia 1 stycznia 2003 roku do dnia 31 grudnia 2012 r. Po upływie tego terminu, bo w dniu 25 lutego 2015 r. Marszałek zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 02.04.1992 roku oraz z dnia 06.12.2012 roku. W dniu 1 kwietnia 2015 r. Marszałek wydał decyzję znak - [...] stwierdzającą z urzędu wygaśnięcie z upływem dnia 31.12.2012 r. pozwolenia wodno prawnego udzielonego Przedsiębiorstwu Uboju i Produkcji Drobiarskiej w Czajczu z dnia 02.04.1992 roku a w punkcie 2 decyzji orzekł z urzędu wygaśnięcie z upływem dnia 31.12.2012 r. - pozwolenia wodno prawnego z dnia 06.12.2002 roku. Nie budzi wątpliwości Sądu orzekającego, że wydanie kolejnych pozwoleń wodnoprawnych w decyzjach z 5 października 2015 r. i 13 listopada 2015 r. nie było spowodowane bezczynnością organu, czy przewlekłością postępowania administracyjnego w tej sprawie, lecz było skutkiem nieprzygotowania wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego przez skarżącego w odpowiednim czasie przed upływem terminu wygaśnięcia poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego. W tej sytuacji kluczową dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest kwestia sporna pomiędzy organami a skarżącym dotycząca charakteru prawnego decyzji wydanej na podstawie art. 138 ust. 1 u.p.w. i jej wpływu na ocenę przesłanki zastosowania przepisu art. 292 pkt 2 u.p.o.ś., a mianowicie ocenę posiadania pozwolenia wodnoprawnego. Analizując tę kwestię w pierwszej kolejności odwołać należy się do dyspozycji art. 135 pkt 1 u.p.w., który stanowi, że pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres, na który było wydane. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Z kolei na podstawie art. 138 ust. 1 u.p.w. stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji. Decyzją o wygaśnięciu lub cofnięciu można nałożyć obowiązek usunięcia negatywnych skutków w środowisku wynikających z wykonywania pozwolenia wodnoprawnego lub powstałych w wyniku działalności prowadzonej niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym oraz określić zakres i termin wykonania tego obowiązku (ust. 2). Zdaniem Sądu orzekającego z treści przywołanych przepisów wynika, że skutek w postaci wygaśnięcia uprawnień następuje z mocy samego prawa, o czym świadczy jasna wykładnia językowa art. 135 pkt 1 u.p.w. i czemu nie przeczy przepis art. 138 ust. 1 u.p.w. Oznacza to, że potwierdzenie wygaśnięcia uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego następuje w drodze decyzji, co z kolei przemawia za deklaratywnym charakterem decyzji stwierdzającej wygaśnięcie uprawnień. Decyzje administracyjne mogą mieć charakter deklaratywny potwierdzający jedynie istnienie lub nieistnienie pewnych praw lub obowiązków. Wskazać należy, że w konkretnych przypadkach istnieć mogą wątpliwości co do daty wygaśnięcia pozwolenia na skutek upływu czasu lub wątpliwości co do przyczyny jego wygaśnięcia w przypadku jednoczesnego zaistnienia kilku przesłanek wymienionych w art. 135 pkt 1–3 ustawy, które powinny znaleźć wyjaśnienie w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia (por. wyrok WSA z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 219/10, LEX 668549). Sąd orzekający w niniejszej sprawie, jak już wspomniano, zauważa rozbieżność orzecznictwa sądowoadministracyjnego co do charakteru decyzji o wygaśnięciu pozwolenia udzielonego na określony czas. Niemniej opowiada się za stanowiskiem, według którego w takim przypadku decyzja o wygaśnięciu ma charakter deklaratoryjny, w istocie bowiem potwierdza istniejący stan prawny. Taki też pogląd wyrażany jest w doktrynie (por. Marek Górski, Decyzje związane z pozwoleniami wodnoprawnymi, (w:) Odpowiedzialność administracyjnoprawna w ochronie środowiska, Lex/el., a także Prawo ochrony środowiska, Komentarz, Warszawa 2011, do art. 193, str. 784), ze wskazaniem, że wygaśnięcie następuje z chwilą upływu okresu pozwolenia (upływ czasu ma skutek konstytutywny), musi być jednak w odpowiedni sposób stwierdzone (stwierdzenie ma charakter deklaratoryjny). Stanowisko takie prezentowane jest również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11, ONSAiWSA z 2012 r. nr 2, poz. 22 i wyrok z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 871/09, wyrok WSA w Gliwicach z 18.04.3028r., sygn. II SA/Gl 84/18 dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl), a także w szczególności w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 219/10 (LEX nr 668549) oraz z 18.05.2016r., sygn. II SA/Gd 88/16 (publ. CBOSA). W wyroku tym WSA w Gdańsku uznał po pierwsze, że stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 138 ust. 1 u.p.w. odnosi się do wszystkich trzech przypadków wygaśnięcia decyzji, o których mowa w art. 135 u.p.w., z czym sąd orzekający w niniejszym składzie również się zgadza, oraz opowiada się za deklaratoryjnym charakterem decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego na skutek upływu czasu. Deklaratywna decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego winna potwierdzać datę rzeczywistego wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego. W przypadku określonym w art. 135 pkt 1 u.p.w. winna ona zatem wskazywać jako datę wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym datę w jakiej upłynął okres, na który wydano pozwolenie. Decyzja ta nie wywołuje skutków od daty jej wydania, lecz potwierdza zaistniały przed jej wydaniem stan prawny. A zatem, datą wygaśnięcia pozwolenia jest data ziszczenia się przesłanek to wygaśnięcie uzasadniających, bez względu na dalsze zachowanie się zakładu, który był uprawniony z tego pozwolenia, innych osób czy organów administracji wodnej. Wprawdzie art. 138 u.p.w. stanowi, że stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia następuje w drodze decyzji wydanej na wniosek strony lub z urzędu, decyzja taka ma jednak wyłącznie charakter deklaratoryjny. Tym samym decyzja ta potwierdza wyłącznie istniejący stan prawny, a nie tworzy nowego, co oznacza, zgodnie z powyższym, że wywołuje ona skutki prawne wstecz (ex tunc), czyli od chwili ziszczenia się przesłanek uzasadniających wygaśnięcie pozwolenia. Użyte w art. 292 u.p.o.ś. określenie "bez wymaganego pozwolenia" odnosi się więc do podmiotu, któremu w ogóle nie udzielono pozwolenia albo któremu wydano wprawdzie w przeszłości pozwolenie ale w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia tego pozwolenia. Przywoływany przez skarżącego, w tym wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 422/11, poza akcentowaniem poglądu o konstytutywnym charakterze decyzji stwierdzającej wygaśnięcie podkreśla również inne elementy, wynikające z art. 292 u.p.o.ś., a mianowicie, że sformułowanie "bez wymaganego pozwolenia" odnosi się do podmiotu, któremu w ogóle nie udzielono pozwolenia albo któremu wydano w przeszłości takie pozwolenie, ale w obrocie prawnym istnieje decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia takiego pozwolenia (podobnie wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1224/08). Stąd też nawet jeżeli decyzja o uchwaleniu pozwolenia wodnoprawnego po upływie okresu, na jaki zostało udzielone, nadal istnieje w sensie procesowym, strona na jej podstawie nie może korzystać legalnie ze środowiska. Nie jest jedynie zobowiązana do usunięcia negatywnych skutków środowisku, lecz nie zwalnia to od obowiązku ponoszenia opłat podwyższonych w wysokości 500%. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zdaniem Sądu skutki deklaratoryjnych decyzji Marszałka stwierdzających wygaśnięcie pozwoleń wodnoprawnych z upływem dnia 31.12.2012 r. w przypadku decyzji z 1 kwietnia 2015 r. znak - [...]i z upływem dnia 30.04.2014 w przypadku decyzji z 30 marca 2015 r. znak - [...]nastąpiły odpowiednio z dniem 31 grudnia 2012 r. i z dniem 30.04.2014r. W ustalonym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości, że skarżący po dniu wygaśnięcia w/w pozwoleń nadal korzystał ze środowiska bez uzyskania dalszych pozwoleń wodnoprawnych. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu i nie zachodzą podstawy do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Wobec tego zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia prawa materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ nie naruszył także zasad postępowania dowodowego wynikających z ustawy Prawo ochrony środowiska ani przepisów postępowania administracyjnego, sprawa została wyjaśniona wszechstronnie i adekwatnie do jej okoliczności. W konsekwencji nie doszło również do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego – art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 pkt 1 u.p.w.m ani art. 276 ust. 1 i art. 292 u.p.o.ś., bowiem w sytuacji braku wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego i korzystania ze środowiska bez wymaganego prawem pozwolenia, nie budzi wątpliwości konieczność zastosowania wskazanych przypisów. Sposób wyliczenia opłaty podwyższonej o 500 %, nie został zakwestionowany przez skarżącego, a Sąd nie dostrzegł również w tej kwestii wadliwości zaskarżonej decyzji. Dodać należy, iż ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2018 r., i która również dokonała istotnych zmian w przepisach ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U z 2017 r., poz. 519 ze zm.) w art. 545 ust. 4 nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, stąd organy rozpatrując niniejsza sprawę zastosowały właściwe przepisy. Wobec powyższego na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło