IV SA/Po 858/21
WyrokWSA w Poznaniu2021-11-25
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Monika Świerczak, Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu braku rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną jest prawidłowa, gdy wnioskodawca kontynuuje naukę w trybie weekendowym w systemie on-line?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego była wydana z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, ponieważ organ błędnie zawęził zakres postępowania wyjaśniającego i nie uwzględnił wszystkich okoliczności faktycznych, w szczególności nie udokumentował, że nauka w trybie weekendowym i systemie on-line wyklucza sprawowanie opieki. Konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego i ponowna ocena spełnienia przesłanek przyznania świadczenia.Stan faktyczny
K. S. złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z pracy w celu opieki nad niepełnosprawnym ojcem L. S., który posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że K. S. nie pracowała wcześniej i kontynuuje naukę w trybie weekendowym w systemie on-line, co zdaniem organów wyklucza rezygnację z zatrudnienia w celu opieki. Skarżąca zaskarżyła decyzję do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Prezydenta Miasta G. i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Monika Świerczak WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej K. S. kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2021 r. [...]) odmawiającą K. S. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem L. S..
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2021 r. K. S. (zwana dalej także "wnioskodawczynią" lub "skarżącą"), reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem - L. S., załączając jednocześnie orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2012 r. o niepełnosprawności L. S. w stopniu znacznym na stałe od dnia [...] lutego 2012 r.
W dniu [...] marca 2021 r. przeprowadzano wywiad środowiskowy w sprawie. Następnie wezwano wnioskodawczynię do przedłożenia zaświadczenia ze szkoły, do której uczęszcza, któremu wnioskodawczyni uczyniła zadość, przedkładając zaświadczenie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r.(k.20 i 21 akt adm.).
Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] Prezydent Miasta G. (zwany dalej także "Prezydentem") odmówił przyznania K. S. świadczenia pielęgnacyjnego, działając w szczególności na podstawie oraz art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 1b, ust. 5 oraz art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2020 r., poz. 111).
W motywach uzasadnienia wyjaśniono, że Prezydent ustalił, iż nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w ustawie o świadczeniach rodzinnych, wymagane do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Po pierwsze, wskazano, że nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b u.ś.r., gdyż nie da się ustalić momentu, kiedy powstała niepełnosprawność L. S., a ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 50-go roku życia Ojca wnioskodawczyni. Po drugie, Prezydent wskazał, że nie została spełniona przesłanka rezygnacji z pracy lub niepodejmowania jej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W zakresie tej przesłanki Prezydent ustalił, że wnioskodawczyni nie pracuje zawodowo, a jest [...]-letnim uczniem Szkoły Policealnej "C. " w G. od stycznia 2021 r., co potwierdza zaświadczenie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. Podano dalej, że wnioskodawczyni, będąc słuchaczem policealnej szkoły, pobiera naukę w systemie on-line w weekendy w godzinach od 8:00 do 16:00. To świadczy o tym, że nie nastąpiła w przedmiotowej sprawie rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, gdyż K. S. jest słuchaczem szkoły policealnej. Dodatkowo, Prezydent zwrócił uwagę na to, że wnioskodawczyni nigdy nie pracowała, zaznaczając jednocześnie, że fakt niepodejmowania zatrudnienia jest, w ocenie organu, przede wszystkim spowodowany zajęciami szkolnymi, które trwają w weekendy od 8:00 do 16:00. Prezydent wskazał dodatkowo, że wnioskodawczyni ma inne miejsce zamieszkania niż ojciec, gdyż wnioskodawczyni mieszka w G., a jej ojciec w innej miejscowości tj. S. D..
W ustawowym terminie, pismem z dnia [...] maja 2021 r. K. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta z dnia [...] maja 2021 r., zaskarżając ją w całości. Jednocześnie, sformułowano zarzuty błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez Prezydenta, że brak jest związku pomiędzy brakiem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem przez nią opieki nad osobą niepełnosprawną, a także naruszenia przepisów postępowania mające istotnych wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2021 r. [...]). W podstawie rozstrzygnięcia Kolegium przywołało w szczególności art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 2 pkt 2, art. 17 ust 1 i ust. 1a, ust. 3 oraz art. 20 ust. 1-3, art. 23, art. 24 ust. 1, ust. 2a i ust. 4, art. 26 ust. 1 i ust. 2, art. 32 ust. 1d i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111, z późn. zm.).
W motywach uzasadnienia Kolegium wyjaśniło, że nie do zaakceptowania jest ocena organu I instancji o tym, że odmowa ustalenia na rzecz K. S. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad jej Ojcem może być oparta na kryterium wieku, kiedy powstałą niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Przywołując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (Dz. U. poz. 1443), którym orzeczono o niekonstytucyjności wprowadzenia do ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium wieku powstania niepełnosprawności, jako przesłanki uzależniającej uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, Kolegium wskazało, że Prezydent powinien był dokonać wykładni przepisów u.ś.r. z uwzględnieniem treści tego wyroku, czego nie uczynił. Toteż Kolegium miało obowiązek procedować w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która wskutek przywołanego wyroku TK z dniem 23 października 2014 r. o świadczeniach rodzinnych została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Orzecznictwo sądów administracyjnych, aprobujące zaprezentowane stanowisko jest stosunkowo jednolite. Kolegium stwierdziło w konsekwencji, że brak jest podstaw do odmowy przyznania K. S. wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z tego powodu, że nie został spełniony jeden z warunków określonych w art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Jednakże, w ocenie Kolegium skarżąca nie spełniła podstawowej przesłanki pozytywnej dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wyartykułowanej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Kolegium uznało zatem za prawidłową ocenę Prezydenta, że K. S. nie spełnia przesłanki dotyczącej rezygnacji bądź niepodejmowania zatrudnia w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zdaniem Kolegium, pozostawanie przez skarżącą bez zatrudnienia pozostaje bez bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Kolegium podkreśliło, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest zrekompensowanie utraty uzyskiwanego dotychczas, czy też potencjonalnego dochodu. Toteż osoba ubiegająca się o przyznanie tego świadczenia albo będąc zdolną do podjęcia pracy zarobkowej, rezygnuje z podjęcia takiej pracy, albo rezygnuje z faktycznie wykonywanej pracy zarobkowej. Niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej ma jednak służyć opiece nad osobą niepełnosprawną. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny, a więc pomoc tym osobom, które poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Treść art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jednoznacznie wskazuje, że nie każda rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia jest podstawą do przyznania świadczenia, ale tylko taka, której celem jest sprawowanie opieki. Celem tego uregulowania jest bowiem udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się potencjalnego dochodu. W związku z powyższym musi istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a podjęciem opieki nad osobą wskazaną w ustawie.
Kolegium powiązało powyższe stwierdzenie z brakiem zatrudnienia skarżącej oraz uczęszczaniem do Szkoły Policealnej, gdzie obywa naukę w systemie on-line w weekendy w godzinach od 08:00 do 16:00. Zdaniem Kolegium, nie ulega wątpliwości, że edukacja na kierunku "technik administracji" ma na celu przygotowanie odwołującej do podjęcia pracy zawodowej. Kolegium uwypukliło, że skarżąca wcześniej nigdy nie pracowała, a ponadto nie mieszka z ojcem, lecz z matką, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Trudno zatem, zdaniem Kolegium, doszukać się bezpośredniego związku przyczynowego między znacznym stopniem niepełnosprawności L. S., a niepodejmowaniem pracy przez skarżącą. Kolegium stanęło w konsekwencji na stanowisku, że K. S. nie spełnia przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego polegającej na niepodejmowaniu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji, Kolegium uznało, że Prezydent w sposób wnikliwy i wyczerpujący ustalił stan faktyczny sprawy, wzywając wnioskodawczynię do przedstawienia dowodów na poparcie swoich twierdzeń i gromadząc niezbędny materiał dowodowy. Ponadto, przeprowadzono wywiad środowiskowy, w trakcie którego zebrano wszelkie niezbędne w sprawie informacje. Organ I instancji nie przekroczył także granic swobodnej oceny dowodów.
Pismem z dnia [...] września 2021 r. K. S., reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] lipca 2021 r. ([...]), zaskarżając ją w całości.
W skardze sformułowano zarzuty:
1. naruszenie prawa materialnego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych:
2. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy,
tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad ojcem, co skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.
Jednocześnie Skarżąca wniosło o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.;
2. uchylenie decyzji organu I instancji, na podstawie art. 135 p.p.s.a.;
3. zobowiązanie organy obu instancji do przyjęcia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu wydanym w niniejszej sprawie, na podstawie art. 153 p.p.s.a.;
4. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych, na podstawie art. 200 p.p.s.a.;
5. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyartykułowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, ze na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 – dalej jako: p.p.s.a.) na wniosek Skarżącej, sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym, w składzie 3 sędziów.
Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b),inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020, poz. 111, ze zm. – dalej jako: u.ś.r.) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020, poz. 2056 – dalej jako: k.p.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta G., Sąd doszedł do przekonania, że zostały one wydane z naruszeniem prawa materialnego – tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię – które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), a także przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to w związku z błędnym zawężeniem zakresu postępowania wyjaśniającego w wyniku przyjętej wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r. (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 17 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności: jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W zaskarżonej sprawie nie budziło wątpliwości że K. S. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji przez nią z zatrudnienia w celu opieki nad ojcem L. S.. Kwestią bezsporną pozostaje, że L. S. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe. Poza sporem pozostaje, że K. S. jest córką L. S., który prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. L. S. jest osobą leżąca i wymagającą całodobowej opieki. Nie budzi również sporu fakt, że K. S. (ur. [...]) w chwili składania wniosku miała [...] lat i dotąd nie pracowała.
Istota sporu sprowadza się do istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy nie podejmowaniem przez K. S. zatrudnienia a sprawowaną przez nią opieką nad Ojcem.
Kolegium, podobnie jak Prezydent Miasta G., stwierdziło, że po stronie K. S. nie zachodzi przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem L. S.. Zdaniem organów rzeczywistą przyczyną rezygnacji i nie podejmowania przez Skarżącą zatrudnienia jest bowiem kontynuacja nauki w trybie weekendowym w Szkole Policealnej "C. " w G.. Kolegium wyraziło przekonanie, że to nauka podjęta w trybie weekendowym (Terminarz zjazdów w roku szkolnym 2020/2021 W. – k. 19 akt adm.) w systemie on-line w godzinach od 8:00 do 16:00 wyklucza związek przyczyniowo-skutkowy pomiędzy nie podejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia (Skarżąca nigdy nie pracowała) a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym Ojcem
W ocenie Sądu przyjęte przez organ założenie, iż nauka w trybie weekendowym, i to w systemie on-line wyklucza rezygnację z zatrudnienia w celu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie może być wystarczające dla odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli nie znajduje poparcia we wnikliwszej ocenie stanu faktycznego sprawy. Można się zgodzić, że zasadniczo rozpoczęcie albo kontynuacja nauki przez daną osobę, może wskazywać na to, iż osoba ta w rzeczywistości nie świadczy stałej lub długotrwałej pomocy nad osobą niepełnosprawną oraz że rzeczywistą przyczyną nie podejmowania albo rezygnacji z zatrudnienia jest nauka (a nie opieka nad inną osobą). Nie jest to jednak pozbawiona wyjątków reguła, którą można przyjmować bez stosownych odniesień do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy. Postępowanie dotyczące przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wymaga uwzględniania szeregu okoliczności dotyczących sytuacji osobistej i rodzinnej osoby ubiegającej się o to świadczenie oraz osoby potrzebującej opieki. Stąd dla wyprowadzenia prawidłowych wniosków będących podstawą decyzji (zwłaszcza, gdy jest ona negatywna dla wnioskodawcy) konieczne zachowanie odpowiedniej staranności w zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego.
Zdaniem Sądu w tej sprawie stanowisko, że nauka w trybie weekendowym, w systemie on-line wyklucza rezygnację z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Jeżeli organy dysponują ustaleniami, że w badanej sprawie system kształcenia w którym uczestniczy K. S. (w trybie weekendowym, w systemie on-line) wyklucza rezygnację z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad L. S., to ustalenia organów w tym zakresie powinny zostać udokumentowane w aktach sprawy. Tymczasem, w aktach sprawy nie udokumentowano takich ustaleń. Sąd zauważa w tym miejscu, że potencjalna możliwość podjęcia zatrudnienia przez Skarżącą nie powinna raczej budzić wątpliwości - w każdym razie organy odmiennych ustaleń w tym zakresie nie poczyniły - tym bardziej, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie precyzuje ani formy, ani wymiaru zatrudnienia, którego niepodjęcie lub zaprzestanie uprawnia do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Stanowisko, że fakt odbywania nauki w trybie weekendowym, w systemie on-line, sam w sobie, nie stanowi przeszkody w sprawowaniu opieki uprawniającej do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, znalazło już swój wyraz we wcześniejszym orzecznictwie sądów administracyjnych, akcentujących, że takie stanowisko organów opiera się na rozumowaniu, które a priori prowadziłoby do pozbawienia świadczeń pielęgnacyjnych rodziców dziecka będących studentami, co z kolei byłoby sprzeczne z ratio legis art. 17 ust. 1 u.ś.r. oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (por. np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z 04 listopada 2010 r. sygn. II SA/Lu 539/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 18 stycznia 2012 r. sygn. IV SA/Po 1206/11, CBOSA). Podkreślić też trzeba, że nie sposób w okolicznościach badanej sprawy z faktu braku wcześniejszego zatrudnienia, wywodzić jednoznacznie niekorzystne wnioski dla Skarżącej. K. S. jest osobą młoda, która dopiero ukończyła liceum i stosunkowo niedawno stała się pełnoletnia. Nie można zatem a priori wykluczyć, że z uzyskaniem pełnoletniości i ukończeniem liceum jej sytuacja uległa zmianie, powodując właśnie zaistnienie przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Należy zwrócić uwagę, że z woli ustawodawcy przesłanką przyznania świadczenie pielęgnacyjnego jest nie tylko rezygnacja z zatrudnienia, ale również nie podejmowanie zatrudnienia (art. 17 ust. 1 u.ś.r.).
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika chociażby, w jakim stopniu obowiązki szkolne angażują K. S. (w konsekwencji czy można wykluczyć sprawowanie przez nią stałej i długotrwałej opieki nad Ojcem). Dopiero przeprowadzenie takich ustaleń może pozwolić na wyprowadzenie prawidłowych wniosków co do tego czy w zastanej sytuacji faktycznej świadczenie stałej lub długotrwałej opieki przez Skarżącą jest rzeczywiście wykluczone lub, że rzeczywistą motywacją do nie podejmowania przez K. S. pracy jest kontynuacja nauki a nie wola sprawowania opieki.
Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że w sprawie naruszono art. 77 § 1 k.p.a., który nakazuje rozstrzygać sprawy na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego. Konieczne było zatem uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w celu ewentualnego uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie.
Mając na względzie powyższe, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. - orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku sentencji wyroku.
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku), Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), uwzględniając wynagrodzenie należne pełnomocnikowi zawodowemu skarżącej, ustalone według stawek minimalnych, w wysokości [...] zł.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe uwagi i uzupełnią w niezbędnym zakresie zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz dokonają jego ponownej oceny – w celu rozstrzygnięcia, czy zostały w niniejszej sprawie spełnione wszystkie ustawowe przesłanki przyznania wnioskowanego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło