II SAB/Wr 34/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.O. na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na przewlekłość postępowania Burmistrza Miasta i Gminy M. w sprawie nadania numeru porządkowego dla działki nr 166/4 położonej w N.K. postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Pismem z dnia 22 października 2010 r. A.O. złożył do Burmistrza Miasta i Gminy M. wniosek o nadanie numeru porządkowego dla nieruchomości położonej w N.K., oznaczonej numerem ewidencyjnym działki 166/4 obręb wiejski. W dniu 24 marca 2011 r. wpłynęła do Urzędu Miasta i Gminy w M., skierowany do SKO we W. za pośrednictwem Burmistrza Miasta i Gminy M., skarga skarżącego na zaniechanie przez Burmistrza Miasta i Gminy M. nadania numeru porządkowego dla w/w nieruchomości wraz z wnioskiem o nakazanie temu organowi w terminie natychmiastowym nadania numeru porządkowego dla działki rolnej zgodnie ze złożonym wnioskiem z dnia 22 października 2010 r.. Pismem z dnia 29 marca 2011 r. Burmistrz przekazał powyższą skargę do SKO w L.. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 37 § 2 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu odmówiło wyznaczenia dodatkowego terminu do nadania numeru porządkowego opisanej wyżej nieruchomości. Pismem z dnia 28 czerwca 2011 r. A.O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłość SKO we W. w postępowaniu administracyjnym poprzez zaniechanie wydania decyzji na złożoną skargę w dniu 29 marca 2011 r. za pośrednictwem Burmistrza Miasta i Gminu M. w sprawie odmowy nadania numeru porządkowego dla działki nr 166/4 położonej w N.K.. W dalszej kolejności skarżący wskazał, że wnosi na podstawie przepisu art. 1, 3 pkt 1 i 2, art. 4, art. 13 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) skargę na zaniechanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydania decyzji w sprawie nadania numeru porządkowego dla działki nr 166/4 położonej w N.K. stanowiącą własność skarżącego na podstawie aktu notarialnego. Urząd Miasta Gminy M. przesłał skargę skarżącego na odmowę przez ten urząd nadania numeru porządkowego dla w/w działki dnia 29 marca 2011 r.. Do dnia niniejszej skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podjęło działań wynikających z k.p.a.. W uzasadnieniu skargi A.O. podniósł, że SKO przez okres od dnia 29 marca 2011 r. do dnia 27 czerwca 2011 r., tj. przez okres 90 dni, nie rozpoznało skargi mimo składanych zażaleń na przewlekłość postępowania. Termin ustawowy wynikający z przepisów prawa wynosi 30 dni, tj. bez zbędnej zwłoki w jak najkrótszym czasie. Skarżący dołączył do skargi pismo z dnia 29 marca 2011 r., którym Burmistrz Miasta i Gminy w M. przekazał do SKO we W. skargę skarżącego dotyczącą zaniechania przez organ administracji publicznej, tj. Burmistrza Miasta i Gminy w M. nadania numeru porządkowego dla działki nr 166/4 położonej w N.K. gm. M.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie, wskazując, że skarga jest niedopuszczalna i to z dwóch przyczyn. W pierwszej kolejności organ zwrócił uwagę, że A.O. wystąpił w dniu 24 marca 2011 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z zażaleniem na niezałatwienie sprawy nadania numeru porządkowego nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Kolegium odmówiło wyznaczenia terminu. Przed Kolegium nie toczy się zatem żadna sprawa, w której Kolegium mogłoby wydać decyzję w sprawie numeru porządkowego. W tym kontekście należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje na bezczynność w zakresie rozpatrzenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Jak bowiem wynika z art. 3 ust. 1 ustawy skarga przysługuje na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Skarga na bezczynność może zatem dotyczyć niewydania: 1) decyzji administracyjnych, 2) postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty; 3) postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Katalog spraw, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie przewiduje zatem możliwości zaskarżenia bezczynności w zakresie nierozpatrzenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. W takim przypadku stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłość organu właściwego do wydania aktów administracyjnych lub dokonania czynności. Jeżeli zatem czynności materialno-technicznej w postaci nadania numeru porządkowego nieruchomości nie dokonuje Burmistrz Gminy M. to skarga przysługuje na bezczynność tego właśnie organu. Z tych względów skarga na bezczynność Kolegium nie przysługuje. Niezależnie od powyższego Kolegium zauważyło, że zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie zaś do art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast zgodnie z § 3 powołanego artykułu, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Bezspornie zatem wniesienie skargi na bezczynność Kolegium winno poprzedzać stosowane wezwanie. Z tych względów Kolegium wniosło o odrzucenie skargi. W przypadku, gdyby Sąd nie podzielił niniejszego stanowiska, Kolegium wnosi oddalenie skargi, względnie o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na wydanie w dniu [...] r. postanowienia odmawiającego wyznaczenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "u.p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie zaś z art. 52 § 1 u.p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2 art. 52). W sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a środkiem zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 2 u.p.p.s.a., jest zażalenia w trybie art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 37 § 1 k.p.a. stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W myśl zaś § 2 art. 37 k.p.a. organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powyższych przepisów wynika, że warunkiem skutecznego wniesienia do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest wyczerpanie środków zaskarżenia poprzez złożenie uprzednio przez stronę skarżącą zażalenia na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ do organu wyższego stopnia. Jednakże co istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy "wyczerpanie przez stronę trybu zażaleniowego określonego w art. 37 k.p.a. warunkuje wniesienie skargi na bezczynność, ale na bezczynność organu I instancji, a nie organu wyższego stopnia, do którego wniesiono zażalenie" (zob. postanowienie WSA w warszawie z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II SAB/Wa 66/07, publ. LEX nr 420139). W niniejszej sprawie mamy do czynienia właśnie z taką skargą. A.O. wniósł bowiem skargę na przewlekłość organu wyższego stopnia, tj. SKO we W., w przedmiocie nierozpoznania jego zażalenia na przewlekłość postępowania Burmistrza Miasta i Gminu M. w sprawie odmowy nadania numeru porządkowego dla działki nr 166/4 położonej w N.K.. W orzecznictwie utrwalony jest już pogląd, że zarówno rozpoznanie przez organ wyższego stopnia w formie postanowienia zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. (zob. postanowienia NSA: z dnia 12 lutego 2002 r.; II SA/Gd 3920/01; LEX nr 76109; z dnia 27 września 2001 r.; I SAB 177/01; LEX nr 84483 oraz z dnia 8 lutego 1995 r.; I SAB 86/94, ONSA 1996, Nr 1, poz. 39), jak i bezczynność lub przewlekłość organu wyższego stopnia w przedmiocie rozpoznania tego zażalenia nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W postanowieniu z dnia 17 stycznia 2006 r. (sygn. akt I OSK 306/05, publ. Lex nr 196463) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "organ administracyjny właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wydaje w celu jego załatwienia postanowienie, o jakim mowa w art. 123 k.p.a. Jest to postanowienie zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego dotyczące poszczególnych kwestii - jak w tym przypadku bezczynności organu - wynikających w toku tego postępowania, lecz nie rozstrzygające o istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie, a także nie przysługuje od niego zażalenie. Tego rodzaju postanowienia nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego". "Skoro na postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to tym samym skarga ta nie przysługuje na bezczynność organu polegającą na nierozpoznaniu zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a., w tym także na niewyrażeniu stanowiska przez ten organ w formie postanowienia (zob. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 5 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SAB/Gl 21/09, publ. LEX nr 504035). Na brak postanowienia wyznaczającego dodatkowy termin dodatkowy termin załatwienia sprawy (art. 37 § 2 k.p.a.), skarga na bezczynność do sądu administracyjnego nie przysługuje. Nierozpoznanie tego zażalenia w terminie nie oznacza bowiem, że pozostaje on w bezczynności, lecz wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.) i tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu pozostającego w zwłoce (zob. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 206 r., sygn. akt I OSK 1413/05, publ. LEX nr 209127). Uwzględniając powyższe należało uznać skarga wniesioną przez A.O. za niedopuszczalną i jako taka na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegała odrzuceniu. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji postanowienia.