IV SAB/Po 140/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 05 stycznia 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.W. na bezczynność Rektora Uniwersytetu im. [...] w P. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej postanawia sprostować wyrok z dnia 18 grudnia 2015r. o sygn. akt IV SAB/Po 140/15 w ten sposób, że w miejsce omyłkowego zapisu w pkt 1 wyroku: "zobowiązuje Rektora Uniwersytetu im. [...] w P. do udzielenia skarżącemu w terminie 14 dni informacji publicznej poprzez:" wpisać prawidłową treść: "zobowiązuje Rektora Uniwersytetu im. [...] w P. do rozpoznania w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej obejmującego:" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 18 grudnia 2015r. wydał wyrok, w którym w pkt 1 zobowiązał Rektora Uniwersytetu im. [...] w P. do udzielenia skarżącemu w terminie 14 dni informacji publicznej poprzez: a) podanie wysokości dodatku funkcyjnego jaki otrzymuje prof. J.P. z Wydziału Filologii Polskiej UAM z tytułu pełnienia funkcji "p.o. Dziekana" Wydziału Pedagogiczno - Artystycznego UAM w K. ; b) doręczenie nieanonimizowanej kopii (skanu) wydanego przez Prokuraturę Rejonową [...] postanowienia z dnia [...] listopada 2014r. o umorzeniu postępowania wyjaśniającego, które było prowadzone przeciwko Dziekanowi Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego UAM w K. , dr hab. M.Ś. wraz z uzasadnieniem jakie wpłynęło do Rektora; c) doręczenie kopii (skanu) opinii prawnej sporządzanej dla Rektora UAM przez prof. R.Z. , prodziekana Wydziału Prawa i Administracji UAM z czerwca 2014 w sprawie jakoby błędnie wykazanych przez dziekana M.Ś. nadgodzin. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność Rektora Uniwersytetu im. [...] w P. w dostępie do informacji publicznej żądanej przez skarżącego we wniosku z dnia 30.12.2014r. Materię bezczynności reguluje przepis art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), który w aktualnie obowiązującym brzmieniu stanowi w § 1, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 §1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W świetle treści powyższego przepisu oczywistym jest, że w tego rodzaju sprawie obowiązkiem sądu administracyjnego jest w pierwszej kolejności dokonanie oceny, czy doszło do bezczynności. W razie jej zaistnienia sąd m.in. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Nie budzi więc wątpliwości, że orzeczenie sądu w tego rodzaju sprawie nie prowadzi do rozstrzygnięcia merytorycznego, lecz w razie stwierdzenia bezczynności sprowadza się do zobowiązania organu do załatwienia sprawy (wniosku) w prawem przewidzianej formie. W rozpatrywanej sprawie Sąd orzekający wskutek niezauważenia błędu w pliku komputerowym dopuścił do wydrukowania wadliwie sformułowanej początkowej części pkt 1 sentencji wyroku. Zobligowano bowiem organ do udzielenia skarżącemu informacji publicznej, do czego Sąd orzekający w tej sprawie nie miał uprawnienia i kompetencji. Sąd był jedynie władny do zobowiązania organu do rozpoznania w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej objętego niniejszym postępowaniem. I taka była intencja Sądu orzekającego, którego zamiarem było zobligowanie Rektora do rozpatrzenia w prawem przewidzianej formie wniosku skarżącego z dnia 30.12.2014r. Zgodnie z art. 144 p.p.s.a. sąd jest związany wydanym wyrokiem od chwili jego ogłoszenia, a jeżeli wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym – od podpisania sentencji wyroku. Oznacza to, że od chwili związania sentencja wyroku może ulec zmianie tylko w wypadkach i na zasadach przewidzianych ustawą. Wyjątkiem od zasady lata sententia desinit esse iudex są instytucje sprostowania, uzupełnienia i wykładni wyroku, zwane w literaturze rektyfikacją wyroków sądowych. Zgodnie z art. 156 § 1 dalej p.p.s.a. Sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. W myśl § 2 sprostowanie sąd może postanowić na posiedzeniu niejawnym. O sprostowaniu umieszcza się wzmiankę na oryginale wyroku, a na żądanie stron także na udzielonych im odpisach. Dalsze odpisy powinny być zredagowane w brzmieniu uwzględniającym postanowienie o sprostowaniu. Sprostowanie wyroku nie jest ograniczone żadnym terminem. Można go dokonać w każdym czasie, a więc także po uprawomocnieniu się wyroku. Pozostawienie w obiegu prawnym wadliwego wyroku jest sprzeczne z zasadą pewności obrotu prawnego. Sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia, co jest dopuszczalne tylko w drodze jego zaskarżenia środkiem odwoławczym. Przedmiotem sprostowania mogą być wyłącznie ujawnione w orzeczeniu niedokładności, błędy pisarskie lub rachunkowe albo inne oczywiste omyłki, przy czym chodzi tu jedynie o omyłki sądu, nie zaś pomyłki popełnione przez strony postępowania. Niedokładność lub omyłka może dotyczyć np. oznaczenia stron czy innych uczestników postępowania, oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności oraz nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, przy czym nieprawidłowości te muszą mieć charakter oczywisty. (vide: postanowienie NSA z dnia 03.09.2013r., sygn.II OZ 665/13, LEX nr 1364265). Sprostowanie w żadnym wypadku nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. Dlatego zasadny jest pogląd, że nie może być zmienione w drodze sprostowania orzeczenie co do istoty sprawy. Niedopuszczalność sprostowania prowadząca do zmiany rozstrzygnięcia odnosi się do zmiany zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym (por. postanowienie SN z dnia 3 marca 1976 r., II CZ 11/76, LEX nr 7806; uchwała SN z dnia 26 kwietnia 1995 r., III CZP 43/95, OSNC 1995, nr 9, poz. 122; postanowienie SN z dnia 7 lipca 1999 r., III RN 24/99, OSNP 2000, nr 12, poz. 456, postanowienie NSA z dnia 16.01.2015r., sygn.II OZ 1120/14, LEX nr 1624466). Sprostowanie powinno dotyczyć omyłek o charakterze oczywistym, które nie wpływają w żaden sposób na treść rozstrzygnięcia. (tak NSA w postanowieniu z dnia 13.01.2013r, sygn II OZ 1401/14,publ. LEX nr 1624492).Jednakże należy podkreślić, że w przeciwieństwie do błędów w orzekaniu (errores in iudicando) błędy w samej treści orzeczenia (errores in iudicatio) podlegają sprostowaniu. Błąd pisarski to widoczne, wbrew zamierzeniom sądu niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, błąd gramatyczny albo niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów (K. Piasecki (w:) Kodeks postępowania cywilnego..., s. 1050). Pojęcie innych oczywistych omyłek ma dużo szerszy zakres i jest trudniejsze do zdefiniowania. Można tylko przyjąć, że inne oczywiste omyłki są swym charakterem zbliżone do niedokładności, błędu pisarskiego lub błędu rachunkowego. Dlatego każdy tego rodzaju wypadek musi podlegać indywidualnej ocenie sądu po rozważeniu wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Wykładnia gramatyczna przepisu art.156 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Wyraża się ona bowiem w tym, że jest natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. O dopuszczalności sprostowania wyroku decyduje przede wszystkim wpływ omyłki na treść orzeczenia sądu (vide postanowienie NSA z 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 887/04, niepubl.). Sprostowanie wyroku nie może jednak prowadzić do zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia. Nie podlega więc sprostowaniu m.in. przeoczenie w sentencji orzeczenia jednego z zaskarżonych aktów lub pominięcie rozstrzygnięcia w kwestii kosztów postępowania (vide postanowienie NSA z 4 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1545/06, niepubl.). W ocenie Sądu w niniejszym przypadku zaistniała inna oczywista omyłka w rozumieniu art.156 § 1 p.p.s.a. Zamiast bowiem w początkowej części sentencji wyroku zobowiązać organ do rozpoznania w sposób przewidziany przez ustawę o dostępie do informacji publicznej we wskazanym terminie wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej omyłkowo zapisano, że zobowiązuje się go do udzielenia żądanej informacji publicznej, co w tym postępowaniu nie było możliwe i dopuszczalne z uwagi na treść art.149 p.p.s.a. Niniejszy przypadek jest błędem w samej treści orzeczenia (errores in iudicatio) i podlega on sprostowaniu. Zamiarem sądu było bowiem jedynie zobligowanie organu do rozpoznania we wskazanym terminie wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Niniejsze sprostowanie w żaden sposób nie zmienia wyroku w zakresie podmiotowym. Nie wpływa też w istocie rzeczy na treść rozstrzygnięcia, gdyż na organie nadal ciąży nałożony nań obowiązek rozpatrzenia sprawy we wskazanym terminie. Wobec powyższego na podstawie art. 156 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.