IV SA/Po 927/19
WyrokWSA w Poznaniu2020-02-14
Skład orzekający: Maciej Busz, Tomasz Grossmann, Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina ma obowiązek zapewnić bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu niepełnosprawnego dziecka do wybranego przez rodziców ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, czy też wystarczy zapewnienie transportu do najbliższej placówki spełniającej wymogi orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego?Ratio decidendi
Gmina jest zobowiązana zapewnić niepełnosprawnym dzieciom bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do placówki "najbliższej", która jest w stanie zapewnić realizację wszystkich zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Obowiązek ten nie obejmuje zapewnienia transportu do każdej wskazanej przez rodziców placówki, nawet jeśli rodzice uważają ją za najbardziej odpowiednią, jeśli istnieje bliższa placówka spełniająca wymogi merytoryczne.Stan faktyczny
K. O. zwróciła się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o zapewnienie jej niepełnosprawnej córce bezpłatnego transportu i opieki do Ośrodka Rewalidacyjno-Wychowawczego. Prezydent Miasta odmówił, wskazując na możliwość przyjęcia dziecka do bliższych publicznych przedszkoli, które zadeklarowały realizację zaleceń z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie prawa do nauki i prawa rodziców do wyboru szkoły oraz naruszenie przepisów Prawa oświatowego dotyczących obowiązku zapewnienia transportu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2020 r. sprawy ze skargi K. O. na czynność Prezydenta Miasta – pismo z dnia [...] sierpnia 2019 r.nr [...] w przedmiocie odmowy bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu małoletniej do ośrodka oddala skargę w całości
Pismem z [...] lipca 2019 r. K. O. (dalej jako "Wnioskodawczyni" lub "Skarżąca") zwróciła się do Prezydenta Miasta (zwanego dalej "Prezydentem Miasta" lub "Organem") z wnioskiem o zapewnienia jej niepełnosprawnej córce N. O. bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu z miejsca zamieszkania do Ośrodka Rewalidacyjno-Wychowawczego "[...]" w [...] (zwanego dalej "Ośrodkiem"). We wniosku wskazała, że małoletnia córka jest osobą niepełnosprawną i posiada orzeczenie nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego (zwane dalej "Orzeczeniem"), z uwagi na niepełnosprawności sprzężone.
Pismem z [...] sierpnia 2019 r. ([...]) Prezydent Miasta poinformował Wnioskodawczynię, że nie ma możliwości organizacji bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka do wskazanego przez nią Ośrodka. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 32 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148; dalej w skrócie "pr.ośw.") gmina zobowiązana jest do zapewnienia niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 pr.ośw. bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola. Zgodnie zaś z informacją uzyskaną od dyrekcji Publicznego Przedszkola nr [...] oraz Publicznego Przedszkola nr [...] w [...] w ww. placówkach istnieje możliwość przyjęcia od nowego roku szkolnego dziecka oraz realizowania wszystkich zaleceń zawartych w Orzeczeniu.
Skargę na opisane pismo ("czynność") Prezydenta Miasta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła K. O., reprezentowana przez r. S., który zarzucił:
1) naruszenie art. 70 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez naruszenie prawa do nauki oraz prawa rodziców do wyboru szkoły;
2) naruszenie prawa materialnego – art. 39 ust. 4 pkt 2 pr.ośw. polegające na bezpodstawnej odmowie zapewnienia córce Skarżącej, małoletniej niepełnosprawnej N. O. (zwanej dalej "Małoletnią"), bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego.
Wskazując na powyższe, autor skargi wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności – odmowy Prezydenta Miasta zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu Małoletniej z miejsca zamieszkania do Ośrodka i z powrotem – oraz uznanie obowiązku Miasta [...] (zwanego dalej "Miastem") do zorganizowania ww. bezpłatnego transportu i opieki do końca roku szkolnego [...] oraz zasądzenie od Miasta na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów dojazdu Małoletniej z miejsca zamieszkania do Ośrodka i z powrotem w okresie od [...] września 2019 r. do dnia uznania ww. obowiązku, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał w pierwszej kolejności, że odmowa zapewnienia dojazdu do wybranej szkoły lub [ośrodka] rewalidacyjno-wychowawczego jest czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a ponadto – że nie jest okolicznością sporną, iż Małoletnia jest osobą niepełnosprawną i posiada orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego z uwagi na niepełnosprawności sprzężone. Następnie stwierdził, że wbrew wywodom Organu, powołany art. 32 ust. 6 pr.ośw. nie daje gminie swobody w wyborze przedszkola, do którego zapewnia niepełnosprawnym dzieciom bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do przedszkola. W ocenie strony skarżącej obowiązek ten jest realizacją konstytucyjnego prawa do nauki (art. 70 ust. 1 Konstytucji RP), zaś podejmowanie decyzji w imieniu dziecka w wykonaniu konstytucyjnie gwarantowanego prawa do nauki i wyboru szkoły należy do rodziców (art. 70 ust. 1 i 3 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 39 ust. 4 pkt 2 pr.ośw. obowiązkiem gminy jest zapewnienie dzieciom z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą:
a) 24. rok życia – w przypadku uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna,
b) 25. rok życia – w przypadku uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.
W ocenie autora skargi obowiązki gminy w powyższym zakresie zostały sformułowane przez ustawodawcę jednoznacznie i w pierwszej kolejności gmina powinna zapewnić niepełnosprawnemu dziecku bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu. Jeśli jednak rodzice zdecydują się na dowożenie dziecka i zapewnienie opieki w czasie przewozu, to gmina zostaje zwolniona z obowiązku zapewnienia bezpłatnego transportu pod warunkiem, że między gminą a rodzicami dojdzie do zawarcia umowy, o której mowa w art. 39 ust. 4 pkt 3 pr.ośw. W niniejszej sprawie ani Prezydent Miasta, ani Skarżąca nie wyszli z inicjatywą zawarcia umowy. Brak umowy aktualizuje obowiązek gminy w zakresie zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki, o których mowa w art. 39 ust. 4 pkt 2 pr.ośw.
Jednocześnie – jak wskazał pełnomocnik Skarżącej z powołaniem się na wyrok WSA w Białymstoku z 21 marca 2019 r. (II SA/Bk 778/18) – ww. przepis nie formułuje warunku, aby bezpłatny transport dotyczył wyłącznie najbliższego ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego. Ustawodawca wyraźnie wskazuje sytuacje, w których obowiązek dotyczy ośrodka najbliższego (tak w art. 39 ust. 4 pkt 1 pr.ośw. – jeśli chodzi o bezpłatny transport uczniów niepełnosprawnych do najbliższej szkoły podstawowej lub najbliższej szkoły ponadpodstawowej). Warunku odległości nie sformułowano natomiast w art. 39 ust. 4 pkt 2 pr.ośw. Oznacza to, że realizacja obowiązku gminy w zakresie zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego nie jest uzależniona od odległości ośrodka do miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka. A zatem nie musi to być ośrodek najbliższy lub inna placówka. W tym wypadku wybór ośrodka nie stanowi uprawnienia gminy. Zważywszy, że Ośrodek jest położony w odległości około 29 km od miejsca zamieszkania Małoletniej, a wybór tego ośrodka jest także podyktowany treścią Orzeczenia, to – zdaniem autora skargi – obowiązek gminy zapewnienia bezpłatnego transportu córce Skarżącej do ośrodka wybranego przez Skarżącą jest uzasadniony obowiązującymi regulacjami i okolicznościami stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że prawidłowe rozstrzygnięcia sprawy wiąże się ściśle z wykładnią art. 32 ust. 6 pr.ośw., a mianowicie sposobem interpretowania przesłanki "bliskości" – w odniesieniu do przedszkola, szkoły, ośrodka – użytego w tym przepisie przez ustawodawcę. Wykładnia ta ma bezpośredni wpływ na istnienie (powstanie) po stronie gminy obowiązku bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej placówki. Zdaniem Organu należy podzielić utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym na "bliskość" (szkoły, przedszkola, ośrodka) składa się nie tylko element położenia geograficznego (a więc odległość placówki od miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka), ale również element posiadania przez daną placówkę warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Przy czym drugi element powinien być oceniany indywidualnie w świetle orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego (lub orzeczenia o niepełnosprawności danego dziecka). Zatem "najbliższą" szkołą, przedszkolem, ośrodkiem będzie tylko taka szkoła, przedszkole i ośrodek pozwalający jak najpełniej realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego (lub w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka), czyli najpełniej dostosowanym do zdolności i możliwości psychofizycznych dziecka.
W ocenie Organu uprawniony jest zatem pogląd, że warunkiem skuteczności odmowy zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu jest nie tylko wskazanie przez organ ośrodka, ale także wykazanie, że ośrodek ten jest "najbliższym" w powyższym rozumieniu. Innymi słowy, organ powinien w piśmie odmawiającym uwzględnienia wniosku wskazać ośrodek, jak i wykazać, że ośrodek ten jest "najbliższy". Skoro bowiem we wniosku został określony konkretny ośrodek (w ocenie rodziców dziecka "najbliższy", gdyż najpełniej realizujący zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego), to po stronie organu powstał również wymóg wykazania, że wskazany przez niego ośrodek będzie mógł w takim samym stopniu realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu, jak ośrodek wskazany przez rodziców dziecka (por. wyrok WSA z 11.04.2019 r., III SA/Gd 897/18).
Na tym tle Prezydent Miasta wskazał, że [...] sierpnia 2019 r. Przedszkole nr [...] i Przedszkole nr [...] w [...] potwierdziły możliwość przyjęcia Małoletniej do siebie od [...] września 2019 r., i że są to placówki, które w pełni zrealizują zalecenia zawarte w Orzeczeniu wydanym przez Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną w [...].
Na rozprawie w dniu [...] lutego 2020 r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymał wnioski i wywody skargi, z tym że sprecyzował, iż w przypadku zaskarżonej czynności doszło do naruszenia art. 32 ust. 6 pr.ośw., a nie art. 39 ust. 4 pkt 2 pr.ośw. Jednocześnie podkreślił, że obie regulacje są podobne i podobnie interpretowane w orzecznictwie, jeśli idzie o wymóg "bliskości" placówki oświatowej lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego. Pełnomocnik podniósł ponadto, że w ocenie Skarżącej przedszkola wskazane przez Prezydenta nie zapewniają spełnienia wszystkich wymagań wynikających z Orzeczenia, jak czyni to wskazany przez Skarżącą Ośrodek. W każdym razie Prezydent nie wykazał, że wskazane przez niego przedszkola zatrudniają potrzebnych fachowców.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie czynność Prezydenta Miasta polegająca na odmowie zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka, niepełnosprawnej N. O., do ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego, wyrażona w piśmie tego organu z [...] sierpnia 2019 r.
Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd powszechnie przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych – wyrażony także we wniesionej skardze a niezakwestionowany w odpowiedzi na skargę – że wyrażona przez organ reprezentujący gminę odmowa zapewnienia niepełnosprawnemu dziecku bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do szkoły (odpowiednio: do przedszkola; zob. art. 4 pkt 1 pr.ośw.) jest czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok WSA z 06.11.2019 r., II SAB/Bd 61/19 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; w skrócie "CBOSA" – i przywołane w tym wyroku dalsze orzeczenia WSA). Taka odmowa dotyczy bowiem uprawnień wynikających z przepisów prawa administracyjnego – do których z całą pewnością zaliczają się przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2019 r. poz. 1148, z późn. zm.; w skrócie "pr.ośw.") – ma jednocześnie charakter władczy, indywidualny i jest skierowana na zewnątrz struktur administracji gminnej, względem osoby wnioskującej o takie świadczenia.
W myśl art. 53 § 2 zd. pierwsze p.p.s.a. jeżeli – tak jak w niniejszej sprawie – ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności.
Nie ulega wątpliwości, że w tej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem powyższego terminu.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał skargę K. O. za dopuszczalną i przystąpił do jej merytorycznego rozpoznania.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej czynności stanowił bez wątpienia art. 32 ust. 6 pr.ośw. Po początkowych wahaniach (i wskazywaniu na art. 39 ust. 4 pkt 2 pr.ośw.), ostatecznie przyznał to także pełnomocnik Skarżącej, na rozprawie przed tut. Sądem. Jest to stanowisko trafne, gdyż przepis art. 32 ust. 6 pr.ośw. dotyczy dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym, a art. 39 ust. 4 pkt 2 pr.ośw. – obowiązkiem szkolnym. Z treści wydanego w dniu [...] czerwca 2019 r. orzeczenia nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego córki Skarżącej wynika zaś jednoznacznie, że zostało ono wydane na okres od [...] września 2019 r. "do rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej".
Zgodnie z art. 32 ust. 6 pr.ośw. (w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania zaskarżonej czynności) obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego albo zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice.
Stosownie do art. 31 ust. 1 pr.ośw. wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat. Wychowanie przedszkolne jest realizowane w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz w innych formach wychowania przedszkolnego. W myśl art. 32 ust. 2 pr.ośw. w przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wychowaniem przedszkolnym może być objęte dziecko w wieku powyżej 7 lat, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat. Obowiązek szkolny tych dzieci odracza się zgodnie z art. 38.
W świetle dotychczasowych uwag nie ulega wątpliwości, że prawidłowe rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wiąże się ściśle z wykładnią przepisu art. 32 ust. 6 pr.ośw., a dokładniej: z właściwym sposobem rozumienia zawartej w tym przepisie przesłanki: "najbliższego" – w odniesieniu do przedszkola lub ośrodka.
Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie zgadza się w pełni ze stanowiskiem wypracowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym na użyte w art. 32 ust. 6 pr.ośw. pojęcie "bliskości" składa się nie tylko element dotyczący położenia geograficznego, tj. odległość placówki od miejsca zamieszkania niepełnosprawnego dziecka, ale również element posiadania przez daną placówkę warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z rozpoznanym rodzajem niepełnosprawności. Przy czym ten drugi element winien być oceniany indywidualnie w odniesieniu do treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, którego zaleceń, o charakterze quasi-opinii biegłych, nie może modyfikować organ reprezentujący gminę. Warunkiem skuteczności odmowy zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki jest zatem nie tylko wskazanie przez gminę przedszkola lub ośrodka innego niż wnioskowane przez rodziców, ale także wykazanie, że to przedszkole (ośrodek) jest "najbliższe" we wskazanym rozumieniu (por. wyrok WSA z 11.04.2019 r., III SA/Gd 897/18, CBOSA).
Konsekwentnie, "najbliższym" będzie tylko takie przedszkole, które pozwala realizować wszystkie z wytycznych zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, dostosowane do zaleceń wyrażonych przez zespół orzekający w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Tym samym przedszkole co prawda bliższe pod względem geograficznym miejscu zamieszkania dziecka, jednakże nie pozwalające zrealizować wszystkich wytycznych wynikających z treści orzeczenia, nie będzie przedszkolem "najbliższym" w znaczeniu, jakie temu słowu nadaje art. 32 ust. 6 pr.ośw. Na gruncie tego przepisu porównaniu pod względem geograficznym mogą podlegać więc tylko takie przedszkola, które spełniają warunki merytoryczne podane przez orzekających specjalistów. Jeżeli takie przedszkole istnieje i znajduje się bliżej miejsca zamieszkania dziecka, to w takim przypadku gmina powinna zapewnić dojazd lub zwrócić jego koszty do tego właśnie przedszkola, jako "najbliższego" względem miejsca zamieszkania dziecka niepełnosprawnego.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy należy wskazać, że Organ, rozpoznając wniosek Skarżącej, zwrócił się do dyrekcji Publicznego Przedszkola nr [...] oraz Publicznego Przedszkola nr [...] w [...] z zapytaniem o możliwość przyjęcia dziecka wymagającego kształcenia specjalnego, realizując zalecenia zawarte w dołączonym Orzeczeniu (k. 34 i 37 akt sądowych).
W odpowiedzi Dyrektor Publicznego Przedszkola nr [...] w [...] zadeklarował, że dziecko posiadające Orzeczenie będzie mogło być przyjęte do tego przedszkola na rok szkolny [...] (k. 33 akt). Podobną deklarację złożył Dyrektor Publicznego Przedszkola nr [...] w [...], który ponadto expressis verbis wskazał: "Zapewniamy realizację wszystkich zaleceń zawartych w wyżej wymienionym orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego" (k. 36 akt).
W sprawie jest poza sporem, że wymienione przedszkola są położone bliżej (w sensie geograficznym) miejsca zamieszkania Skarżącej i jej córki niż wskazany przez Skarżącą Ośrodek Rewalidacyjno-Wychowawczy "[...]" w [...].
Zarazem nie ulega wątpliwości, że w świetle przywołanych w skardze przepisów art. 70 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji RP rodzicom Małoletniej przysługuje prawo wyboru ośrodka, w którym realizowane będzie wychowanie przedszkolne ich córki na podstawie Orzeczenia. Nie bez znaczenia jest w tym kontekście także przepis art. 69 Konstytucji RP, który stanowi, że osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej.
Jednakże w ocenie Sądu, w świetle tych przepisów prawo wyboru placówki edukacyjnej, określone w art. 70 ust. 3 Konstytucji RP, nie może być odczytywane bez uwzględnienia innych regulacji prawnych, zawartych w ustawach – do których zresztą expressis verbis odsyła ustrojodawca w art. 69 i art. 70 ust. 1-4 Konstytucji RP – w tym zwłaszcza w ustawie - Prawo oświatowe. Dlatego Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko, że mając na względzie treść powoływanego wyżej art. 32 ust. 6 pr.ośw. trudno oczekiwać, aby organy orzekające były zobowiązane do zapewnienia dowozu niepełnosprawnych dzieci i zapewnienia im opieki w każdym przypadku, gdy rodzice wskażą – ich zdaniem – najbardziej odpowiednią placówkę oświatową. Regulacja ta wyraźnie stanowi o obowiązku zapewnienia niepełnosprawnym dzieciom bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do placówki "najbliższej", a nie każdej wskazanej przez rodziców dziecka (por. wyrok WSA z 10.10.2019 r., III SA/Gd 510/19, CBOSA).
Przy ustalaniu placówki "najbliższej" bierze się zaś pod uwagę najbliżej położoną placówkę, która jest w stanie zapewnić realizację wszystkich zaleceń zawartych w danym orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, a nie taką, która zapewni to w najlepszych warunkach. Taki wniosek jest zgodny z ogólnymi założeniami udzielania świadczeń pomocowych finansowanych ze środków publicznych (a do takich świadczeń z pewnością zalicza się organizacja, normowanego w art. 32 ust. 6 pr.ośw., bezpłatnego dowozu i opieki do placówki zapewniającej wychowanie przedszkolne), które ograniczają się zwykle do świadczeń "niezbędnych", a nie "najlepszych z możliwych".
W tym kontekście bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej czynności pozostaje argumentacja Skarżącej, że wybrany Ośrodek "jest specjalistyczną placówką kształcenia specjalnego, która poza zapewnieniem realizowania wszystkich zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego obejmuje wychowanka i jego rodzinę wsparciem w zakresie pomocy społecznej zarówno finansową jak i rzeczową", przedstawioną w dalszej części cytowanego pisma Skarżącej do Zastępcy Prezydenta Miasta z [...] sierpnia 2019 r. (k. 15 akt).
Podsumowując, obowiązek Miasta zapewnienia Małoletniej bezpłatnego transportu (i opieki) do wskazanego we wniosku Ośrodka zaktualizowałby się wyłącznie w sytuacji braku innej, bliższej placówki mogącej spełnić wymogi wynikające z Orzeczenia.
Tymczasem, jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, istnieją dwa publiczne przedszkola położone bliżej miejsca zamieszkania Skarżącej, mogące przyjąć jej dziecko i zapewnić realizację zaleceń zawartych w Orzeczeniu. W ocenie Sądu, brak dostatecznych podstaw, aby kwestionować wiarygodność stosownych oświadczeń złożonych w tym zakresie przez dyrektorów ww. przedszkoli i w konsekwencji oczekiwać od Organu, na tym etapie sprawy, weryfikacji prawdziwości tych oświadczeń w drodze np. kontroli placówek.
Tym bardziej, że – co godne podkreślenia – również sama Skarżąca, ani na etapie wymiany korespondencji z Miastem przed wniesieniem skargi, ani nawet w samej skardze, nie kwestionowała możliwości zapewnienia przez wspomniane przedszkola realizacji wszystkich zaleceń wynikających z Orzeczenia. Wątpliwości w tym zakresie pełnomocnik Skarżącej zgłosił dopiero na rozprawie przed Sądem. Biorąc jednak pod uwagę moment zgłoszenia tych obiekcji, ich dużą ogólnikowość oraz w istocie gołosłowność (brak poparcia jakimikolwiek dowodami), Sąd uznał ich podniesienie li tylko za element przyjętej przez stronę skarżącą taktyki procesowej, a nie za rzeczywistą, w najmniejszym choćby stopniu uprawdopodobnioną, podstawę do formułowania jakichkolwiek zastrzeżeń w tym zakresie.
Mając wszystko to na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że wbrew zarzutom skargi, doprecyzowanym na rozprawie, nie doszło w kontrolowanej sprawie do naruszenia art. 32 ust. 6 pr.ośw. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 70 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji RP.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło