IV SA/Po 983/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia "[...]" w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2011r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić prawa pomocy Stowarzyszenie "[...]" w K. wniosło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2011r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Stowarzyszenie złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego, w uzasadnieniu którego wskazano na brak środków finansowych lub majątku. We wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano na okoliczność, że działalność Stowarzyszenia opiera się wyłącznie na pracy społecznej członków a skarżący nie posiada i nie gromadzi jakichkolwiek środków pieniężnych, które umożliwiłoby uiszczenie wpisu sądowego. Skarżący podniósł, że Zebranie Członków nie zdecydowało się podjąć uchwały w przedmiocie obowiązku uiszczania składek członkowskich przez członków Stowarzyszenia. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) Sąd może przyznać prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce nieposiadającej osobowości prawnej, w zakresie częściowym, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej powinna jednak wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504). Instytucja prawa pomocy jest bowiem wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ppsa, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie "[...]" w K. nie wykazało, że podjęło jakiekolwiek czynności zmierzające do zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Za nie wystarczające uznać bowiem należy twierdzenie, iż Stowarzyszenie nie posiada żadnego majątku i dochodu a jego działalność opiera się na społecznej działalności członków. Jeżeli bowiem działalność Stowarzyszenia związana jest z realizacją jego praw przed sądem, to wiąże się ona także z obowiązkiem uiszczenia kosztów postępowania sądowego. Stowarzyszenie "[...]" powinno więc wziąć pod uwagę swój udział w postępowaniach sądowych i zgromadzić na ten cel odpowiednie środki np. w formie składek członkowskich. Z obowiązku tego nie zwalnia fakt, iż Zebranie Członków nie zdecydowało się podjąć uchwały w przedmiocie obowiązku uiszczania składek członkowskich. Znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy Regulamin Stowarzyszenia, zakłada bowiem w § 4 obowiązek członków do przyczyniania się do realizacji celów Stowarzyszenia. Ponieważ skarżące Stowarzyszenie nie korzysta z żadnej możliwości zdobycia środków finansowych, nie może skutecznie żądać pokrycia kosztów postępowania przez Skarb Państwa. Przyznanie skarżącemu prawa pomocy w sytuacji rezygnacji przez Zebranie Członków z podjęcia uchwały w przedmiocie obowiązku uiszczania składek członkowskich stanowiłoby bowiem de facto przeniesienie ciężaru prowadzenia działalności Stowarzyszenia na Skarb Państwa, podczas gdy Stowarzyszenie "[...]" w K. będące stowarzyszeniem zwykłym w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach (j.t. Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) powinno było co do zasady zabezpieczyć środki na swoją działalność, w tym na występowanie do sądów administracyjnych z pismami, które podlegają opłacie sądowej (por. postanowienie NSA z dnia 30.11.2009r. sygn. akt II OZ 1004/09, post. NSA z dnia 1.12.2009r. sygn. akt II OZ 1056/09). W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 246 §2 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.