IV SA/Po 929/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2010 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia (...) r. nr (...) 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego (...) (...) złotych tytułem kosztów postępowania /-/I.Kucznerowicz /-/J.Stankowski /-/M.Dybowski Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. E. S. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie uprawnień kombatanckich wskazując jako podstawę "nowe istotne okoliczności faktyczne". W uzasadnieniu wniosku podał, że z uwagi na zaawansowany wiek, wielu zdarzeń i osób nie pamięta, ale nowe fakty, które sobie przypomina, mogą pomóc w ustaleniu zdarzeń związanych z Jego działalnością kombatancką (k. 188 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] września 2009 r.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej Kierownik Urzędu) odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kierownika Urzędu z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] kwietnia 2009 r.). W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją z [...] kwietnia 2009 r. Kierownik Urzędu, pozbawił E. S. uprawnień kombatanckich, które uzyskał z mocy orzeczenia Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Lesznie z dnia [...] kwietnia 1984 r. z tytułu udziału w utrwalaniu władzy ludowej w okresie od października 1945 r. do grudnia 1947 r., będąc funkcjonariuszem Służby Więziennej. Decyzję [...] kwietnia 2009 r. E. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. IV SA/Po Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę na decyzję z [...] kwietnia 2009 r. z powodu dwudniowego uchybienia terminu do jej wniesienia. W dniu [...] lipca 2009 r. do Urzędu wpłynął wniosek E. S. o wznowienie postępowania z powodu pojawienia się nowych okoliczności faktycznych w sprawie (art. 145 § 1 pkt 5 kpa). Po przeanalizowaniu treści złożonego wniosku organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa (k. 198 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] września 2009 r. E. S. zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że Kierownik Urzędu nie przedstawił żadnych wiarygodnych informacji przemawiających za odebraniem Wnioskującemu uprawnień kombatanckich (k. 200 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] października 2009 r.) Kierownik Urzędu na podstawie art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 1 i art. 149 § 3 w zw. z art. 148 kpa utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2009 r. W uzasadnieniu podano, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek mimo braku ustawowych przesłanek stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 kpa). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Wnioskodawca nie powołał żadnych okoliczności, które pozawalałyby na uchylenie decyzji o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną (k. 201 akt administracyjnych). W skardze na decyzję z dnia [...] października 2009 r. E. S. powołał argumenty tożsame ja te we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. (k. 2-3 alt administracyjnych). W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie (k. 4 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie z powodów w niej podniesionych. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych( Dz. U. 153/02/1269, zm. 169/05/1417 dalej: usa.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art. 1 § 2 usa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W kontrolowanej sprawie, doszło do naruszenia przepisów postępowania, a to naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują formę wszczęcia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania jak i regulują formę odmowy wszczęcia takiego postępowania, pozwalając na zastosowanie określonej formy w różnych okolicznościach sprawy. Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa) jest możliwe tylko, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 lub art. 145 a § 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Niedopuszczalność wznowienia z przyczyn przedmiotowych zachodzi wówczas, gdy strona żąda wznowienia w sprawie, w której organ działał w innej formie prawnej, gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną, gdy jako podstawę wznowienia strona wskazuje przesłanki wyliczone w art. 156 kpa, czy wreszcie żąda wznowienia w innej sprawie aniżeli zakończonej decyzją ostateczną. Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych występuje wówczas, gdy żądanie złoży osoba, podmiot nie będący stroną w sprawie, lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. Natomiast z art. 149 § 2 kpa wynika wyłączenie dopuszczalności wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu braku podstaw wznowienia postępowania, a więc braku przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 kpa. W zaskarżonej decyzji mimo, że organ wskazał na podstawę decyzji z art. 149 § 3 kpa i odmówił wznowienia postępowania, nie wskazał żadnej z przyczyn podmiotowych, przedmiotowych, czy też uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania lecz przedstawił wywód dotyczący braku przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, która to czynność dopuszczalna byłaby dopiero po wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 i 2 kpa. Przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest zgodnie z art. 149 § 2 kpa: 1) ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a; 2) przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzja ostateczną. Granice postępowania rozpoznawczego co do ustalenia podstaw wznowienia postępowania wyznacza art. 145 § 1 i art. 145a kpa. Ustalenie, czy występują podstawy wznowienia postępowania wyliczone w art. 145 § 1 i art. 145a kpa, może nastąpić wyłącznie w fazie postępowania rozpoznawczego, o czym expressis verbis stanowi art. 149 § 2 kpa. Rozstrzygnięcie o wystąpieniu podstaw wznowienia postępowania w decyzji o odmowie wznowienia postępowania jest naruszeniem art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt 1 kpa, w myśl których dopiero po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego , w razie gdy organ nie ustalił wystąpienia podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa, wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wydanie 10, CH. Beck 2009. s. 546 nb 12; wyrok WSA w Poznaniu z 5.11.2009 r. IV SA/Po 481/09). Przedstawione wyżej uchybienie przepisom postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przesłanką odmowy wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa) nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia w tym również z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Stwierdzone uchybienie procedurze zwalnia Sąd od kontroli prawidłowości wystąpienia przesłanki wnioskowanej przez Skarżącego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdyż to byłoby możliwe dopiero po zastosowaniu przez Organ art. 149 § 1 i 2 kpa i wydaniu decyzji w trybie art. 151 §1 pkt 1 lub 2 kpa, które to przepisy winny być zastosowane przez Kierownika Urzędu przy ponownym rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. /-/ I. Kucznerowicz /-/ J. Stankowski /-/ M. Dybowski KP