IV SA/Po 806/07

WyrokWSA w Poznaniu2008-09-11

Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Maciej Dybowski, Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia, zanim decyzja uchylająca decyzję przyznającą to świadczenie stanie się ostateczna?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może orzec o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia, zanim decyzja uchylająca decyzję przyznającą to świadczenie stanie się ostateczna. Wcześniejsze orzeczenie o zwrocie narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i prowadzi do sytuacji, w której w obrocie prawnym istnieją sprzeczne decyzje. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone w części dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego zasiłku celowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku celowego w wysokości 580 zł. Skarżąca zataiła fakt nabycia nieruchomości w oświadczeniu o stanie majątkowym, co organ uznał za podstawę do uznania świadczenia za nienależnie pobrane. Skarżąca kwestionowała zasadność tej decyzji, podnosząc m.in. kwestie dotyczące jej trudnej sytuacji materialnej i braku wpływu nabytej nieruchomości na jej sytuację. Sąd administracyjny częściowo uwzględnił skargę, uchylając decyzje w części dotyczącej zwrotu świadczenia z powodu naruszeń proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta O. W. w części, w której orzeczono o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku celowego w wysokości 580 zł. W pozostałej części skargę oddalono. Orzeczono, że zaskarżona decyzja w części objętej uchyleniem nie podlega wykonaniu. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) As.sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant Sekr.sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta O. W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...]- obie w tej tylko części, w której orzeczono o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku celowego w wysokości 580 (pięćset osiemdziesiąt) zł, 2. w pozostałej części oddala skargę, 3. określa, że zaskarżona decyzja w części objętej punktem 1 ( pierwszym) nie podlega wykonaniu, 4. przyznaje adwokatowi C. D. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu ) wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) zł podwyższone o kwotę 52,80 ( pięćdziesiąt dwa 80/100 ) zł stanowiącą podatek od towarów i usług – łącznie 292,80 ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100 ) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /-/I. Kucznerowicz /-/J. Stankowski /-/M. Dybowski sygn. akt IV SA/Po 806/07 U Z A S A D N I E N I E A. Ostateczną decyzją z dnia [...] września 2006 r.- nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] września 2006 r.), działający z upoważnienia Prezydenta O. W. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. W. (dalej Prezydent Miasta), na podstawie art. 8 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 64/04/593 ze zm.- dalej ups), przyznał D. P. zasiłek celowy w wysokości 580 zł (w tym na zakup opału - kwotę 430 zł, na zakup obuwia - kwotę 80 zł i na zakup odzieży - kwotę 70 zł). W uzasadnieniu podano m. in., że w myśl przepisów ustawy o pomocy społecznej i w oparciu o dane zawarte w wywiadzie rodzinnym (środowiskowym) Wnioskodawczyni spełnia warunki przyznania zasiłku celowego (k. 22 akt administracyjnych). B. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] października 2007 r.), działający z upoważnienia Prezydenta O. W. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. W., na podstawie art. 106 ust. 5, art. 6 pkt 16, art. 98 i art. 104 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 64/04/593 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 98/00/1071 ze zm. - dalej kpa): 1) uchylił decyzję z dnia [...] września 2006 r.- nr [...] i odmówił realizacji świadczenia; 2) zażądał zwrotu nienależnie pobranego zasiłku celowego w wysokości 580 zł w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się tej decyzji. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w wyniku prowadzonego postępowania wyjaśniającego i na podstawie posiadanych dokumentów ustalono, że dnia 13 lipca 2006 r. D. P. zakupiła dwie działki budowlane o łącznej powierzchni 1460 m2 za kwotę 35000 zł. W oświadczeniach złożonych w dniach 18 września 2007 r. i 19 września 2007 r. Strona stwierdziła, że środki finansowe na zakup działek i pokrycie kosztów z tym związanych w łącznej kwocie 37269,20 zł otrzymała od rodziców i babci. O posiadaniu działek Strona nie poinformowała w oświadczeniu o stanie majątkowym złożonym dnia 13 września 2006 r. ani w trakcie późniejszego wywiadu dnia 25 stycznia 2007 r. Przed złożeniem ww. oświadczeń pracownik socjalny pouczył Stronę o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy. Organ I instancji stwierdził, że D. P. świadomie zataiła fakt kupna działek, czego konsekwencją, na zasadzie art. 6 pkt 16 ups, było uznanie wypłaconego świadczenia w formie zasiłku celowego w wysokości 580 zł za nienależnie pobrane. Nienależnie pobrane świadczenia podlegają zwrotowi (art. 98 ups). Wnosząc odwołanie od decyzji z dnia [...] października 2007 r. D. P. wskazała m. in., że pieniądze na zakup działki otrzymała od rodziców i tylko z przeznaczeniem na zakup działek a nie poinformowała o zakupie działek, ponieważ nie wiedziała, że będzie to miało znaczenie dla przyznania świadczenia z opieki społecznej. C. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] października 2007 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] października 2007 r. W uzasadnieniu wskazano, że Odwołująca w oświadczeniu majątkowym z dnia: 13 września 2006 r. i 25 stycznia 2007 r. nie poinformowała Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. W. (dalej: MOPS) o nabyciu nieruchomości za kwotę 35000 zł. Takie zachowanie należy zakwalifikować jako spełniające przesłanki z art. 6 pkt 16 ups i tym samym, zgodnie z art. 98 ww. ustawy, takie nienależnie pobrane świadczenie podlega zwrotowi od osoby korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny. W skardze na ww. decyzję SKO, D. P. wniosła o jej uchylenie lub zmianę i o umorzenie kwoty 580 zł za węgiel i odzież, ponieważ decyzja nie odzwierciedla stanu faktycznego i prawnego. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że nie poinformowała MOPS o zakupie przez Jej rodziców działki dla Niej jako nagrody za dbanie o ich wnuczka i dbanie o samą siebie, bowiem nie wpłynęło to na polepszenie Jej bardzo ciężkiej sytuacji finansowej, gdyż działki te nie przynoszą żadnego zysku i nie polepszają ciężkiej sytuacji materialnej. Niezrozumiałe dla Skarżącej jest obliczanie przez MOPS dochodu na osobę w rodzinie w kwocie 3628,25 zł, bo jest ono nierealne i niezgodne ze stanem faktycznym a Jej rzeczywisty dochód jest niższy niż 316 zł na osobę. Skarżąca wskazała, że jako matka samotnie wychowująca dziecko podlega prawnej ochronie, czego w ogóle nie uwzględniono w decyzjach organów a decyzje te nie uwzględniają stanu faktycznego oraz praw, jakie przysługują matkom samotnie wychowującym dziecko, które mają bardzo ciężką sytuację materialną. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i powtórzyło argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji nadmieniając, że argumentacja Skarżącej zawarta w skardze nie wpływa na prawidłowość wydania omawianej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje w części na uwzględnienie, choć z innych powodów niż w niej podniesione. 1. Kontrola Sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153/02/1269, zm. 169/05/ 1417) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm. – dalej: ppsa) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny dokonał tej kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydawania zaskarżonego aktu. 2. Sąd podziela ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez organy administracji i oceny prawne w tej części, w której organy wskazały na konieczność uchylenia decyzji przyznającej Skarżącej nienależne świadczenie. Poza sporem pozostaje, że Skarżąca dnia 13 lipca 2006 r. nabyła nieruchomości za kwotę 35000 zł i fakt ten zataiła w oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia 13 września 2006 r., mimo precyzyjnego pytania o "stan majątkowy mojej rodziny/mój składają się...II. Nieruchomości:...place/działki (powierzchnia w m2 )" i w oświadczeniu z dnia 13 września 2006 r. (k. 10, 11 akt I instancji). 3. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalonym jest pogląd, że treść pouczenia o terminie i trybie dokonania czynności procesowej nie jest skomplikowana i zrozumienie tego pouczenia nie wymaga wiedzy prawniczej; podnoszenie "niezrozumienia" prawidłowego pouczenia przez przeciętnie inteligentnego człowieka nie stanowi przesłanki do przywrócenia terminu dla dokonania czynności procesowej (odpowiednio- postanowienie SN z: 2.2.2006 r.- III KZ 5/06; 18.X.2000 r.- II UZ 113/00- OSNP 12/02/296). Pogląd ów znajduje odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie- pytanie zawarte w druku oświadczenia o stanie majątkowym (k. 10 akt administracyjnych), nie wymagało jakichkolwiek dodatkowych pouczeń ze strony urzędnika MOPS. W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, obowiązkiem D. P. było udzielić precyzyjnych informacji o tym, czy na stan majątku rodziny Wnioskodawczyni składają się w szczególności nieruchomości w postaci placów czy działek. Skarżąca dnia 13 września 2006 r. miała 29 lat, z racji wcześniejszego występowania w postępowaniach administracyjnych: o status osoby bezrobotnej w 1996 r., 2002 r. i w 2006 r.; o stypendium dla bezrobotnej (od 1 marca 1996 do 31 grudnia 1998 r.); o zasiłek dla bezrobotnej (w okresie od 7 maja 2002 do 6 maja 2003 r.); o dodatek mieszkaniowy w okresie od 1 sierpnia 2006 do 31 stycznia 2007 r.; o świadczenia rodzinne w okresie od 1 września 2005 do 31 sierpnia 2006 r.; o zaliczkę alimentacyjną w okresie od 1 września 2005 do 31 sierpnia 2006 r., i w postępowaniach sądowych [...] i [...] o alimenty; w postępowaniu egzekucyjnym [...], prowadzonym przez Komornika sądowego (k. 2-6, 8-9,12 akt administracyjnych) wynika, że zarówno Jej doświadczenie życiowe, jak i procesowe (administracyjne, sądowe i egzekucyjne), pozwalały D. P. w pełni zrozumieć treść pytań- w szczególności prawidłowe udzielenie odpowiedzi na te pytania nie wymagało dodatkowych pouczeń ze strony pracownika MOPS. 4. W sprawie zachodzi przypadek nienależności świadczenia o charakterze pierwotnym, przejawiający się w świadomym wprowadzeniu w błąd organu przyznającego świadczenie poprzez złożenie dnia 13 września 2006 r. niezgodnych z prawdą oświadczeń: o stanie majątkowym (przez fałszywe stwierdzenie, że Wnioskodawczyni nie jest właścicielką nieruchomości w postaci działek) i oświadczenia- po pouczeniu o odpowiedzialności karnej- że nie zna adresu zamieszkania P. K. (choć adres jego zamieszkania wskazał Komornik w zaświadczeniu z dnia 13 września 2006 r.- k. 10, 11,12 akt administracyjnych). Dla oceny takiego działania Wnioskodawczyni nie mają znaczenia argumenty podnoszone przez D. P. w odwołaniu bądź skardze (k. 2 akt odwoławczych; k. 2-3 akt sądowych). Nie poinformowanie o zakupie działek, ponieważ Wnioskodawczyni "nie wiedziała, że będzie to miało znaczenie dla przyznania świadczenia z opieki społecznej", nie zasługuje na wiarę. Zgodnie z doświadczeniem życiowym, pomoc społeczna adresowana jest do ludzi ubogich i ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ups). Obowiązkiem obywatela ubiegającego się o pomoc na koszt podatników jest podać informacje o charakterze majątkowym. Ocena, czy informacja ma znaczenie w konkretnej sprawie, czy też nie, należy do organu, który daje temu wyraz w decyzji. Bez znaczenia pozostaje kwestia, że działki nabyte przez Wnioskodawczynię dnia 13 lipca 2006 r. są niezabudowane, nieuzbrojone i nie przynoszą pożytków cywilnych bądź że D. P. nie płaci za nie podatków bądź innych opłat związanych z posiadaniem działek. To, że donatorzy (rodzice Skarżącej) wsparli wnuczka i córkę, przekazując Skarżącej pieniądze na zakup działek, stanowi przykład realizacji powinności alimentacyjnych i moralnych ponad poziom określony w art. 133 § 2 w zw. z art. 129 § 1 i art. 132 kro (w polskich realiach postrzeganych jako dobrowolne uposażenie dorosłego dziecka czy małoletniego wnuka). Ochrona prawna matki samotnie wychowującej dziecko nie stanowi podstawy do uzyskiwania świadczeń wbrew uprawnieniom ustawowym. Organ prawidłowo uznał, że kwota 35000 zł (będąca jednorazowym dochodem przekraczającym pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowe rodziny), uzyskana w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku, winna być rozliczona w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, począwszy od miesiąca września 2006 r., w którym dochód został wypłacony- na podstawie art. 8 ust. 11 pkt 2 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2 ups (W. Maciejko w: "Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz" W. Pr. 2008 s. 94-98 uw. 40-47). Skoro świadczenie przyznane decyzją z dnia [...] września 2006 r. było uzyskane na podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji (art. 6 pkt 16 ups) i jako takie było świadczeniem nienależnie pobranym, przeto organ I instancji obowiązany był uchylić decyzję z dnia [...] września 2006 r. (art. 106 ust. 5 ups). Wobec powyższego decyzja z dnia [...] października 2007 r. i decyzja z dnia [...] października 2007 r.- w części dotyczącej uchylenia decyzji z dnia [...] września 2006 r.- nie naruszają prawa materialnego ni procesowego, co skutkowało oddaleniem skargi w tej części (art. 151 ppsa; punkt 2 sentencji wyroku). 5. Uchybieniem w procedowaniu organów postępowania było jednakże to, iż w decyzji z dnia [...] października 2007 r., organ I instancji jednocześnie orzekł o uchyleniu decyzji przyznającej Skarżącej świadczenie jak i zobowiązał Skarżącą do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku celowego w wysokości 580 zł we wskazanym terminie 14 dni. Błędem było podjęcie przez organ I instancji decyzji w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia przed upływem okresu, w którym Strona mogła wnieść odwołanie od decyzji uchylającej decyzję przyznającą świadczenie. W niniejszej sprawie, organ I instancji zawarł bowiem oba rozstrzygnięcia (wymiarowe /uchylające/ i nakaz zwrotu) w jednej decyzji, odbierając Skarżącej możliwość zakwestionowania decyzji wymiarowej /uchylającej/ przed wydaniem decyzji nakazującej zwrot. Tym samym, organ I instancji zażądał zwrotu świadczenia, zanim ostatecznie rozstrzygnięto, czy w ogóle w przypadku Skarżącej można było mówić o nienależnie pobranym świadczeniu. Takie postępowanie organu jest niedopuszczalne i godzi w sposób oczywisty w wynikającą z art. 15 kpa zasadę dwuinstancyjności, bowiem nakazano zwrot świadczenia jeszcze przed zweryfikowaniem decyzji o nienależności świadczenia przez organ II instancji. Wskazany błąd organu I instancji nie został skorygowany przez organ II instancji, który także w tej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, a więc sam go popełnił. Przez takie podejście organów obu instancji doszło do dwukrotnych naruszeń tych samych przepisów, gdyż organy odnosiły się do tego samego stanu faktycznego na podstawie tego samego materiału dowodowego. Niedopuszczalne było orzekanie o zwrocie świadczenia, w sytuacji, gdy przymiotu ostateczności nie nabrała decyzja wymiarowa - decyzja uchylająca decyzję przyznającą Skarżącej rzeczony zasiłek. W niniejszej sprawie, organ miałby prawo żądać zwrotu pobranego zasiłku dopiero po staniu się ostateczną decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej zasiłek. Pogląd taki jest utrwalony w orzecznictwie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej WSA) w Warszawie z dnia 18 stycznia 2007 r.- I SA/Wa 1815/06, LEX 31989) i w doktrynie (M. Kotulski: "Uwagi na tle zmiany lub uchylenia decyzji z zakresu pomocy społecznej oraz zwrotu świadczeń nienależnie pobranych" Casus 43/07/s.26 i n.; "Zmiana lub uchylenia decyzji z zakresu pomocy społecznej" Samorząd Terytorialny 3/08/s. 36 i n.). W. Maciejko trafnie wskazuje, że stwierdzenie obowiązku zwrotu polega na wydaniu decyzji w zwykłym trybie, która określa wprawdzie naruszenia prawa materialnego w zakresie korzystania ze świadczenia, ale nie wzrusza wydanej uprzednio decyzji (op. cit. s. 381 uw. 2). 6. Podobna konstrukcja prawna przyjęta była m. in. na tle art. 28 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 nieobowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (j.t. Dz.U. 58/03/514 ze zm.- dalej uzpb), art. 76 ust. 1 i 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 99/04/1001- dalej ustawa o promocji zatrudnienia) czy art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (jt. Dz.U. 139/06/992 ze zm.) – dalej uśr. Wobec powyższego użytecznym pozostaje dorobek doktryny i orzecznictwa, powstałego na tle art. 28 ust. 1 i 2 uzpb. Ustawodawca wprowadził w art. 28 ust. 2 pkt 1 i 2 uzpb odrębne przesłanki uznania, że dane świadczenie pobrano nienależnie. W punkcie 1 mowa o okolicznościach powodujących ustanie prawa do świadczeń, jednakże tylko wtedy, gdy bezrobotny został pouczony o skutkach prawnych występowania tych okoliczności; w punkcie 2 chodzi o przypadki, w których świadczenie wypłacono bezrobotnemu na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo gdy bezrobotny ś w i a d o m i e wprowadził PUP w błąd- warunkiem jest zatem umyślność działania bezrobotnego (wyroki NSA z: 18.3.1998- II SA 141/98; 14.12.1998- II SA 1606/98). Ustawodawca w art. 30 ust. 2 uśr w dwu punktach określił odmiennie stany faktyczne, z którymi wiąże nienależność świadczenia. W szczególności obowiązek zwrotu świadczenia z art. 30 ust. 2 pkt 1 uśr ma charakter następczy- uzależniony jest od tego czy strona była należycie pouczona o przesłankach, które w sposób negatywny warunkują pobieranie przyznanych jej świadczeń. Pouczenie adresowane do strony winno być czytelne, jasne i zrozumiałe dla świadczeniobiorcy (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 22.2.2002- III AUa 845/99- OSA 10/00/43, akceptowane przez J. Ostałowskiego "Ustawa o świadczeniach rodzinnych- świadczenia nienależnie pobrane" Sam. Teryt. 4/06/52). Z kolei pierwotny charakter nienależności świadczenia ( art. 30 ust. 2 pkt 2 uśr), wiąże się ze świadomym wprowadzeniem w błąd organu przyznającego świadczenie poprzez złożenie niezgodnych z prawdą zeznań, bądź przedłożenie świadomie dokumentów, przedstawiających stan faktyczny niezgodnie z prawdą (J. Ostałowski- op. cit. s. 51). 7. W wyroku z dnia 6 grudnia 2005 r.- I SA/Wa 331/05 WSA w Warszawie trafnie wskazał, że warunkiem wydania decyzji o zwrocie nienależnego świadczenia jest uprzednie uchylenie lub zmiana decyzji, którą to świadczenie zostało przyznane. Uznanie świadczenia za nienależne i nałożenie obowiązku jego zwrotu, bez uprzedniego wzruszenia decyzji przyznającej to świadczenie, prowadziłoby do sytuacji, w której w obrocie prawnym pozostawałyby dwie sprzeczne ze sobą decyzje administracyjne- jedna przyznająca świadczenie, a druga- nakładająca obowiązek jego zwrotu. Pogląd ów, wyrażony na tle art. 30 ust. 1 i art. 32 uśr, jest przekonujący także na tle art. 6 pkt 16 w zw. z art. 98 i art. 106 ust. 5 ups. 8. W postępowaniu prowadzącym do wydania decyzji miały miejsce mające wpływ na wynik sprawy uchybienia proceduralne, w tym związane ze złamaniem zasady naczelnej kpa - zasady dwuinstancyjności. Wobec wykazanych powyżej uchybień proceduralno-prawnych, należało uchylić zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części, w której orzeczono o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku celowego w wysokości 580 zł. Ponownie rozpoznając sprawę, należy uwzględnić powyższe uwagi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, dotyczące uchybień organów w toku postępowania administracyjnego i wskazujące na prawidłowe stosowanie przepisów prawa materialnego jak i kpa. Rozpatrując ponownie niniejszą sprawę organy winny mieć przede wszystkim na uwadze prawidłową interpretację i późniejsze zastosowanie art. 98 ups i art. 15 kpa. Skoro zaskarżone decyzje naruszały prawo w części zawierającej orzeczenie o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku celowego w kwocie 580 zł i mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przeto na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w związku z art. 135 ppsa, orzeczono jak w punkcie 1 (pierwszym) sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 199, art. 200 i art. 205 § 2 ppsa oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 163/02/1348 ze zm.). Na podstawie art. 152 ppsa orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w części objętej pkt. 1 sentencji wyroku (a więc w części, w której orzeczono o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku celowego w wysokości 580 zł). /-/I. Kucznerowicz /-/J. Stankowski /-/M. Dybowski MZ

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło