II OSK 498/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant: asystent sędziego Anita Lewińska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 935/13 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w K. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. kwotę 2.600 (dwa tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 05 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 935/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w K. (zwanej też dalej: "Spółką") uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z [...] lutego 2013 r. Marszałek Województwa [...] wymierzył Przedsiębiorstwu [...] Spółka z o.o. w K. opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód za I półrocze 2012 r. stanowiącą różnicę między opłatą należną a opłatą wynikającą z wykazu, o którym mowa w art. 286 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.o.ś."), w kwocie [...] zł, i zobowiązał do wpłaty tej kwoty wraz z odsetkami na konto organu w termie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. W uzasadnieniu podano, że Spółka zobowiązana jest do ustalenia we własnym zakresie wysokości należnej opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód podziemnych i wniesienia jej na rachunek organu marszałkowskiego. Podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną. W przypadku, gdy podmiot korzystający ze środowiska zamieścił w wykazie informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia, marszałek województwa wymierza w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę stanowiącą różnicę między opłatą należną, a wynikającą z wykazu. Dnia 18 lipca 2012 r. do organu wpłynął wykaz Spółki za I półrocze 2012 r. z naliczoną kwotą [...] zł. Następnie Spółka skorygowała ten wykaz w dniu 10 sierpnia 2012 r. z uwzględnieniem zwyżki z tytułu poboru wód za brak pozwoleń wodnoprawnych. Z kolei wnioskiem z 05 grudnia 2012 r. zwróciła się do organu o zaliczenie uiszczonej nadpłaty na poczet przyszłych opłat. Po pouczeniu przez organ Spółka złożyła korektę wykazu wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Następnie organ wszczął postępowanie w sprawie wymierzenia opłaty z tytułu poboru wód bez wymaganych pozwoleń, w trakcie którego ustalono, że Spółka wystąpiła o pozwolenie wodnoprawne w dniu 16 listopada 2011 r. Wskazano, że strona zwracając się z wnioskiem o przyznanie kolejnych pozwoleń wodnoprawnych nie uwzględniła czasu potrzebnego na wydanie decyzji W związku z tym w okresie od 01 stycznia 2012 r. do 29 stycznia 2012 r. z ujęcia K. oraz w okresie od 01 stycznia 2012 r. do 30 stycznia 2012 r. z ujęć J., K. Spółka pobierała wodę bez pozwolenia wodnoprawnego. Zatem zaistniała podstawa do ponoszenia podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska. Od decyzji tej odwołało się Przedsiębiorstwo [...] Spółka z o.o., wnosząc o jej uchylenie. Podniesiono, że wbrew stanowisku organu, Spółka posiadała pozwolenie wodnoprawne na pobór wód. Wprawdzie decyzje te obowiązywały do 18 września 2011 r., a następne pozwolenia zostały wydane w dniu [...] stycznia 2012 r., jednakże wcześniejsze decyzje nie zostały uchylone, a zatem pobór wód nie odbywał się bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego. Upływ terminu pozwolenia wodnoprawnego ma wyłącznie skutek materialnoprawny, polegający na wygaśnięciu stosunku administracyjnoprawnego uprawniającego podmiot korzystający ze środowiska do zgodnej z prawem eksploatacji urządzenia, co nie wyczerpuje hipotezy art. 292 p.o.ś., a w związku z tym nie jest wystarczające do naliczania opłat podwyższonych. Użyte w tym przepisie sformułowanie "bez wymaganego pozwolenia" należy odnieść do podmiotu, któremu w ogóle nie udzielono pozwolenia lub który posiadał pozwolenie, lecz w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia tego pozwolenia. Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia ma charakter konstytutywny. Zatem pozwolenie wodnoprawne wywołuje skutki dopóki nie zostanie wydana ostateczna decyzja o stwierdzeniu jego wygaśnięcia. Decyzją z [...] sierpnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że istota sporu sprowadza się do wykładni art. 276 p.o.ś. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2011 r. wskazano, że o ile wnioskodawca przed upływem ważności dotychczasowego pozwolenia złożył, z odpowiednim wyprzedzeniem umożliwiającym jego realizację, wniosek o wydanie pozwolenia, a z przyczyn leżących po stronie organu pozwolenie takie nie zostało wydane przed upływem terminu ważności pozwolenia dotychczasowego, to dla podmiotu, który takie pozwolenie posiadał, ma znaczenie wydanie decyzji, o której mowa w art. 193 ust. 4 p.o.ś. Zatem w okresie pomiędzy upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia, a uzyskaniem nowego pozwolenia opłata za korzystanie ze środowiska winna być ponoszona w wysokości dotychczasowej. Podmiot korzystający ze środowiska nie może być obciążony ujemnymi konsekwencjami opieszałego lub przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w postaci podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska. Każda sprawa winna być jednak rozpatrywana indywidualnie. W ocenie Kolegium, Spółka nie złożyła w odpowiednim terminie wniosku o wydanie pozwoleń wodnoprawnych. Pozwolenie, które posiadała, było ważne do 18 września 2011 r., zaś wnioski o wydanie nowych pozwoleń wpłynęły do właściwych organów w dniu 16 listopada 2011 r., czyli dwa miesiące po upływie terminu dotychczas posiadanego pozwolenia. Tym samym uznano, że w okresie od 01 stycznia 2012 r. do 29 stycznia 2012 r. Spółka pobierała wodę bez wymaganego pozwolenia, a zatem zaistniały podstawy do wymierzenia opłat podwyższonych za I półrocze 2012 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazano, że w art. 194 ust. 4 p.o.ś. nie sprecyzowano, iż wynikające z niego pozwolenie znajduje zastosowanie tylko do tych przypadków, gdy pozwolenia na korzystanie ze środowiska zazębiają się czasowo, a to oznacza, że brak konieczności wydania decyzji wygaszającej będzie występował także wtedy, gdy nowe pozwolenie zostało wydane z opóźnieniem. W związku z tym obowiązek ponoszenia opłaty podwyższonej będzie występował także wtedy, gdy dotychczasowe pozwolenie wygasło na skutek upływu terminu, a nowe pozwolenie zostało wydane przed wydaniem decyzji wygaszającej pozwolenie dotychczasowe. Skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosło Przedsiębiorstwo [...] Spółka z o.o., domagając się jej uchylenia. Podniesiono m.in., że nie można przyjąć, iż Spółka dokonywała poboru wód bez pozwolenia wodnoprawnego, gdyż pozwolenia obowiązywały do 18 września 2011 r. i nigdy nie zostały uchylone, ani też nie stwierdzono ich wygaśnięcia. Wprawdzie pozwolenie wygasa z upływem okresu, na jaki zostało wydane, ale organ właściwy do jego wydania musi stwierdzić jego wygaśnięcie w drodze decyzji, gdyż tak stanowi art. 193 ust. 3 p.o.ś. Skoro przed upływem obowiązywania dotychczasowego pozwolenia Spółka nie wystąpiła z wnioskiem o wydanie nowego, to decyzja o wygaśnięciu dotychczasowego pozwolenia winna być wydana. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powołanego na wstępie wyroku o sygn. akt II SA/Ol 935/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że skarga Spółki zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Wyjaśnił, że w niniejszej sprawie Spółka przedłożyła wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska za I półrocze 2012 r. w związku z poborem wód z ujęć K., J., K., w którym ustaliła i wpłaciła na konto urzędu marszałkowskiego opłaty podwyższone za korzystanie ze środowiska. Wprawdzie w wykazie przedłożonym organowi w lipcu 2012 r. Spółka ustaliła jedynie opłatę podstawową, lecz już 10 sierpnia 2012 r. nadesłała do organu korektę tego wykazu, w której ustalono opłaty podwyższone. Natomiast 13 grudnia 2012 r. Spółka zwróciła się do Marszałka Województwa o zaliczenie nadpłaty z tytułu uiszczonych opłat, która, w ocenie Skarżącej, wynikała z faktu, że nie można przyjąć, iż Spółka pobierała wodę bez pozwolenia wodnoprawnego. W odpowiedzi na ten wniosek organ prawidłowo wskazał na przepis art. 281 ust. 1 p.o.ś., zgodnie z którym do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa. Słusznie także organ wyjaśnił Skarżącej, że jeżeli uważa, że naliczyła i uiściła opłatę w kwocie wyższej od należnej, powinna wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty i dołączyć korektę złożonego wykazu. Zgodnie z tym pouczeniem Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty, dołączając korektę wykazu. W tej sytuacji organ winien załatwić wniosek o stwierdzenie nadpłaty w opłacie za korzystanie ze środowiska. Wobec tego, zdaniem Sądu pierwszej instancji, zupełnie nieuzasadnione było wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia różnicy między opłatą należną a wynikającą z wykazu. Spółka bowiem prawidłowo ustaliła, a co najważniejsze – uiściła opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska bez pozwolenia wodnoprawnego. Sąd Wojewódzki podzielił stanowisko organu, że Spółka korzystała ze środowiska bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego. Podkreślił okoliczność niesporną, że Spółka wystąpiła o nowe pozwolenia wodnoprawne po upływie 2 miesięcy od wygaśnięcia terminu wcześniejszych pozwoleń, a zatem – w świetle uchwały NSA z 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11 – nie można uznać, że zaszły okoliczności zwalniające Spółkę z ponoszenia opłaty podwyższonej. Skoro zatem Spółka naliczyła i uiściła prawidłową wysokość opłaty za korzystanie ze środowiska, to – w ocenie Sądu pierwszej instancji – nie było podstaw do wydawania decyzji określającej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu, gdyż takiej różnicy w rozliczeniach Spółki za przedmiotowy okres nie było. Nie można bowiem przyjąć, że w chwili złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty i korekty wykazu, poprzednio złożony wykaz, na podstawie którego Spółka uiściła opłatę, przestał obowiązywać. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie rodzi sam w sobie obowiązku zwrotu przez organ uiszczonej przez podmiot korzystający ze środowiska opłaty. Wniosek taki – stosownie do art. 75 i nast. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.; dalej w skrócie: "o.p.") – powoduje wszczęcie postępowania administracyjnego w tym zakresie. Jedynie w przypadku, gdy prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) – w niniejszej sprawie: wykazu – nie budzi wątpliwości, organ zwraca nadpłatę bez wydania decyzji. W każdym innym wypadku organ wydaje decyzję, która może być zarówno pozytywna, jak i negatywna dla wnioskodawcy. Zatem, zdaniem Sądu pierwszej instancji, w przedmiotowej sprawie należało rozpoznać wniosek o stwierdzenie nadpłaty, a nie wydawać decyzję w trybie art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. Ponadto zaskarżona decyzja nie może się ostać także z tego względu, że organ nie tylko ustalił różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu, ale też zobowiązał do jej uiszczenia w terminie 14 dni, podczas gdy jest bezsporne, że opłata ta dawno już została przez Skarżącą uiszczona. W obrocie prawnym nie może funkcjonować decyzja, która może stanowić tytuł egzekucyjny, określająca obowiązek strony, który został wykonany jeszcze przed jej wydaniem. W skardze kasacyjnej z 22 stycznia 2014 r. ([...]), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., reprezentowane przez radcę prawnego M. P., zaskarżyło opisany wyrok o sygn. akt II SA/Ol 935/13 w całości, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 276 ust. 1, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1 i 2, art. 286 ust. 1 i art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. – poprzez uwzględnienie skargi na skutek błędnego przyjęcia, że brak podstaw do wydania decyzji określającej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu, po uprzednim wszczęciu postępowania w tym zakresie, w sytuacji złożenia przez Spółkę wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz z korektą wykazu i zastrzeżeń organu I Instancji co do tych danych, podczas gdy prawidłowa wykładnia powołanych przepisów i ich właściwe zastosowanie prowadzi do wniosku przeciwnego. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, że odesłanie, o jakim stanowi art. 281 ust. 1 p.o.ś. oznacza, że odpowiednie zastosowanie do opłat za korzystanie ze środowiska będzie miała także instytucja nadpłaty, objęta regulacją Rozdziału 9 Działu III Ordynacji podatkowej, w tym również stwierdzenia nadpłaty podatku. W związku z tym wyjaśniono, że w Ordynacji podatkowej występują dwie odrębne procedury podatkowe: pierwsza odnosząca się do określania zobowiązań podatkowych (art. 21 § 3) oraz druga w sprawie stwierdzenia nadpłaty (art. 75 § 1). Stanowią one zupełnie odrębne autonomiczne względem siebie postępowania, co potwierdzają liczne wypowiedzi judykatury oraz doktryny. W oparciu o te poglądy, zdaniem Kolegium, przyjąć należy, że z art. 21 § 2 o.p. wynika domniemanie prawidłowości wysokości zobowiązania wykazanego przez podatnika w deklaracji. Domniemanie takie może być wzruszone tylko poprzez wszczęcie przez organ podatkowy postępowania podatkowego i wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania, o czym stanowi art. 21 § 3 o.p. Z domniemania prawidłowości deklaracji podatkowej oraz wynikającego z art. 81 o.p. prawa podatnika do skorygowania uprzednio złożonej deklaracji, a także obowiązku złożenia skorygowanej deklaracji w przypadku żądania zwrotu lub stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku (art. 75 § 3 o.p.) wynikają odpowiednie implikacje w zakresie trybu postępowania. Złożenie deklaracji korygującej powoduje bowiem ten skutek, że korygowana deklaracja nie obowiązuje, a w myśl art. 21 § 2 o.p. podatkiem do zapłaty jest zobowiązanie w wysokości wskazanej w tej nowej deklaracji. W przypadku, gdy organ podatkowy nie podziela stanowiska w kwestii podstaw prawnych i faktycznych wystąpienia nadpłaty, której zwrotu domaga się podatnik, zachodzi potrzeba zweryfikowania określonej korektą wysokości zobowiązania podatkowego, a postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązań podatkowych ma charakter procedury zasadniczej w stosunku do postępowania o stwierdzenie nadpłaty. W przypadku braku wątpliwości co do zasadności złożenia deklaracji korygującej wysokość zobowiązania wykazanego w uprzednio złożonej deklaracji, zwrot podatku nadpłaconego może nastąpić bez jakiegokolwiek postępowania. Zatem w sytuacji, gdy podatnik wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty złoży korektę deklaracji podatkowej, wykazując wysokość zobowiązania w mniejszej kwocie do uprzednio wykazanej, a organ podatkowy kwestionuje wysokość zobowiązania podatkowego wynikającą ze skorygowanego zeznania, to obowiązany jest w pierwszej kolejności, po wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego, określić w formie decyzji prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego, a następnie rozstrzygnąć co do istoty wniosek podatnika o stwierdzenie nadpłaty. Ustalenie prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego stanowi część ustaleń faktycznych niezbędnych dla załatwienia sprawy w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku. Zakres rozstrzygnięcia organu podatkowego w decyzji o stwierdzeniu nadpłaty nie pokrywa się z zakresem rozstrzygnięcia w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, co wyklucza możliwość uznania tożsamości tych spraw. Przedmiotem oceny w postępowaniu określającym wysokość zobowiązania podatkowego muszą być wszystkie elementy konstrukcyjne tego zobowiązania, podczas gdy zakres oceny w sprawie stwierdzenia nadpłaty jest z reguły tylko jeden z wycinków tego zobowiązania. Zarazem z żadnej regulacji Ordynacji podatkowej, nie wynika zakaz wszczynania postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego, w trakcie wszczętego postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Powyższe uwagi znajdują, zdaniem Kolegium, zastosowanie w niniejszej sprawie, a to z uwagi na treść art. 284 ust. 1 p.o.ś, w świetle którego opłata za korzystanie ze środowiska nosi cechy podobieństwa z zobowiązaniami podatkowymi powstającymi z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 o.p.), za czym przemawia także treść art. 286 ust. 1 p.o.ś. Z kolei według art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś., jeśli podmiot korzystający ze środowiska zamieścił w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia – marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu. W ocenie Kolegium, w kontekście powyższych ustaleń, brak było podstaw do wywiedzenia – jak uczynił to Sąd pierwszej instancji – że w niniejszej sprawie błędem było wydanie decyzji w trybie art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś., gdyż należało jedynie rozpoznać wniosek strony o stwierdzenie nadpłaty. Teza ta byłaby uprawniona jedynie wtedy, gdyby organ I instancji nie wszczął postępowania w sprawie wymiaru opłaty, a wydał tę decyzję w toku postępowania o stwierdzenie nadpłaty – co, jak wynika z niespornych ustaleń stanu faktycznego, w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Organ bowiem, wobec zastrzeżeń co do danych zamieszczonych przez Spółkę w wykazie i jego korekcie, wszczął postępowanie w sprawie wymiaru opłaty i miało ono charakter procedury zasadniczej (merytorycznej) w stosunku do postępowania o stwierdzenie nadpłaty. Jednocześnie Skarżący kasacyjnie dodał, że decyzją znak: [...] z [...] września 2013 r. Marszałek Województwa [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty za II półrocze 2011 r. i określił wysokość nadpłaty za I półrocze 2012 r. w kwocie [...] zł. Dopiero zatem w tej decyzji zawarto szczegółowe (księgowe) rozliczenie wpłat dokonanych przez Spółkę w oparciu o decyzję "wymiarową". Stąd też teza wyrażona w zaskarżonym wyroku, iż brak było podstaw do wydania decyzji z uwagi na brak różnicy w rozliczeniach Spółki za przedmiotowy okres jest, zdaniem Kolegium, nieuprawniona. Niezasadny jest również, w ocenie Kolegium, końcowy zarzut, że decyzja nie mogła ostać się w obrocie prawnym także z tego względu, iż organ nie tylko ustalił różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu, ale także zobowiązał do jej uiszczenia w terminie 14 dni, podczas gdy bezsporne jest, że opłata ta dawno już została przez Skarżącą uiszczona. Wykonanie decyzji w całości lub w części może bowiem nastąpić zarówno przed jej wydaniem, jak i przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, co stanowi jedną z podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że zarzucane uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziły do niezasadnego uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka, reprezentowana przez adwokata M. B., wniosła o oddalenie tej skargi w całości. Podała, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w sprawie, i stwierdziła, iż zarzuty skargi kasacyjnej są w całości chybione. Bezsporne bowiem jest, że przed wydaniem decyzji przez Marszałka Województwa w sprawie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska, Skarżąca opłatę tę uiściła i to w wysokości określonej w zaskarżonej decyzji, przedkładając przy tym prawidłowo sporządzony wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska. I to na podstawie tego wykazu, a nie w oparciu o własne ustalenia lub wyniki kontroli – gdyż takowych nie było – Marszałek Województwa wydał decyzję. W związku z tym brak było przesłanek z art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. do wydania ww. decyzji. Zdaniem Spółki, w niniejszej sprawie, w zakresie wskazanym w skardze kasacyjnej, przepisy działu III Ordynacji podatkowej, do których odsyła art. 281 ust. 1 p.o.ś., nie mają zastosowania, gdyż podstawą wydania skarżonej decyzji był art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. i badaniu podlegają przesłanki wydania decyzji wymienione w tym przepisie. Przesłanek tych nie było, czego nawet nie kwestionuje strona przeciwna w skardze kasacyjnej. W podstawie ww. decyzji jedynym wskazanym przepisem Ordynacji podatkowej jest art. 53 § 1 regulujący kwestię naliczania odsetek. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: (1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub (2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, iż zawiera ona usprawiedliwione podstawy i z tego powodu została przez Sąd uwzględniona. Rozpoznawana skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które, jak wynika z petitum skargi kasacyjnej, miało polegać na naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi – a więc w istocie na błędnym zastosowaniu tego przepisu – pomimo że, w ocenie Skarżącej kasacyjnie, prawidłowa wykładnia i zastosowanie przepisów art. 276 ust. 1, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1 i 2, art. 286 ust. 1 i art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. prowadzą do wniosku, że istnieją podstawy do wydania decyzji określającej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu, po uprzednim wszczęciu postępowania w tym zakresie, w sytuacji złożenia przez Spółkę wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz z korektą wykazu i zastrzeżeń organu I Instancji co do tych danych. Oceniając ten zarzut należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że w świetle unormowań tytułu V ustawy - Prawo ochrony środowiska – w tym zwłaszcza przepisów art. 273 ust. 1, art. 275, art. 276 ust. 1 art. 281 i art. 284 ust. 1 p.o.ś. – podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłatę za korzystanie ze środowiska na zasadach określonych w tym tytule ("Środki finansowo-prawne"), a jedynie w zakresie w nim nieunormowanym ustawodawca odsyła do, stosowanych odpowiednio, przepisów Ordynacji podatkowej zamieszczonych w jej dziale III ("Zobowiązania podatkowe"). Ponieważ Prawo ochrony środowiska nie reguluje expressis verbis kwestii sposobu powstania zobowiązania z tytułu opłaty za korzystanie ze środowiska, to uzasadnione jest posiłkowanie się w tym zakresie odnośnymi unormowaniami Ordynacji podatkowej, dotyczącymi sposobu powstania zobowiązań podatkowych. W świetle art. 21 § 1 o.p. należy wyróżnić możliwość powstania zobowiązania z mocy prawa, poprzez wystąpienie określonego w przepisach zdarzenia, jak np. osiągnięcie dochodu (w ustawach podatkowych) lub emisja do środowiska bez wymaganego pozwolenia (art. 276 ust. 1 p.o.ś.), albo poprzez wydanie i doręczenie przez właściwy organ administracji decyzji ustalającej wymiar podatku (np. podatku od nieruchomości). Odpowiednie stosowanie art. 21 § 1 o.p. do opłat za korzystanie ze środowiska, uwzględniające specyfikę tych opłat, a zwłaszcza sposób ich ustalania (art. 284 ust. 1 p.o.ś.) oraz deklarowania (art. 286 p.o.ś.), prowadzi do wniosku, że zobowiązanie do ponoszenia tych opłat (w tym także opłat podwyższonych) powstaje z mocy prawa, jako następstwo korzystania ze środowiska w zakresie objętym obowiązkiem opłatowym. Stanowisko takie jest prezentowane zarówno w doktrynie (zob. W. Radecki [w:] M. Górski i in., Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2014, art. 281 Nb 3), jak i w judykaturze (por. wyrok NSA z 22.12.2011 r., II OSK 1730/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Zgodnie z art. 21 § 2 in principio o.p. jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty (z zastrzeżeniem § 3, który stanowi, że jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego). Z kolei zgodnie z art. 81 § 1 o.p., jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Z zestawienia cytowanych przepisów Ordynacji podatkowej (art. 21 § 2 i art. 81 § 1) wynika, że w przypadku dokonania korekty deklaracji, to podatek wykazany w skorygowanej deklaracji staje się odtąd podatkiem do zapłaty w rozumieniu art. 21 § 2 o.p. oraz przedmiotem ewentualnych czynności kontrolnych organu podatkowego, o jakich mowa w art. 21 § 3 o.p. Innymi słowy, skorygowana deklaracja zastępuje deklarację pierwotną, która z chwilą dokonania korekty traci doniosłość prawną. Odnosząc odpowiednio, na mocy art. 281 ust. 1 p.o.ś., przywołane wyżej unormowania do przewidzianych w art. 286 ust. 1 p.o.ś., a składanych obligatoryjnie przez podmioty korzystające ze środowiska, wykazów zawierających informacje i dane, o których mowa w art. 287, wykorzystane do ustalenia wysokości opłat oraz wysokość tych opłat, należy stwierdzić, że z chwilą złożenia przez podmiot korzystający ze środowiska korekty takiego wykazu (np. w związku z wystąpieniem przezeń o stwierdzenie nadpłaty), wykaz skorygowany, zastępuje wykaz pierwotny, a więc – inaczej niż przyjął to Sąd pierwszej instancji, czym naruszył art. 286 ust. 1 w związku z art. 284 ust. 1 p.o.ś. – wykaz pierwotny "przestaje obowiązywać". W konsekwencji odtąd to ów skorygowany wykaz podlega kontroli właściwych organów pod względem prawidłowości ustalenia wysokości należnych opłat za korzystanie ze środowiska i ewentualnej władczej ingerencji organów w tym przedmiocie. Sposób tej ingerencji określa art. 288 p.o.ś., więc w zakresie w tym przepisie unormowanym nie ma potrzeby (ani podstaw) do sięgania do przepisów Ordynacji podatkowej. W myśl art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś., jeżeli podmiot korzystający ze środowiska zamieścił w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia – marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. Lege non distinguente, wskazane uprawnienia nadzorcze marszałka aktualizują się także w odniesieniu do wykazów skorygowanych, i to również tych składanych w związku z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty (art. 75 § 3 o.p. w zw. z art. 281 ust. 1 p.o.ś.). Konieczną, a zarazem wystarczającą przesłanką do wszczęcia z urzędu postępowania na podstawie cytowanego art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. w zw. z art. 282 p.o.ś. jest stwierdzenie przez marszałka województwa, że wykaz zawiera "informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia". Chodzi oczywiście o zastrzeżenia uzasadnione, znajdujące potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy, gdyż tylko takie mogą skutkować prawnie relewantnym stwierdzeniem rozbieżności pomiędzy wysokością opłaty należnej a opłaty wynikającej z wykazu i w konsekwencji – potrzebą wydania decyzji wymiarowej, o jakiej mowa w art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. W rozpoznawanej sprawie źródłem rozbieżności pomiędzy wysokością opłaty należnej, a opłaty wynikającej z wykazu był fakt, że w ostatecznie skorygowanym przez Spółkę wykazie (przedłożonym wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w styczniu 2013 r.) obliczono opłaty za pobór wód podziemnych w całym okresie (I półrocze 2012 r.) według stawki podstawowej, zamiast za część tego okresu w wysokości podwyższonej o 500% (art. 292 o.p.). Tymczasem – jak prawidłowo ustaliły organy obu instancji i co trafnie zaakceptował Sąd pierwszej instancji – w czasie pomiędzy wygaśnięciem dotychczasowych pozwoleń wodnoprawnych w związku z upływem okresu, na jaki zostały wydane, a uzyskaniem nowych pozwoleń wodnoprawnych, Spółka korzystała ze środowiska bez wymaganego pozwolenia w rozumieniu art. 276 ust. 1 i art. 292 p.o.ś. Pozwoleniem "wymaganym" w rozumieniu tych przepisów jest bowiem pozwolenie uprawniające, w świetle obowiązujących przepisów, do legalnego korzystania ze środowiska (tu: legalnego poboru wód) w zakresie objętym obowiązkiem opłatowym. Cechy tej nie posiada pozwolenie wodnoprawne wygasłe na skutek upływu okresu, na który zostało wydane, i to bez względu na to, czy doszło do formalnego stwierdzenia wygaśnięcia takiego pozwolenia na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469; dalej w skrócie jako "pr.wod."), czy też nie. Z samej bowiem istoty udzielenia pozwolenia na czas określony (art. 127 ust. 1 pr.wod.) wynika, że po upływie owego okresu, wygasłe wskutek tego pozwolenie (art. 135 pkt 1 pr.wod.) nie może już uprawniać do dalszego korzystania z wód w oznaczonym w tym pozwoleniu zakresie. Przyznaje to zresztą sama Spółka, podnosząc w odwołaniu, że upływ terminu pozwolenia wodnoprawnego ma skutek materialnoprawny, polegający na "wygaśnięciu stosunku administracyjnoprawnego uprawniającego podmiot korzystający ze środowiska do zgodnej z prawem eksploatacji urządzenia". Ustalenie przez Marszałka Województwa, że dane zawarte w skorygowanym wykazie złożonym przez Spółkę wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty budzą uzasadnione zastrzeżenia – które wynikały w tym przypadku z zastosowania, przy obliczaniu opłaty, niewłaściwej stawki: podstawowej, jak gdyby Spółka dysponowała wymaganym pozwoleniem wodnoprawnym, zamiast właściwej: podwyższonej, za pobór wód bez takiego pozwolenia – skutkujące wystąpieniem różnicy pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu, uprawniały organ do wszczęcia postępowania i wydania decyzji, o której mowa w art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. Nie ma przy tym znaczenia, że ów skorygowany wykaz został złożony w związku z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, gdyż kategoryczne brzmienie art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków. Odmienne stanowisko Sądu pierwszej instancji – o braku podstaw do wydania w rozpoznawanej sprawie decyzji określającej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu – oprócz tego, że oparte, jak to już wyżej wspomniano, na błędnym pominięciu prawnej doniosłości faktu złożenia przez Spółkę skorygowanego wykazu, uchybiało ponadto przepisowi art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. oraz art. 281 ust. 1 p.o.ś., prowadząc do niezasadnego pominięcia zastosowania art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś., poprzez przyznanie pierwszeństwa procedurze "nadpłatowej" w całości uregulowanej w Ordynacji podatkowej. Niezależnie od powyższego godzi się zauważyć, że także analiza odnośnych unormowań Ordynacji podatkowej i wypracowanego na ich gruncie orzecznictwa sądowego poświęconego kwestii relacji pomiędzy postępowaniem w przedmiocie zobowiązania podatkowego a postępowaniem w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty podatku – zwieńczonego uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 stycznia 2014 r., sygn. akt II FPS 5/13 (ONSAiWSA 2014/4/56) – tylko potwierdza prawidłowość działania organów w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie bowiem z tezą ww. uchwały NSA, w przypadku zakwestionowania prawidłowości skorygowanej deklaracji podatkowej złożonej wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty, zgodnie z art. 75 § 3 o.p., organ podatkowy nie ma obowiązku przed rozpatrzeniem tego wniosku wszczynać w każdej sprawie postępowanie w celu określenia wysokości zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 21 § 3 o.p. Wypada zauważyć, że w cytowanej tezie uchwały położony został nacisk na brak obowiązku organu wszczynania, w odniesieniu do każdego przypadku kwestionowania skorygowanej deklaracji, postępowania w celu określenia wysokości zobowiązania podatkowego – co oczywiście takiej możliwości nie wyklucza. Co więcej, w uzasadnieniu przywołanej uchwały wskazano przypadki, kiedy wszczęcie takiego postępowania jest wręcz nieodzowne. A mianowicie, jeżeli "wnioskodawca na poparcie żądania o nadpłatę wraz z wnioskiem o jej stwierdzenie składa zeznanie podatkowe, w którym koryguje całość albo znaczną część samoobliczenia podatku, z którego wywodzi swoje żądanie, to wówczas organ podatkowy powinien z urzędu wszcząć postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Zmiana i przedstawienie na nowo w całości albo w znacznej części samoobliczenia podatku wymaga jego kompleksowej kontroli, z czym wiąże się zbadanie, przeanalizowanie i weryfikacja okresu podatkowego, którego dotyczy, tym bardziej, że skutkiem tych działań może być wydanie rozstrzygnięcia określającego wysokość zaległości podatkowej z tytułu niewykonania należnego zobowiązania podatkowego, które nie może zostać podjęte w postępowaniu, w którym wnioskodawca dochodzi wyłącznie stwierdzenia nadpłaty. Postępowanie w przedmiocie nadpłaty nie może natomiast przekształcić się w czasie jego trwania w postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Ocena, czy wnioskujący o nadpłatę koryguje w związku z tym żądaniem całość albo znaczną część samoobliczenia podatku określonego okresu podatkowego, powinna być dokonywana ad casum – w każdym postępowaniu, w relacji do jego okoliczności. Nie ma przeszkód prawnych, aby w trakcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty organ podatkowy, kiedy jest to uzasadnione, wszczął z urzędu odrębne postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego." Zatem także w świetle cytowanej uchwały NSA nie było błędem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wszczęcie przez Marszałka Województwa, po otrzymaniu wniosku Spółki o stwierdzenie nadpłaty z załączonym skorygowanym wykazem, postępowania w sprawie wymiaru opłaty za korzystanie ze środowiska – skoro Spółka zakwestionowała w tym wykazie okoliczność zasadniczą dla oceny prawidłowości znacznej części dokonanego samoobliczenia opłaty, tj. obowiązek ponoszenia opłaty podwyższonej w inkryminowanym okresie – a w konsekwencji zakończenie tego postępowania rozstrzygnięciem merytorycznym: decyzją wymiarową, o której mowa w art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. Z przedstawionych wyżej względów zasadne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 284 ust. 1, art. 286 ust. 1 i art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 276 ust. 1 p.o.ś., gdyż przepis ten dotyczy obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej przez podmiot korzystający ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji, a Sąd pierwszej instancji prawidłowo podzielił stanowisko organów obu instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności, które by zwalniały Spółkę z obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska w okresie pomiędzy wygaśnięciem dotychczasowych pozwoleń wodnoprawnych a uzyskaniem nowych. Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia przepisów art. 285 ust. 1 i 2 p.o.ś. Przepis art. 285 ust. 1 p.o.ś. w ogóle nie był stosowany przez Sąd pierwszej instancji. Z kolei w świetle art. 285 ust. 2 p.o.ś. – zgodnie z którym (według brzmienia obowiązującego w okresie, którego dotyczyła zaskarżona decyzja wymiarowa) podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza – Sąd Wojewódzki prawidłowo stwierdził, że niezasadnym było zawarcie w decyzji wymiarowej rozstrzygnięcia o nałożeniu na Spółkę obowiązku uiszczenia w określonym terminie (14 dni od dnia uostatecznienia się decyzji) kwoty stwierdzonej różnicy pomiędzy opłatą należną a opłatą wynikającą z wykazu, choć błędnie swe stanowisko uzasadnił. Brak uzasadniania dla zawarcia takiego rozstrzygnięcia w decyzji wymiarowej nie tyle bowiem wynikał z faktu, iż, co akcentował Sąd pierwszej instancji, opłata została dawno już przez Spółkę uiszczona, ile raczej z tego, że termin płatności opłat za korzystanie ze środowiska (w tym opłat podwyższonych) został określony wprost w przepisach prawa, a więc brak było podstaw do określania terminu zapłaty w decyzji wymiarowej; tym bardziej w sposób odmienny niż uczynił to ustawodawca. Zgodnie bowiem z odpowiednio stosowanym art. 47 § 3 o.p. w zw. z art. 281 ust. 1 p.o.ś., jeżeli podmiot korzystający ze środowiska jest obowiązany sam obliczyć i wpłacić opłatę, za termin płatności uważa się ostatni dzień, w którym, zgodnie z przepisami Prawa ochrony środowiska, wpłata powinna nastąpić. Przepisem określającym, kiedy powinna nastąpić wpłata opłaty za korzystanie ze środowiska, jest właśnie ww. art. 285 ust. 2 p.o.ś. (tak też W. Radecki [w:] M. Górski i in., Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2014, art. 281 Nb 4). Wobec powyższego, ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji dokona merytorycznej kontroli treści zaskarżonej decyzji (czego dotychczas w pełnym zakresie nie uczynił, poprzestając w istocie na zakwestionowaniu zasadności jej wydania), w tym zwłaszcza kontroli prawidłowości zaakceptowanych przez Kolegium wyliczeń należnej opłaty zawartych w, utrzymanej zaskarżoną decyzją w mocy, decyzji Marszałka Województwa, a także zasadności określenia w decyzji wymiarowej obowiązku i terminu uiszczenia wymierzonej opłaty. Rozstrzygając, a przedtem badając tę ostatnią kwestię – zwłaszcza przez pryzmat art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – Sąd Wojewódzki będzie miał w szczególności na uwadze utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd dopuszczający możliwość stwierdzania nieważności decyzji w określonej części (por. m.in. następujące wyroki NSA: z 04.03.2015 r., I OSK 206/14; z 09.04.2014 r., I OSK 2294/12; z 08.01.2013 r., II GSK 1145/11; z 09.11.2012 r., I OSK 1210/11; z 01.09.2011 r., I OSK 1505/10; z 29.09.2009 r., I GSK 877/08 – wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Kolegium koszt wpisu od skargi kasacyjnej (200 zł) oraz wynagrodzenie reprezentującego Kolegium radcy prawnego, ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w zw. z pkt 1 lit. a i § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 z późn. zm.), w wysokości 2400 zł – łącznie: 2.600 złotych.