IV SA/Po 837/07

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-02-05

Skład orzekający: Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy w sprawie dotyczącej choroby zawodowej, gdy ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia z tych kosztów strony skarżące działanie lub bezczynność organu w takich sprawach?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) zwalnia stronę z obowiązku ich uiszczania w danej kategorii spraw. W przypadku spraw dotyczących chorób zawodowych, art. 239 ust. 1 lit. c PPSA zwalnia skarżących z kosztów sądowych, co czyni wniosek o zwolnienie od tych kosztów bezzasadnym i prowadzi do umorzenia postępowania w tym zakresie. Prawo pomocy może być jednak przyznane w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 18 grudnia 2007 r. odrzucił skargę M.Ł. o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej choroby zawodowej. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na swoje trudne położenie materialne (emerytura w wysokości 1.100 zł, samodzielne gospodarstwo domowe, jedyny majątek to mieszkanie). Sąd uznał wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych za bezprzedmiotowy ze względu na przepis PPSA zwalniający z kosztów w sprawach o choroby zawodowe, ale przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M.Ł. o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Po 1529/02 postanawia przyznać prawo mocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka i umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych /-/D.Mataczyński KP Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 18 grudnia 2007r. odrzucił skargę M.Ł. o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Po 1529/02 dotyczącą skargi na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. Skarżąca celem skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z którego wynika, że Wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe a źródłem jej utrzymania są świadczenia emerytalne w wysokości 1.100 zł. Z dodatkowych informacji wynika, iż jedyny majątek Skarżącej stanowi mieszkanie spółdzielcze o pow. 72 m2 stanowiące jej miejsce zamieszkania. Na podstawie art. 239 ust 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Mając więc na uwadze, że przedmiotem niniejszej sprawy jest wznowienie postępowania sądowego w sprawie choroby zawodowej, postępowanie w sprawie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych uznać należy za bezprzedmiotowe. Powyższe oznacza, że złożony wniosek taktować należy jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 §1 pkt 2 upsa, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa na wnioskodawcy. Oceniając informacje przedłożone przez Wnioskodawczynię stwierdzić należy, że M.Ł. może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Sytuacja majątkowa w jakiej znajduje się Skarżąca a w szczególności fakt samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego, przy uwzględnieniu wysokości uzyskiwanego dochodu wynoszącego 1.100 zł., uniemożliwia jej bowiem zgromadzenie środków koniecznych do opłacenia profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe z uwagi na bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (skutkujące umorzeniem postępowania w tym zakresie), powoduje ustanowienie adwokata. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 - §3, art. 246 §1 pkt 1-2 oraz art. 161 §1 pkt 3 i §2 ppsa, postanowiono jak w sentencji. /-/D.Mataczyński

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło