IV SA/Po 930/18

WyrokWSA w Poznaniu2018-12-06

Skład orzekający: Tomasz Grossmann, Maciej Busz, Maria Grzymisławska-Cybulska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję Starosty i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast uzupełnić postępowanie dowodowe na podstawie art. 136 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Wojewoda nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję Starosty i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy powinien był uzupełnić postępowanie dowodowe na podstawie art. 136 § 1 k.p.a., zwracając się do wnioskodawcy o przedstawienie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zamiast uchylać decyzję organu pierwszej instancji. Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne jedynie w sytuacjach, gdy organ odwoławczy nie jest w stanie rozstrzygnąć sprawy merytorycznie z powodu istotnych braków postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji, a uzupełnienie materiału dowodowego przez organ odwoławczy byłoby nadmiernie utrudnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Wojewoda uznał, że kwestią wymagającą wyjaśnienia jest krąg podmiotów uprawnionych do odszkodowania, w szczególności czy wnioskodawcy są spadkobiercami poprzedniego właściciela. Skarżąca spółka wniosła sprzeciw od decyzji Wojewody, zarzucając błędne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. i brak podstaw do uchylenia decyzji Starosty.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] grudnia 2018 r. sprawy ze sprzeciwu P. .. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej spółki P. .. kwotę [...]zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2018 r. (nr [...]) Wojewoda (dalej też jako "Wojewoda" lub "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania L. i S. małż. Maślanka (zwanych też dalej "Wnioskodawcami"), uchylił wydaną przez Starostę [...] (zwanego też dalej "Starostą" lub "organem I instancji") decyzję z [...] kwietnia 2018 r. (znak: [...]; omyłkowo datowaną przez Wojewodę na 16 "marca" 2018 r.) – umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie o ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości położonej we [...], gmina S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (obręb: W., ark. mapy 1) o pow. 2.6100 ha oraz działka nr [...] (obręb: W., ark. mapy [...]) o pow. 2.5000 ha, w trybie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.; dalej w skrócie "u.g.n.") w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.; dalej w skrócie "u.z.t.w.n.") – i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu swej decyzji Wojewoda – przedstawiwszy dotychczasowy przebieg postępowania, odnośne przepisy prawa oraz oceniwszy ww. decyzję Starosty jako przedwczesną – stwierdził, że kwestią wymagająca wyjaśnienia w okolicznościach niniejszej sprawy jest ustalenie kręgu podmiotów, którym przysługuje roszczenie o odszkodowanie. Zdaniem Wojewody prawo do ustalenia i wypłaty odszkodowania za szkodę wyrządzoną budową urządzeń infrastruktury technicznej na cudzym gruncie będzie przysługiwało tylko osobie, która była właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości w dniu powstania szkody, albo jej spadkobiercom. Nie będzie nim każdy, kolejny właściciel nieruchomości, który nabył (w drodze kupna lub darowizny) nieruchomość, na której znajdowały się już urządzenia obniżające jej wartość. W rezultacie Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, iż Wnioskodawcom nie przysługuje prawo do odszkodowania za ograniczenie nieruchomości w sposobie korzystania, którą to nieruchomość nabyli na podstawie umowy przeniesienia własności gospodarstwa rolnego w trybie przepisów ustawy z dnia [...] grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Nabycie prawa własności nastąpiło bowiem pod tytułem syngularnym, a nie uniwersalnym. Jednocześnie jednak Wojewoda zauważył, że jeden z wnioskodawców – S. M. – jest potencjalnym spadkobiercą po Z. i J. M., a skoro tak, to Starosta powinien zwrócić się do niego o dostarczenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po rodzicach. Daje ono bowiem podstawę do – jak wynika z wcześniej poczynionych rozważań organu II instancji – ubiegania się o odszkodowanie za ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości. Na spadkobierców bowiem przechodzi w drodze sukcesji uniwersalnej ogół praw i obowiązków spadkodawcy (wywłaszczonego właściciela), w tym prawo do uzyskania odszkodowania za ograniczenie prawa własności nieruchomości, i na tej to podstawie Wnioskodawca mógłby domagać się odszkodowania. Wojewoda zaznaczył, że Istnienie takowego postanowienia sugeruje również pełnomocnik Wnioskodawców, r.pr. A. S., podając we wniosku o wszczęcie postępowania z [...] maja 2017 r., iż: "S. i L. M. jako następcy prawni, posiadają legitymację czynną do dochodzenia odszkodowania, albowiem wstąpili w ogół praw i obowiązków swego poprzednika na podstawie sukcesji uniwersalnej." Uzasadniając dalej zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji gdy – jak ocenił Wojewoda – część rozstrzygnięcia zawarta w sentencji decyzji Starosty jest poprawna, Wojewoda wyjaśnił, że katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego przewidziany w art.138 k.p.a. jest katalogiem zamkniętym, co oznacza, że organ ten nie mógł częściowo przekazać sprawy do ponownego rozstrzygnięcia, bowiem ww. przepis nie przewiduje takiej sytuacji. Sprzeciw od opisanej decyzji kasatoryjnej Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła spółka P. .. z siedzibą w K. J. (dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka"), reprezentowana przez r. L., która zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów: 1) art. 138 § 2 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż zachodzą przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej, podczas gdy poprzedzająca ją decyzja Starosty nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a okoliczności uzasadniające jej uchylenie nie mają istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie; 2) art. 138 § 2 k.p.a. przez brak szczegółowego uzasadnienia podstaw wydania decyzji kasatoryjnej, w tym brak wskazania przepisów postępowania, które naruszył organ I instancji, oraz brak szczegółowego uzasadnienia powodów, dla których zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części; 3) art. 136 § 2 i 4 k.p.a. przez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie z urzędu uzupełniającego postępowania dowodowego w sytuacji, w której jego przeprowadzenie przez organ II instancji byłoby wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy i nie byłoby nadmiernie utrudnione; 4) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. przez bezzasadne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć z uwagi na brak legitymacji procesowej Wnioskodawców. Z powołaniem się na te zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty od pełnomocnictwa. W obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki podniósł, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające wydanie przez Wojewodę decyzji kasatoryjnej z art. 138 § 2 k.p.a. Jak bowiem wynika z treści zaskarżonej decyzji, Wojewoda w znacznej mierze popiera ustalenia poczynione przez organ I instancji. Oznacza to, że organ II instancji nie dopatrzył się, w toku badania instancyjnego, uchybień prawa procesowego po stronie Starosty idących na tyle daleko, by uzasadniać wydanie rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 138 § 2 k.p.a. Organ I instancji przeprowadził bowiem wyczerpujące postępowanie dowodowe i wywiódł z niego prawidłowe wnioski, czemu dał wyraz w wydanej przez siebie decyzji. Wnioski te poparł w pełni Wojewoda, natomiast jedyną kwestią pozostającą do rozstrzygnięcia, w ocenie organu II instancji, była kwestia ustalenia, czy Wnioskodawcy dysponują postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Powyższe znajduje potwierdzenie m.in. w fakcie braku wskazania przez Wojewodę przepisów postępowania, które miały zostać naruszone przez organ I instancji oraz braku szczegółowego uzasadnienia powodów, dla których zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie. W dalszej części uzasadnienia pełnomocnik Skarżącej przedstawił argumentację na rzecz stanowiska, iż okoliczność, że jeden z Wnioskodawców może być potencjalnym spadkobiercą wywłaszczonego (ograniczonego w swych uprawnieniach) właściciela nieruchomości nie ma żadnego znaczenia dla niniejszego postępowania. Na rozprawie w dniu 06 grudnia 2018 r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymał zarzuty i wnioski zawarte w sprzeciwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do art. 64a ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Taki sprzeciw został wniesiony w niniejszej sprawie. W myśl art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie ww. przepisu, sąd administracyjny nie jest zatem władny odnosić się do meritum sprawy. Rola sądu kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym (zwanym też: kasatoryjnym) sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej w art. 138 § 2 k.p.a., a w przypadku uznania, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie jemu sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić sprzeciw (zob. art. 151a § 1 p.p.s.a.). Mając na względzie powyższe, w ramach niniejszej sprawy sądowo-administracyjnej Sąd był władny badać zaskarżoną decyzję Wojewody wyłącznie przez pryzmat zasadności uchylenia decyzji organu I instancji w kontekście zawartych w zaskarżonej decyzji wytycznych co do dalszego postępowania. Natomiast Sąd (co szerzej zostanie opisane w dalszej części uzasadnienia) nie jest uprawniony do wypowiadania się w spornej pomiędzy stronami kwestii, czy S. M. jest (może być) podmiotem uprawnionym do ubiegania się o odszkodowanie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według kryteriów określonych w art. 64e p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że organ II instancji wydał tę decyzję z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. W przedmiotowej sprawie nie doszło bowiem do ziszczenia się obu przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a., a przynajmniej nie wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 138 § 2 zd. pierwsze k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy, wybierając odstępstwo od zasady wydania decyzji merytorycznej, przewidzianej w art. 138 § 1 k.p.a., musi więc kierować się nie tylko stwierdzeniem istnienia przesłanek wskazanych w art. 138 § 2 k.p.a., ale też wyjaśnić, dlaczego na tle stanu konkretnej sprawy nie było zasadne rozstrzygnięcie merytoryczne (na podstawie art. 138 § 1 k.p.a.), przy uwzględnieniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz, ewentualnie, przewidzianej w art. 136 § 1 k.p.a. możliwości uzupełnienia tego materiału. Organ odwoławczy podejmując decyzję o zastosowaniu art. 138 § 2 k.p.a. powinien brać pod uwagę nie tylko ogólną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), ale i inne zasady oraz przepisy tego postępowania, w tym wynikającą z art. 8 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz statuowaną w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania (por. WSA z 13.03.2014 r., VIII SA/Wa 1136/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"). Art. 138 § 2 k.p.a. winien być więc wykładany łącznie z art. 136 k.p.a., zwłaszcza z jego § 1, zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wydanie zatem w danej sprawie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uzasadnione jest wówczas, gdy do rozstrzygnięcia tej sprawy nie jest wystarczające przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. Jak z powyższego wynika, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Co prawda zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy", będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., jest zwrotem ocennym, to przyjąć należy, że zasadniczo jest on równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwiać ma rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). By naprawić błąd organu pierwszej instancji organ odwoławczy musiałby bowiem przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego (decyzja kasacyjna) – jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. wyroki NSA: z 30.06.2016 r., II OSK 2653/14; z 24.04.2014 r., II OSK 2846/12; z 24.08.2016 r., II OSK 2958/14 – CBOSA). Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy należy stwierdzić, iż analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że jedyną okolicznością, jaką miałby ustalić organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę jest to, czy jeden S. M. jest spadkobiercą po Z. i J. M., i że celem ustalenia powyższego organ I instancji winien zwrócić się do tego Wnioskodawcy o dostarczenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po rodzicach. W ocenie Sądu w niniejszym składzie sama ta okoliczność nie uzasadniała zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., co trafnie wytknięto w sprzeciwie. W niniejszej sprawie nie było bowiem żadnych przeszkód, aby to organ II instancji, na mocy art. 136 § 1 k.p.a., zwrócił się do Wnioskodawcy o nadesłanie stosownego dokumentu. Nie można uznać, że wezwanie strony o nadesłanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku stanowi "przeprowadzenie postępowania w znacznej części". Niewątpliwie powyższe stanowi wyłącznie uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie. Podkreślić ponownie należy, że rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego ma wyjątkowy charakter i zastosowanie, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a., a uszczegółowioną w art. 127 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postepowania administracyjnego, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy administracji publicznej. Dlatego art. 136 § 1 k.p.a. przewiduje, że organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo może zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Dlatego w przypadku, gdy organ odwoławczy dochodzi do przekonania o konieczności wydania decyzji kasacyjnej, winien nie tylko uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a., ale również wskazać, dlaczego nie skorzystał (nie mógł skorzystać) z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art.136 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA z 22.09.2017 r., II SA/Wr 362/17, CBOSA). Ocena organu w tym zakresie powinna zaś znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wskazanie w jej motywach okoliczności wyczerpujących przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a., a także wyjaśnienie przyczyn niezastosowania art. 136 § 1 k.p.a., służy wypełnieniu dyspozycji art. 107 § 3 (w zw. z art. 140) k.p.a., a także realizacji, wynikającej z art. 11 k.p.a., ogólnej zasady przekonywania (por. wyrok NSA z 30.04.2015 r., II OSK 1086/14, CBOSA). W ocenie Sądu wymogom tym Wojewoda w kontrolowanej sprawie nie sprostał, bezpodstawnie uchylając się od możliwości uzupełnienia materiału dowodowego w oczekiwanym przez siebie zakresie. Z tych względów należało uwzględnić sprzeciw i uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody, jako wydaną z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutów Skarżącej dotyczących braku legitymacji procesowej Wnioskodawców, należy stwierdzić, iż Sąd rozpoznając sprzeciw nie był władny wypowiedzieć się w tej kwestii. Wynika to już z samej konstrukcji prawnej tego specyficznego środka zaskarżenia, jakim jest sprzeciw. Po pierwsze w postępowaniu sądowym zainicjowanym sprzeciwem nie stosuje się art. 33 p.p.s.a. (zob. art. 64b § 3 p.p.s.a.), co oznacza, że w takim postępowaniu uczestniczy tylko strona wnosząca sprzeciw oraz organ administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję. Natomiast prawa do udziału w nim pozbawione są pozostałe strony postępowania administracyjnego, które w postępowaniu sądowym zainicjowanym "zwykłą" skargą miałyby status uczestników postępowania. Po drugie, wyrok zapadły w następstwie rozpoznania sprzeciwu zaskarżalny jest tylko w przypadku jego oddalenia, co oznacza, że od orzeczenia uwzględniającego sprzeciw i uchylającego zaskarżoną decyzję środek zaskarżenia nie przysługuje (zob. art. 151a § 3 p.p.s.a.). Zatem w postępowaniu zainicjowanym sprzeciwem ograniczenia (głownie w imię szybkości postępowania) doznają takie konstytucyjnie chronione wartości, jak: prawo do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego (art. 176 ust. 1 Konstytucji RP). Jednocześnie żadna regulacja nie wyłącza orzeczeń sądów administracyjnych wydanych na skutek sprzeciwu (tak oddalających go, jak i uwzględniających) z zakresu normowania art. 153 i art. 170 p.p.s.a. Stąd dla uniknięcia ewentualnej oceny przepisów p.p.s.a. normujących instytucję sprzeciwu jako sprzecznych z Konstytucją RP należy je wykładać w taki sposób, aby nie naruszały one wprost, ani pośrednio, przywołanych wyżej gwarancji konstytucyjnych. W szczególności dotyczy to art. 64e p.p.s.a., w którym ustawodawca nakazał sądowi rozpoznającemu sprzeciw od decyzji oceniać jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Dlatego badanie przez sąd rozpoznający sprzeciw zaistnienia przesłanek wskazanych w tym ostatnim przepisie nie może dotyczyć takich zagadnień, które miałyby chociaż pośredni wpływ na treść merytorycznego rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy administracyjnej, i musi ograniczyć się do ściśle formalnego zbadania, czy organ odwoławczy, uchylając decyzję pierwszoinstancyjną, wykazał spełnienie przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a., tj. wykazał naruszenie przepisów postępowania przy wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej oraz wskazał konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający, w ocenie organu odwoławczego, istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Natomiast rozpoznając sprzeciw Sąd nie może weryfikować, czy organ odwoławczy trafnie zidentyfikował okoliczności istotne dla sprawy i dokonał prawidłowej oceny skutków prawnych poczynionych ustaleń faktycznych, albowiem w ten sposób sąd wkroczyłby w materię z zakresu prawa materialnego, to jest w proces odkodowania z treści przepisu prawa materialnego hipotezy normy w nim zawartej uzasadniającej jego zastosowanie (por. wyrok WSA z 26.07.2018 r., II SA/Po 360/18, CBOSA). W niniejszej sprawie należy podkreślić, iż przesądzenie w niniejszym wyroku kasacyjnym spornej kwestii legitymacji Wnioskodawców do żądania odszkodowania mogłoby doprowadzić, w zależności od treści merytorycznego stanowiska Sądu, do pozbawienia prawa do rzetelnego procesu sądowego Wnioskodawców albo Skarżącą. Ewentualne bowiem podzielenie przez Sąd poglądu Skarżącej, iż Wnioskodawcom (w tym S. M.) nie przysługuje legitymacja do ubiegania się o odszkodowanie, sprawiłoby, że Wnioskodawcy, nie będąc uczestnikami nin. postępowania, pozbawieni zostaliby nie tylko środków prawnych do zwalczania niekorzystnego dla nich, a wiążącego z mocy art. 153 p.p.s.a. poglądu prawnego, ale nawet możliwości uprzedniego przedstawienia własnego stanowiska na forum sądowym. Z kolei w razie uznania przez Sąd w tym wyroku istnienia potencjalnej legitymacji Wnioskodawców (a przynajmniej S. M.), wówczas Skarżąca nie dysponowałaby środkiem prawnym do zwalczania tak samo wiążącego, a w tym przypadku niekorzystnego dla niej, stanowiska Sądu. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a., uwzględnił sprzeciw i uchylił zaskarżoną decyzję w całości (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku), orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 64b ust. 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącą koszt wpisu (100 zł), wynagrodzenie jej pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), w wysokości [...] zł, oraz koszt opłaty skarbowej od złożonego pełnomocnictwa (17 zł) – łącznie [...] zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło