IV SA/Po 972/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 05 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej [...] o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Pismem z 04 września 2017 r. Wspólnota Mieszkaniowa [...] (dalej też jako "Wspólnota" lub "Skarżąca"), reprezentowana przez r.pr. A. R., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem organu administracji, skargę na decyzję opisaną w rubrum nin. postanowienia. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2017 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę [...]. Pismem z 03 października 2017 r. Skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek pełnomocnik Wspólnoty napisał, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci rozpoczęcia robót budowlanych na działce sąsiedniej do działki, na której posadowiony jest budynek Skarżącej. Warunki zabudowy przewidują wybudowanie budynku z jedną kondygnacją podziemną, a tymczasem w projekcie budowlanym przewidziano dwie kondygnacje. Budowa dwupoziomowego garażu z dużym prawdopodobieństwem negatywnie wpłynie na stabilność przylegających budynków; grunt składa się z gliny i iłów – w ocenie pełnomocnika gleb niezwykle niestabilnych i najtrudniejszych do posadowienia budynku. Pełnomocnik zacytował opis właściwości tych gleb z encyklopedii internetowej. Nadto pełnomocnik załączył do wniosku ekspertyzę prawną sporządzoną przez prof. dra hab. M. S. z 21 września 2017 r., czyniąc wniosku oraz ustalenia tej ekspertyzy – swoimi własnymi. W ekspertyzie napisano m.in., że umożliwienie inwestorowi realizacji inwestycji stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bowiem uznanie zaskarżonej decyzji za nieważną może potencjalnie implikować konieczność wydania decyzji nakazującej albo rozbiórkę wykonanych robót budowlanych albo przynajmniej wydanie decyzji nakazującej wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności będących jej przedmiotem. Natomiast stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy zaznaczyć, że sąd rozpoznając wniosek w oparciu o treść przywołanego art. 61 § 3 p.p.s.a. jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których ustawa zalicza "niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody" oraz "niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" – zasadniczo dla wnioskodawcy. O trudnych do odwrócenia skutkach zaskarżonego aktu lub czynności mówić można tylko w odniesieniu do takich prawnych lub faktycznych ich następstw, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Z kolei niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oznacza taką szkodę – zarówno majątkową, jak i niemajątkową – która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego (por. postanowienie NSA z 20.12.2004 r., GZ 138/04, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA"). Z powyższych względów wstrzymanie wykonania decyzji nie może nastąpić "automatycznie", z uwagi na samo złożenie wniosku. Zarazem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 31 marca 2005 r. o sygn. akt II OZ 155/05 (CBOSA) trafnie stwierdził, że w sprawie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, sąd z urzędu ma obowiązek uwzględnić wszelkie okoliczności. Oznacza to konieczność wzięcia pod uwagę nie tylko argumentów natury prawnej, ale też okoliczności faktycznych sprawy. Sąd musi zatem dokonać oceny, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca powinna tak określić ewentualną szkodę lub wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że wielkość szkody może być znaczna lub skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. W orzecznictwie zapadłym na tle art. 61 § 3 p.p.s.a. podkreśla się jednocześnie, że argumentacja przedstawiona w motywach wniosku powinna być spójna, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, uzasadniającymi wstrzymanie wykonania decyzji. Wymaga również podkreślenia, że li tylko ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie stanowią dostatecznej podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z 12.09.2014 r., I FZ 332/14, CBOSA). Przechodząc do oceny wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji złożonego w niniejszej sprawie, Sąd stwierdza, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie już z tego względu, że jest nadmiernie ogólnikowy. Pełnomocnik oparł swój wniosek na fragmencie opisu gleb z encyklopedii internetowej, bez uprawdopodobnienia, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy istnieje zagrożenie strat lub katastrofy budowlanej dla nieruchomości strony skarżącej. Z kolei ewentualne różnice między decyzją o warunkach zabudowy a projektem budowlanym – zarzucane we wniosku – nie są oceniane na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Z tych względów Sąd stwierdza, że wniosek z 03 października 2017 r. jest w istocie gołosłowny. Na uwzględnienie nie zasługują także argumenty mające przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji zawarte w załączonej do wniosku ekspertyzie, której argumentację pełnomocnik Skarżącej uczynił swoją własną. Uszło bowiem uwagi pełnomocnika, że przesłanki wskazane z art. 61 § 3 p.p.s.a., muszą zasadniczo dotyczyć sfery interesów prawnych wnioskodawcy. Tymczasem w ekspertyzie stwierdzono, że uznanie zaskarżonej decyzji za nieważną może potencjalnie implikować konieczność wydania decyzji nakazującej albo rozbiórkę wykonanych robót budowlanych albo przynajmniej wydanie decyzji nakazującej wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem – które to negatywne skutki mogą dotyczyć inwestora, nie zaś strony skarżącej. To inwestora obciąża bowiem ryzyko rozpoczęcia i prowadzenia budowy w sytuacji zawisłego przed sądem sporu o legalność pozwolenia na budowę. Sąd zaznacza, że zgodnie z art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm., dalej w skrócie "pr.bud.") w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. Sąd stwierdza, że z uwagi na wskazaną wyżej ogólnikowość i nietrafność argumentów wniosku, brak dostatecznego uzasadnienia dla zainicjowania procedury z art. 35a pr.bud. Ubocznie Sąd stwierdza, że podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę należy traktować w sposób wyjątkowy. Stanowić może bowiem dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych (zob. postanowienie NSA z 22.06.2016 r., II OZ 643/16; CBOSA). Podsumowując, zdaniem Sądu strona skarżąca nie uprawdopodobniła w wymagany sposób, iżby wykonanie zaskarżonej decyzji rzeczywiście miało wiązać się z realnym ryzykiem wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W aktualnym stanie sprawy – tak jak została ona naświetlona przez pełnomocnika strony skarżącej oraz w kontekście zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego – brak jest dostatecznych podstaw do uznania, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd może doprowadzić do wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.