IV SAB/Po 116/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak /spr./ WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi S." w W. na bezczynność Okręgowego S. P. i P. O. I. P. i P. w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do udzielenia informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od organu Okręgowego S. P. i P. O. I. P. i P. w P.na rzecz skarżącego Stowarzyszenia S. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...]września 2015 r. Stowarzyszenie S.w W. (dalej jako "skarżące Stowarzyszenie") złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Okręgowego S. P. i P. O. I. P. i P. w P. polegającą na nieudzieleniu odpowiedzi na wniosek z dnia 18 lutego 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło Okręgowej I. P. i P. naruszenie art. 14 i art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2001 r. Nr 112 poz. 1198 – zwanej dalej jako "u.d.i.p.") i wniosło o zobowiązanie Izby do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2015 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżące Stowarzyszenie wyjaśniło, że w dniu [...] lutego 2015 r. wystąpiło do Okręgowej I. P. i P. z wnioskiem o udostępnienie informacji o w zakresie przesłania kserokopii lub skanów orzeczeń wydanych przez Okręgowy S. P. i P. w latach 2011-2014. Okręgowy S. P. i P. O. I. P. i P. nie udzielił na ten wniosek odpowiedzi w ogóle nie zareagował. Zdaniem skarżącego Stowarzyszenia nie powinno budzić wątpliwości, że Okręgowy S. P. i P. jako podmiot wykonujący zadania publiczne w obszarze rozstrzygania o odpowiedzialności dyscyplinarnej, jest obowiązany do udostępniania informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Okręgowy S. P. i P. O. I. P. i P. podniósł, iż uwzględnia skargę i informuje, że przekazał skarżącemu w dniu [...]września 2015r. kserokopie zanonimizowanych orzeczeń za okres 2011-2014r. Data nadania przesyłki [...] września 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a., tj. mających za przedmiot: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Stosownie do generalnej reguły z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" (bierności) podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu. W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie zarzuciło bezczynność Okręgowemu S. P. i P. O. I. P. i P. w związku ze złożonym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej o orzeczeniach wydanych w latach 2011-2014r. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż Okręgowy S. P. i P. O. I. P. i P. zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ natomiast wyjaśnił, że żądanej informacji udzielił zgodnie z wnioskiem z dnia 18 lutego 2015r. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że żądana informacja stanowi informację publiczną. Wskazuje na to jednoznacznie brzmienie przepisu art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p., Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, a prawo dostępu do informacji publicznej oznacza dostęp do informacji już będącej w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i nie może być utożsamiane z prawem do inicjowania działań mających na celu wytworzenie informacji jakościowo nowej. Wniosek zainteresowanego rodzi po stronie organu administracji obowiązek udostępnienia informacji publicznej w sytuacji, gdy ta informacja publiczna znajduje się w jego posiadaniu (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2013 r. II SAB/Wa 187/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. II SAB/Łd akt 26/14 dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja fizycznie istnieje, nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy i - co najistotniejsze - nie funkcjonuje w obiegu publicznym, a zainteresowany nie ma innego trybu dostępu do niej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1499/12 dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pytanie o wydane orzeczenia jest pytaniem o fakty, a zatem może być przedmiotem skutecznego wniosku o udostępnienie informacji publiczne. Tym samym obowiązkiem Okręgowego S O I P i P było udostępnienie informacji żądanej we wniosku, o ile oczywiście nie wystąpiły wskazane w u.d.i.p. okoliczności wyłączające możliwość jej udostępnienia. Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 u.d.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. W sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia takiej informacji uzna, iż podlega ona udostępnieniu, udostępnia ją w formie czynności materialno-technicznej. Z kolei gdy uzna, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, lub gdy nie może zostać udostępniona w formie wskazanej przez wnioskodawcę, podmiot taki powiadamia o tym wnioskodawcę w formie pisma. Forma decyzji zastrzeżona została jedynie do odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej co wynika z art. 16 ust. 1 u.d.d.i.p. Jak bowiem wynika z przepisu art. 16 ust 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. W sytuacji więc gdy żądana informacja stanowiła informację publiczną rolą organu było jej udostępnienie w formie wskazanej we wniosku. Tym samym za zasadny należało uznać postawiony w skardze zarzut bezczynności. Niemniej jednak wraz z udzieleniem odpowiedzi na skargę Okręgowy S.O. I. P. i P. poinformował, iż udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego Stowarzyszenia, załączono potwierdzenie nadania przesyłki skarżącemu przez organ z dnia [...]09.2015r. (data otrzymania odpowiedzi przez skarżącego to [...].09.2015r.) Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż w sytuacji, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do daty orzekania przez sąd administracyjny wyda akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, to organ przestaje tkwić w bezczynności. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt IV SAB/Po 17/14 (dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność, organ wyda akt lub dokona czynności, której domagała się strona, co do których pozostawał w bezczynności, to postępowanie przed sądem administracyjnym – w zakresie orzeczenia o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa – staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie o sygn. I OPS 6/08, dostępna na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednak aby mogło dojść do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., konieczne jest stwierdzenie, że zanim organ wydał akt lub dokonał czynności, były podstawy do zastosowania art. 149 zdanie pierwsze P.p.s.a, a więc uwzględnienia skargi na bezczynność (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] stycznia 2012r. w sprawie o sygn. I FSK 1803/11, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego, o której mowa w pkt 3 art.161 § 1 kpa mamy zatem do czynienia wtedy, kiedy żądana informacja zostanie udostępniona już po wniesieniu skargi do sądu. Odpada wtedy możliwość zobowiązania organu do dokonania czynności, o której mowa w przepisie art.149 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych też powodów, mimo iż w dniu wniesienia skargi ([...].09.2015r. data nadania przesyłki do organu) Okręgowy S. P. i P. O. I. P. i P. pozostawał w bezczynności, w związku z nieudzieleniem odpowiedzi na wniosek skarżącego Stowarzyszenia, postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć w zakresie w jakim dotyczyło ono zobowiązania Okręgowego S. P. i P. O. I. P. i P. do dokonania określonych czynności. Sąd stwierdził równocześnie, że bezczynność Okręgowego S. P. i P. O. I. P. i P. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono znaczne bądź też wręcz przejawiać się w braku reakcji organu na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Okręgowy S. O.I. P. i P. nie pozostawił wniosku skarżącego Stowarzyszenia bez odpowiedzi, a jedynie udzielona została po terminie. Jednak z uwagi na charakter informacji, fakt iż organ jest organem samorządu zawodowego rekrutujący się z grup zawodowych nie związanych z profesjonalnym stosowaniem prawa, a nadto że odpowiedź na wniosek został udzielona natychmiast bo w dniu [...].09.2015r., a zatem drugiego dnia po wniesieniu skargi pozwoliło na przyjęcie, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Z powyżej wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w pkt 1 wyroku umorzył postępowanie w zakresie orzeczenia o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. Sąd jednocześnie w pkt 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. zdanie drugie orzekł, iż bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło na podstawie art. 200 P.p.s.a. | | | | | | | | | | MZ