IV SAB/Po 111/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na bezczynność Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej [...] sp. z o.o. w [...] uiszczony wpis w kwocie 100 (sto) złotych. Pismem z [...] października 2013 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na "przewlekłe i biurokratyczne prowadzenie postępowania oraz bezczynność" Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: "WWINB") w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na przewlekłość postępowania i niezałatwienie sprawy w terminie przez Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej w skrócie: "PINB"), wniesionego przez Spółkę na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej w skrócie; "k.p.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; (5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; (6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; (7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; (8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. środkiem zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a., jest zażalenie uregulowane w art. 37 k.p.a., tj. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, skierowane do organu wyższego stopnia. Jeżeli zaś nie ma takiego organu, stronie służy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (art. 37 § 1 k.p.a.). W świetle powyższego, warunkiem skutecznego wniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest wyczerpanie środków zaskarżenia poprzez uprzednie złożenie przez stronę skarżącą zażalenia na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania do organu wyższego stopnia. Podkreślenia jednak wymaga, że wyczerpanie przez stronę trybu zażaleniowego określonego w art. 37 k.p.a. warunkuje wniesienie skargi na bezczynność organu pierwszej instancji, a nie organu wyższego stopnia, do którego wniesiono zażalenie (por. postanowienia WSA: z 19.11.2013 r., IV SAB/Po 109/13 i IV SAB/Po 110/13; z 01.08.2011 r., II SAB/Wr 34/11; z 19.10.2007 r., II SAB/Wa 66/07 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Tymczasem przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniono właśnie bezczynność organu wyższego stopnia (WWINB), dotyczącą rozpoznania zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie przez PINB. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że zarówno rozpoznanie przez organ wyższego stopnia w formie postanowienia zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., jak i bezczynność lub przewlekłość organu wyższego stopnia w przedmiocie rozpoznania takiego zażalenia, nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienia NSA: z 12.02.2002 r., II SA/Gd 3920/01, LEX nr 76109; z 27.09.2001 r., I SAB 177/01, LEX nr 84483; z 08.02.1995 r., I SAB 86/94, ONSA 1996, Nr 1, poz. 39). Wyjaśnić bowiem należy, że organ administracyjny właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., wydaje w celu jego załatwienia postanowienie, o jakim mowa w art. 123 k.p.a. Jest to postanowienie zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania (w tym przypadku: kwestii bezczynności organu pierwszej instancji), które nie rozstrzygają o istocie sprawy, nie kończą postępowania, ani na które nie służy zażalenie. Dlatego też, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 a contrario p.p.s.a., tego rodzaju postanowienia nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skoro zaś na postanowienie wydawane przez organ wyższego stopnia w trybie art. 37 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to tym samym skarga ta nie przysługuje również na bezczynność organu polegającą na nierozpoznaniu zażalenia wniesionego w takim trybie, w tym na niewyrażeniu przezeń stanowiska w formie postanowienia (zob. postanowienia WSA: z 01.08.2011 r., II SAB/Wr 34/11; z 05.06.2009 r., IV SAB/Gl 21/09 – CBOSA), co wynika z art. 3 § 2 pkt 8 a contrario p.p.s.a. Wobec powyższego, skoro intencją Skarżącej w niniejszej sprawie było wywołanie skutku w postaci zdyscyplinowania WWINB, jako organu wyższego stopnia, w sprawie rozpoznania zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania oraz niezałatwienie sprawy w terminie przez PINB, to nie może budzić wątpliwości, że ze wskazanych wyżej przyczyn skarga ta była niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O zwrocie z urzędu uiszczonego przez Skarżącą wpisu orzeczono zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. MZ