IV SA/Po 826/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-07-02
Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może ponownie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie w toku tego samego postępowania?Ratio decidendi
Strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, nie może ponownie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie w toku tego samego postępowania. Prawo pomocy przyznane przez sąd rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne, a jego utrata jest możliwa tylko w przypadkach określonych w przepisach PPSA (art. 249 i 251).Stan faktyczny
Skarżąca E.S.-M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody W. w przedmiocie wymeldowania. Wcześniej, postanowieniem z dnia 2 października 2012 r., referendarz sądowy przyznał jej prawo pomocy. Postanowieniem z dnia 14 maja 2013 r. referendarz odmówił ponownego przyznania prawa pomocy. Skarżąca złożyła pismo, które zostało zinterpretowane jako sprzeciw od postanowienia referendarza. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że postępowanie zostało prawomocnie zakończone.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.S.- M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić prawa pomocy
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 31 stycznia 2013r. wydał wyrok, w którym oddalił skargę E. S. – M. na decyzję Wojewody W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 19 kwietnia 2013r. wydał postanowienie odrzucające skargę kasacyjną wniesioną osobiście przez skarżącą. W terminie otwartym do wniesienia zażalenia, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Postanowieniem z dnia 14 maja 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy z uwagi na wcześniejsze pozytywne rozstrzygniecie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata (postanowienie z dnia 2 października 2012 r.).
W piśmie z dnia (...) r. wniesionym do Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca wskazuje, że nie została powiadomiona o terminie rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym czasie przebywała w szpitalu i nie mogła przedłożyć oświadczenia z dnia (...) r. o swoim stanie zdrowia i o warunkach jakie panują w mieszkaniu, do którego została skierowana na podstawie umowy najmu z dnia (...) r. z Miejskim Zarządem Budynków Mieszkalnych w K. Ponadto skarżąca wyjaśnia dlaczego nie może wymeldować się z poprzedniego miejsca zamieszkania.
Zarządzeniem Sądu z dnia (...) r. wezwano pełnomocnika skarżącej do wskazania, w terminie 7 dni, czy pismo skarżącej z dnia (...) r. jest sprzeciwem od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 maja 2013 r. odmawiającego prawa pomocy, czy też jest to ponowna skarga kasacyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 marca 2013 r. oddalającego skargę na decyzje Wojewody W. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania, pod rygorem przyjęcia, ze jest to ponowna skarga kasacyjna.
W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik wskazał, że pismo skarżącej z dnia (...) r. winno być potraktowane jako sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 maja 2013 r. odmawiającego przyznawania prawa pomocy. Ponadto pełnomocnik wskazał, że postępowanie sądowoadministracyjne , w którym został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu, zostało już prawomocnie zakończone. Kwalifikowanie wszelkich pism kierowanych do sądu samodzielnie przez skarżącą jako działania podejmowane w ramach sprawy, która została już prawomocnie zakończona, może doprowadzić do powstania nie znajdującej racjonalnego uzasadnienia sytuacji, w której nie będzie możliwe zakończenie postępowania w tej sprawie, a w związku z tym nie będzie mógł ustać skutek ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wobec powyższego, w ocenie pełnomocnika, brak jest podstaw do traktowania jego osoby jako pełnomocnika skarżącej z urzędu.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), postanowienie przeciwko, któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 i 2 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, a przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje również postępowanie egzekucyjne. Przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała (art. 251 P.p.s.a.), albo może być przez sąd cofnięte w całości lub części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć (art. 249 P.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 253 P.p.s.a. o wyznaczenie adwokata (odpowiednio także radcy prawnego) sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej (okręgowej izby radców prawnych).
Z treści cytowanych przepisów jednoznacznie wynika, że prawo pomocy przyznane przez Sąd rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne. Możliwość jego utraty została wyraźnie wskazana w art. 249 i 251 P.p.s.a. Jeżeli zatem nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w tych przepisach, to strona z przyznanego jej zwolnienia z kosztów sądowych lub pełnomocnika z urzędu korzysta na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi w ramach sprawy, w której prawo pomocy zostało jej przyznane (postanowienie NSA z 22 września 2011 r. I OZ 710/11, LEX nr 964718).
Wskazać należy, że E. S.-M. uzyskała na podstawie prawomocnego postanowienia referendarz sadowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 października 2012 r. prawo pomocy przez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych, a Okręgowa Rada Adwokacka w P., zgodnie z art. 253 P.p.s.a. wyznaczyła dla skarżącej pełnomocnika w osobie adwokata P. Ł.W tym stanie rzeczy nie ma prawnej możliwości do przyznania skarżącej prawa, które już raz w tym postępowaniu uzyskała.
Wskazanie adwokata z urzędu przez właściwą okręgowa radę adwokacką i podjęcie przez niego czynności, w tym także sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (tak jak w niniejszej sprawie) stanowi wykonanie wydanego w danej sprawie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego (por. postanowienie NSA z dnia 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 262/05).
Jednakże zgodnie z treścią art. 39 pkt 1 P.p.s.a. wyznaczony pełnomocnik umocowany jest także do podejmowania m.in. wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem.
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 243 § 2, art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
MZ
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło