IV SAB/Po 123/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi B. S. na bezczynność i przewlekłość Wojewody w przedmiocie zezwolenia na pobyt stały 1. umarza postępowanie z wniosku skarżącego B. S. z dnia [...] czerwca 2018r o przekazanie sprawy według właściwości; 2. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność Wojewody nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. nakazuje ściągnąć od Wojewody na rzecz Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu) kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem nieuiszczonego wpisu od skargi. W dniu [...] sierpnia 2018 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga B. S. (zwanego dalej: skarżący) na bezczynność organu – Wojewody (zwanego dalej: Wojewoda; Organ), której skarżący upatrywał w braku przekazania wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt stały w Polsce (zwany dalej: wniosek) organowi właściwemu miejscowo – Wojewodzie [...], w związku ze zmianą miejsca zamieszkania skarżącego. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu [...] kwietnia 2018 r. do Organu wpłynął opisany na wstępie wniosek skarżącego. W związku z ze zmianą miejsca zamieszkania skarżący, w dniu [...] czerwca 2018 r. poinformował Organ o zmianie i wniósł o przekazanie wniosku według właściwości do Wojewody [...]. W związku z brakiem aktywności Organu skarżący w dniu [...] czerwca 2018 r. skierował do Wojewody ponaglenie w sprawie przekazania wniosku, a następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność Organu. W skardze skarżący zarzucił Wojewodzie opieszałość w przekazaniu wniosku oraz powołując się na wcześniejsze złe doświadczenia w uzyskaniu karty pobytu związane z przewlekłością postępowań wskazał na naruszenie art. 12 § 1, 36 § 1 i 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej: Kpa). W ocenie skarżącego organ nie uczynił zadość obowiązkom informacyjnym wynikającym z art. 36 § 1 Kpa. Wskazał również na pierzące się trudności w zakresie możliwości przejrzenia akt sprawy. Skarżący domagał się wyznaczenia Organowi 7-dniowego terminu na przekazanie dokumentacji sprawy Wojewodzie [...], ustalenia osób winnych naruszenia terminu załatwienia sprawy oraz podjęcia działań mających na celu zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości, jak również rekompensaty finansowej w wysokości 10-krotności średniego wynagrodzenia w Polsce za rok 2017. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że przekazanie akt sprawy wraz z wnioskiem skarżącego nastąpiło w dniu [...] lipca 2018 r. Uzasadniając opóźnienia w pracy organu Wojewoda wskazał, powołując się na konkretne dane statystyczne, na przyrost liczby wniosków dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczpospolitej oraz niewystarczające zasoby kadrowe, techniczne i organizacyjne do obsługi rzeczonych wniosków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do oceny zasadności przedmiotowej skargi wskazać należy, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 roku, poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 Ppsa, a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, na bezczynność organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a Ppsa. Wyjaśnić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie - ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownych czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Przedmiotem skargi złożonej w badanej sprawie jest bezczynność Wojewody w przedmiocie przekazania właściwemu organowi wniosku skarżącego. Skarga jest dopuszczalna formalnie, gdyż przed jej wniesieniem skarżący skierował do organu wymagane ponaglenie (nazwane zażaleniem). Stan faktyczny w sprawie nie jest sporny miedzy stronami i w ocenie Sądu nie wymaga dalszego ustalania. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący w dniu [...] kwietnia 2018 r. złożył wniosek o zezwolenie na pobyt stały w Polsce do organu, a następnie w dniu [...] czerwca 2018 r. poinformował Organ o zmianie miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości organu w sprawie tego wniosku. Niewątpliwym jest również, że ostatecznie organ przekazał wniosek skarżącego do organu właściwego miejscowo w dniu [...] lipca 2018 r. W świetle akt sprawy oczywistym jest, że od dnia złożenia wniosku do dnia przekazania wniosku Wojewodzie [...] organ nie podjął żądnej czynności w sprawie. Przy czym samego przekazania wniosku skarżący mógł się skutecznie domagać od chwili poinformowania organu o zmianie miejsca zamieszkania. W dacie wyrokowania przez Sąd Organ nie pozostawał już wprawdzie w bezczynności w odniesieniu do wspomnianego wniosku, albowiem przekazanie wniosku organowi właściwemu kończyło niejako sprawę w zakresie właściwości tego Organu, niemniej jednak przekroczenie ustawowych terminów na załatwienie sprawy było niewątpliwe. W konsekwencji zaistniała więc przesłanka do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa, jako bezprzedmiotowego, o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji wyroku, albowiem organ przekazał wniosek według właściwości i postępowanie przez Wojewodą formalnie zakończyło się. Jednak, jak stwierdza się w orzecznictwie, załatwienie sprawy przez organ po wniesieniu przez stronę do Sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 Ppsa, że w zakresie rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 pkt 3 tej ustawy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSA i WSA 2013/1/7, Lex nr 1271778). Z tego względu należało ocenić, czy bezczynność organu miała postać kwalifikowaną. Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie dają podstawy do przyjęcia, że bezczynność miała charakter rażący. Przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 Ppsa, jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., IV SAB/Po 19/15, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. W okolicznościach badanej sprawy, nie sposób zarzucić organowi lekceważenia strony. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, działanie Organu nie było przemedytowane, ale wynikało z trudności o charakterze obiektywnym. Jakkolwiek, zatem Sąd stwierdził, że w sprawie doszło to bezczynności, to nie miała ona charakteru rażącego, o czym na podstawie art. 149 § 1a Ppsa orzeczono w pkt. 2 i 3 sentencji wyroku. W konsekwencji, skoro stwierdzona po stronie organu bezczynność nie została uznana za mającą charakter rażącego naruszenia prawa, to nie było też zasadne wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 Ppsa, czy orzeczenie w przedmiocie pozostałych żądań skarżącego. Podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie Sąd miał na uwadze, że celem skargi na bezczynność jest zwalczenie bezczynności organów oraz doprowadzenie do zakończenia postępowania w sprawie. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2018 r. sygn. II OSK 54/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając zatem na uwadze, że choć z uchybieniem terminu, to jednak wniosek Skarżącego został przekazany, a także mając na uwadze, że od dnia złożenia wniosku o przekazanie według właściwości do dnia jego przekazania upłynęły 42 dni, Sąd na podstawie art. 151 Ppsa w pkt. 4 sentencji wyroku orzekł o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w pkt 5 sentencji wyroku, na podstawie art. 233 § 2 w zw. z art. 200 i 205 § 1 Ppsa.